Volledig scherm
'Brussel niet de baas' is het motto van de SP bij de verkiezingen voor het Eurpees parlement. © COR DE KOCK

Kies voor een nuchtere samenwerking in Europa

OpinieDe Europese Unie moet zich niet richten op terreinen waar burgers er alleen maar last van hebben, vindt Jannie Visscher. Zij is raadslid en oud-wethouder voor de SP in Eindhoven. Voor haar partij is ze kandidaat voor het Europees Parlement.

In het ED van 14 mei adviseert dr. Frank van Helmond de lezers om op 23 mei te kiezen voor de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen. Letterlijk zegt hij: "Ik raad u aan te kiezen voor Europese verbondenheid, een absolute voorwaarde voor het zekerstellen van de grenzen overschrijdende waarden en belangen waar Europa voor staat: sociaaleconomische solidariteit tussen personen, groepen en landen, leefbaar klimaat en natuurlijke diversiteit."

Dat ben ik volledig met hem eens. Dit klinkt als een regelrechte oproep om te stemmen op de SP. Maar dat is niet wat Van Helmond bepleit. In de rest van zijn artikel probeert hij de SP weg te zetten als een populistische partij die tegen Europese samenwerking is. Hij doet dit aan de hand van een motie van SP-Tweede Kamerlid Renske Leijten waarin zij de regering oproept om de zinsnede een 'steeds hechter verbond' te verwijderen uit het Verdrag van Lissabon. Deze motie is onlangs aangenomen door de Tweede Kamer.

Ander kaftje

Het Verdrag van Lissabon is de opvolger van de Europese Grondwet die in 2005 in een referendum door 61,5 procent van de Nederlanders is verworpen. Dit verdrag lijkt verdacht veel op diezelfde grondwet maar dan in een ander kaftje. De inhoud komt namelijk grotendeels overeen met de door Nederland afgewezen grondwet.

De motie van Leijten moet juist een einde maken aan de toenemende macht van de Europese Unie op die terreinen waar wij er alleen maar last van hebben.

Europese samenwerking was ooit een prima plan. Het moest de vrede bewaren, welvaart bevorderen en sociale en democratische rechten beschermen. Maar zo is het helaas allang niet meer. Tegenwoordig gaan de belangen van multinationals, banken en beleggers steeds vaker vóór op die van de mensen in de Europese lidstaten.

Nederland wordt steeds zwakker en de EU steeds overheersender. Zo maakt de EU openbaar vervoer, zorg en pensioenen tot producten van de interne markt. De sterke marktwerking in de EU leidt tot aanbestedingen in de jeugdzorg en huishoudelijke hulp met alle nadelige gevolgen van dien. Het openbaar vervoer wordt steeds verder uitgehold en tegelijkertijd duurder.

De crisis is voorbij en de winsten en uitbetalingen aan aandeelhouders stijgen fors maar de lonen en uitkeringen blijven achter. Liberalisering van de energiesector leidde tot een enorme overcapaciteit waardoor smerige kolencentrales volop draaien en schonere gascentrales werkloos stilstaan. En ondertussen loopt de energierekening voor huishoudens steeds verder op. Ook uit onderzoek is gebleken dat de interne markt gunstig is voor de grote bedrijven maar niet voor de burgers.

Hier moet volgens mij heel snel een einde aan komen, door deze publieke diensten weer nationaal te regelen, in handen van de Nederlandse overheid.

De SP keert haar rug niet toe naar Europese samenwerking en is zeker geen voorstander van een Nexit. Waar wij voor pleiten is een nuchter samenwerkingsverband waarin de belangen van mensen, dieren en ons milieu weer voorop staan. Laten we samenwerken om te voorkomen dat migranten verdrinken op de Middellandse Zee, om de grote milieuvervuilers aan te pakken en om ervoor te zorgen dat ook de multinationals belasting gaan betalen.

Nuchtere samenwerking

De Europese samenwerking moet zich richten op zaken als voedselveiligheid en criminaliteitsbestrijding. Maar laat Nederland zelf beslissen over het uitzenden van Nederlandse militairen, niet Brussel. Kortom: kies voor een nuchtere samenwerking alleen daar waar dat toegevoegde waarde heeft.

Tenslotte wil ik nog pleiten voor de mogelijkheid dat lidstaten ervoor kunnen kiezen bepaalde samenwerking naast zich neer te leggen en niet mee te werken, de zogenaamde opt out. Dit baseer ik ook op het advies van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in zijn rapport 'Europese variaties. Opt out voorkomt dat landen wetgeving moeten invoeren die ze niet willen uitvoeren, zoals in ons land het gedurende een half jaar doorbetalen van uitkeringen aan arbeidsmigranten, nadat ze zijn vertrokken of het pulsvissen. Als de mogelijkheid tot opt out er zou zijn geweest had dit misschien ook wat Brexit-ellende kunnen voorkomen.

De trein van de Europese Unie dendert maar door. Het wordt tijd dat dit een halt wordt toegeroepen. Een stem op de SP op 23 mei is een stem voor een rechtvaardige Europese Unie.