Volledig scherm
Standaardboetes zijn te hoog. © Theo Peeters

Opleggen en innen verkeersboete moet anders: 9 punten voor de politiek

OPINIEDit opiniestuk is geschreven door jurist Johan van Knegsel uit Eindhoven. 

De gemeente Eindhoven probeert voor enkele minvermogenden medewerking van het CJIB te verkrijgen om de rekening van enkele verkeersboetes te verlagen (ED.nl 29 maart). Het CJIB werkt niet mee. Het probleem zit in het onrechtvaardige verkeersboete- en incassosysteem waarvan het CJIB de uitvoerende instantie is. Dat systeem moet op de schop. Geen symptoombestrijding, maar nieuw beleid. Anders is het dweilen met de kraan open.

Gemeente, CJIB en politie dienen een signaal te geven aan de kabinetsinformateur en de partijen in de Tweede Kamer, opdat het probleem in het regeerakkoord komt. Nu is de tijd rijp!

Bedragen
De Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften, in de volksmond de 'Wet Mulder', is ingevoerd om op zichzelf niet ernstige gedragingen administratief in plaats van strafrechtelijk - lees: eenvoudiger - af te doen. Om al te hoge opeenstapeling van bedragen te voorkomen mogen per gebeurtenis niet meer dan drie 'Mulder-bekeuringen' tegelijk worden gegeven.

Enkele jaren geleden zijn de boetebedragen excessief verhoogd, soms meer dan verdubbeld. Om verkeershuftergedrag tegen te gaan. Maar ben je meteen een hufter als je, bijvoorbeeld, een bordje hebt gemist en per abuis op een gehandicaptenparkeerplaats staat? Of als je als gehandicapte daar je speciale parkeerkaart vergeet te gebruiken? Boete 370 euro. Ook voor mensen in schuldenproblematiek. Dat is immoreel.

400 naar 1.200 euro
Dergelijke standaardbedragen zijn bovendien ongenuanceerd. Bij niet-tijdige betaling wordt ze na drie maanden verdrievoudigd. Een boete van 30 euro wordt dan 90 euro en een boete van 400 euro wordt zelfs 1.200 euro. Voor hetzelfde feit. De Wet Mulder schiet zo haar doel voorbij. De redelijkheid is ver te zoeken. Helemaal als je nóg zo'n 'Mulder' hebt.

Boetes dienen een gedragsverbetering te beogen. Vaak betrapt worden werkt beter dan het opleggen van absurd hoge boetes. Niet valt uit te leggen waarom bijvoorbeeld een parkeerfoutje vele malen zwaarder bestraft wordt dan bijvoorbeeld een misdrijf als winkeldiefstal.

Bij de kabinetsinformateur en de politieke partijen moet het volgende worden bepleit.

1. Verlaag de standaardboetes, die niet genuanceerd kunnen worden naar feit, omstandigheden en persoon, naar het niveau van tien jaar terug. Dat is meer in proportie en daarmee creëer je meer maatschappelijk draagvlak. Ook loopt Nederland dan beter in de pas met omliggende landen. Niet-handsfree bellen bijvoorbeeld kost in Nederland meer dan het twintigvoudige van in Letland. Boetebedragen moeten zodanig zijn dat ook mensen met een kleine beurs die kunnen dragen. Hogere 'Mulders' mag men sinds kort in termijnen betalen, een teken dat de tarieven zijn doorgeschoten.

2. Schaf de 'administratiekosten' af. Die zijn feitelijk een boete op een boete en in strijd met het beginsel van ne bis in idem (niet twee keer voor hetzelfde). Bij taak- of vrijheidsstraffen zijn er ook geen 'administratiekosten'.

3. Geef verbalisanten de bevoegdheid in het proces-verbaal (gemotiveerd, ter voorkoming van willekeur) aan te geven dat een bepaald percentage van de standaardboete gepaster is. Dat geeft ruimte voor nuancering/maatwerk. Nu mag alleen de hoge standaardboete worden opgelegd of een waarschuwing worden gegeven, maar niets ertussenin.

4. Boetes beogen gedragsverbetering, maar iedereen loopt wel eens per ongeluk tegen een boete aan. Gun iedereen een paar foutjes. Stuur pas een acceptgiro als een bepaalde zwaarte aan gedragingen is bereikt binnen een bepaalde tijd. Zo beboet je enkel de échte zondaars, die het 'verdienen'!

5. Geef bij constatering op kenteken bestuurders die niet de kentekenhouder zijn, de mogelijkheid van bezwaar/beroep. Nu kan dat alleen bij een autohuurder.

6. Bij sommige gedragingen móét de politie het rijbewijs invorderen. Maak daarvan een bevoegdheid, zodat maatwerk kan worden geleverd.

7. Schaf de sanctieverhoging (tot het drievoudige) bij niet snel betalen af. Idem de andere rigoureuze incassodwangmiddelen. Dit zijn cowboymethoden die gewone deurwaarders ook niet (nodig) hebben.

8. Verruim de bezwaartermijn en wees bij termijnoverschrijding soepel bij een serieus inhoudelijk verweer. Stel de rechtzoekende voorop.

9. Bezwaarschriften (én beroepschriften) worden vaak slechts vluchtig gelezen en beantwoord.'Overigens zien wij geen reden om...' is nogal eens jargon voor 'wij hebben het (verder) amper gelezen'. Dat moet zorgvuldiger. Om de manier waarop verkeers- boetes worden opgelegd en geïnd te verbeteren.

ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement