Schoonheid van kringloop

OPINIEIngeborg van den Bold is huisfilosoof van Tegenlicht Meet Up 040 en oprichter van Bold filosofische praktijk. Zij is de auteur van dit opinie artikel.

Hoe mooi kan de circulaire economie zijn? Groen is mooi, maar een blauwe economie gaat verder.

De keizerspinguïns zijn weer terug in de bioscoop. Ik moet deel twee nog gaan zien, maar wat was dat een wonderlijk mooi gezicht, die kilometers lange trektocht van duizenden keizerspinguïns over het ijs. Van poolzee naar broedplaats en weer terug en dat allemaal in die extreme vrieskou van Antarctica. Een ritueel van paren en broeden dat zich ieder jaar bij de volgende generatie keizerspinguïns weer opnieuw voltrekt. Wat een mooie filmbeelden levert deze levenscyclus op. De schoonheid van kringlopen, de natuur zit er vol mee. Wat is er dan ook mooier dan een cirkel? Een bol?

Kwetsbaarheid
De aarde die als een kleine blauwe bol opkomt, gezien vanaf het ruwe oppervlak van de maan. Pas toen een astronaut van de Apollo 8 deze kleurenfoto had geschoten, was er een symbool voor de kwetsbaarheid van onze planeet. De aarde kwam op in de verschijning van een blauwe bol omdat zij voor het grootste deel uit water bestaat.

Deze foto die de wereld over ging, inspireerde de Club van Rome tot het ontwikkelen van een 'blauwe economie'. In de VPRO Tegenlicht-documentaire Groene Dromen vertelt econoom en ondernemer Gunter Pauli dat een groene economie niet slecht is, maar dat een blauwe economie verder gaat.

De blauwe economie is een circulaire economie die niet alleen de ecosystemen op deze planeet respecteert, maar tegelijkertijd die ecosystemen als inspiratiebron ziet voor een cradle to cradle-economie, waarin het afval van het ene bedrijf weer een grondstof wordt voor het andere en waarin zo in een eeuwigdurende kringloop nooit meer afval gedumpt wordt. In de esthetische schoonheid van bedrijven die in symbiose op en in elkaar voortgroeien, worden de ecosystemen van de natuur zelf gespiegeld.

Schoonheid
Schoonheid als motor voor een duurzame omgang met de aarde en haar grondstoffen. Niet de dreigende beelden van ecologische rampen, niet het schuldgevoel van een te grote voetafdruk, niet de wanhoop van de druppel op een steeds gloeiender plaat, maar simpelweg het beeld van die blauwe bol die opkomt gezien vanaf de maan.

René ten Bos, de nieuwe Denker des Vaderlands, schrijft in Dwalen in het antropoceen over de esthetiek van het antropoceen. Hij denkt bij die schoonheid van 'het tijdperk van de mens' aan een verlaten industriegebied of een scheepskerkhof. Maar ik denk dat die schoonheid van het antropoceen ook te vinden is in de kringlopen die mensen in de circulaire economie ontwikkelen. De Tegenlicht-documentaire Groene Dromen laat hier sprekende voorbeelden van zien.

Hoe mooi kringlopen in de circulaire economie zijn, blijkt wel uit de schoonheid van de fruitkringloop die twee jonge Rotterdamse ondernemers in gang hebben gezet. Met een boodschappenkar zamelen zij bij het scheiden van de markt vruchtafval in. Dat vruchtafval wordt pulp en die pulp wordt omgewerkt tot een experimenteel fruitleer dat de jongens zelf ontwikkeld hebben. Diezelfde schoonheid blijkt uit de kringloop van de koffieboon: de exclusieve paddenstoelen die door het hele land gekweekt worden op koffiedrap. En dan heb ik de prijswinnende jurk nog niet genoemd die de Eindhovense ontwerpster Jalila Essaidi van koeienmest maakte of de spelcomputer die Timmy de Vos met zijn compagnon uit een oude wasmachine en computerkast samenstelde, waarmee zij nu afgedankte mobiele telefoons inzamelen.

Ecologische kringlopen als inspiratie voor een circulaire economie. De schoonheid van de natuur als aanjager van duurzame ontwikkeling. Waarom zouden wij voor minder gaan?

Volledig scherm
De beroemde foto van de aarde vanuit de Apollo 8, geschoten op 24 december 1968. © NASA
ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement