Volledig scherm
DSM is een grootverbruiker van energie. © ANP

De vervuiler betaalt niet

OPINIELammert van Raan is lid van de Tweede Kamer voor de Partij voor de Dieren. Hij heeft deze opinie bijdrage geschreven. Het kabinet vertaalt goede voornemens in toekomstmuziek. De grote vervuilers mogen zich onze leefomgeving blijven toe-eigenen.

Het zijn weer de overstapweken. Met peperdure reclamecampagnes worden we aangemoedigd niet alleen over te stappen van zorgverzekeraar maar ook van energie-aanbieder. De vraag is of het veel zin heeft om pennywise deel te nemen aan de rituele dans die privatisering en marktwerking ons gebracht hebben, terwijl het kabinet poundfoolish doorgaat met de totale ontgroening van ons land en komende generaties het zicht op een duurzame toekomst ontneemt.

De goede voornemens uit het regeerakkoord worden allemaal vertaald in toekomstmuziek. Een paar voorbeelden.

Verhoging

De verhoging van de belasting op storten en verbranden van afval is makkelijk en tegen beperkte kosten uitvoerbaar per 2018, maar wordt uitgesteld tot 2019. De invoering van een CO2-minimumprijs in de elektriciteitssector gaat pas in na 2020. Het huidige kabinet is dan alweer bijna vertrokken. De subsidies en vrijstellingen aan de fossiele industrie blijven vrijwel volledig in stand, tot wel 14.000 euro per minuut. Een vliegbelasting wordt pas per 2021 ingevoerd, nadat dit kabinet zelf gevlogen is. Als klap op de vuurpijl wordt de sluiting van de laatste kolencentrales zelfs uitgesteld tot 2030. Het kabinet regeert over zijn graf heen.

Uit onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving (2016) blijkt dat huishoudens en kleine bedrijven (in termen van energieverbruik) meer dan twee keer zoveel betalen voor aardgas en elektriciteit als hun veroorzaakte milieuschade, terwijl grootverbruikers tot wel vijf keer minder betalen dan hun veroorzaakte milieuschade. Tata Steel, Shell, DSM en dergelijke betalen relatief het minst en de lagere inkomens het meest.

Sponsor

Moeten gezinnen de sponsor zijn van het grootbedrijf? Uiteraard niet, en daarom is het nodig dat het belastingstelsel drastisch wordt aangepakt. Nu is het nog zo dat hoe meer vervuilende energie je verbruikt, hoe minder je verhoudingsgewijs betaalt. Naar hoe vervuilend die energie wordt opgewekt wordt al helemaal niet gekeken.

De vervuiler vervuilt, de burger betaalt. Dat kan veranderen door twee eerlijke en eenvoudige belastingmaatregelen: hoe meer je vervuilt des te meer energiebelasting betaal je en ook hoe vervuilender je energie is opgewekt hoe meer je betaalt. In plaats van de vervuiler vervuilt en de burger betaalt, wordt het dan: de meest vervuilende vervuiler betaalt het meest, de meest zuinige gebruiker het minst.

Toch opmerkelijk dat beide belastingvoorstellen werden weggewuifd door dit kabinet, het wil de mogelijkheid niet eens onderzoeken. Maar wegwuiven is niet hetzelfde als laten verdwijnen. De verandering is ingezet.

Wie alsnog overstappen overweegt, kan dus het beste kiezen voor een andere politieke koers. Een die staat voor duurzaamheid, mededogen en kleinschaligheid. Een die het de vervuilers betaald zet dat ze zich onze leefomgeving toe-eigenen alsof het hun afvalcontainer is. Overstappen wordt zo duurzamer dan blijven zitten. Op 21 maart kan iedereen in beweging komen.

ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement