Volledig scherm
Techniekles op de basisschool draagt bij aan de cultuurverandering die nodig is om ook in de toekomst voldoende vakmensen te hebben. © Beeld Werkt

Klusklas op elke basisschool

OpinieEr is dringend actie nodig om ervoor te zorgen dat er in de toekomst voldoende vakmensen zijn. Deze bijdrage is geschreven door Martijn de Kort, lid van provinciale staten in Brabant, en Greet Buter, wethouder Werk en Inkomen in Laarbeek voor de PvdA.

Het is tijd voor een revolutie in het onderwijs. De arbeidsmarkt schreeuwt om vakmensen. En terwijl er op zichzelf aandacht is voor plusklassen ontbreekt het scholen aan initiatieven om mensen op te leiden voor de sector waar de grootste vraag is: de technische sector. De herwaardering van vakmanschap moet beginnen op de basisschool door de invoering van de klusklas.

We hebben het tegenwoordig bijna dagelijks over de energietransitie. Wat we daarbij vaak uit het oog verliezen is dat we om die transitie te laten slagen heel veel vakmensen nodig hebben. De Sociaal-Economische Raad (SER) zette vorig jaar nog eens uiteen waarom dit zonder stevige maatregelen niet gaat lukken. Al jaren hebben we grote tekorten aan vakmensen in de bouw, de techniek en de zorg en dit tekort neemt volgens de SER alleen maar toe.

Vakmensen

Hoe komt het dat er zoveel vraag is naar goede vakmensen en dat er tegelijk steeds minder jongeren voor een beroepsopleiding kiezen? Het aantal hbo- en wo-opgeleiden in Nederland groeit al jaren. Hoe theoretischer, hoe beter lijkt het motto te zijn. Daarentegen is er te weinig aandacht en waardering voor het belang van voldoende, goed opgeleide, vakmensen. Wij zijn ervan overtuigd dat dit samenhangt met hoe we als maatschappij naar vakmensen kijken. Voor een advocaat vinden we honderden euro's per uur normaal, voor een schilder is ieder tientje er één te veel. Hoe komt het dat we minder waarde hechten aan vakmanschap dan aan een theoretische hogere opleiding? En vooral hoe zorgen we ervoor dat we dit beeld aanpassen? Want anders gaan we als maatschappij de grote uitdagingen op het gebied van de bouw, energietransitie en zorg niet aankunnen.

Hier is dringend actie nodig op alle niveaus. Daarbij denken wij aan het invoeren van een stevig meester-gezellen systeem en het naast theoretisch (cito) ook praktisch testen van jongeren om te bepalen waar ieders talenten liggen. Verder moeten we als overheid samen met het onderwijs en bedrijfsleven zorgen voor voldoende leeromgevingen van hoog niveau met de nieuwste stand der techniek en jongeren daar al vroeg mee kennis laten maken. In Brabant hebben we hier al een aantal prachtige voorbeelden van op onze ROC 's. En natuurlijk moeten we zorgen dat we voldoende goede leerkrachten hebben die zich juist op het beroepsonderwijs willen storten.

Basisschool

Maar een cultuuromslag begint bij de basis. Op de basisschool. Hier zitten alle kinderen samen in de klas ongeacht onderwijsniveau. Jongeren die theoretisch goed kunnen leren, krijgen hier vaak meer waardering dan jongeren die meer begaafd zijn op praktisch gebied. Onlangs heeft in Nieuw-Beijerland een prachtig initiatief de Onderwijsprijs van Zuid-Holland gewonnen. Daar heeft men naast de zogenaamde plusklas voor theoretisch begaafde kinderen een klusklas ingevoerd. Hier werken jongeren met vaardigheden op praktisch gebied aan praktische opdrachten en leren ze de wereld van de techniek en van het ambacht ontdekken. Het mooie is dat deze jongeren daar vervolgens ook de waardering voor krijgen die ze verdienen en zo een goede basis leggen voor een praktische vervolgopleiding. Het zorgt ervoor dat deze jongeren meer succeservaringen hebben op jonge leeftijd en trots tegen hun leeftijdsgenoten vertellen wat er letterlijk uit hun handen is gekomen. Ze scheppen, ze creëren, ze leren door te maken. Op deze manier laten we jongeren hun talenten benutten, herwaarderen we het vakmanschap en werken we aan de cultuurverandering die noodzakelijk is om de Brabantse arbeidsmarkt van de toekomst de technici te bieden waar ze om vraagt.

Wij pleiten dan ook voor de invoering van klusklassen op Brabantse basisscholen. Vanuit provincie en gemeenten pleiten wij om de middelen vrij te maken die de vakmannen en vakvrouwen van de toekomst verdienen.