Volledig scherm
Donald Trump schrikt er niet voor terug om in gesprek te gaan met de grofste dictators. In juni ontmoette hij de Noord-Koreaanse leider Kim Jung Un. © AFP

Vijand als Trump helpt om eensgezind te blijven

OpinieDonald Trump jaagt in binnen- en buitenland mensen tegen zich in het harnas. Een 'impeachment' komt dichterbij. Dit ingezonden stuk is geschreven door Ger de Wind uit Knegsel.

De geringe waardering voor president Trump in eigen land en het wantrouwen van bondgenoten tekenen de nieuwe wereldverhoudingen. Diplomatie en normen en waarden zijn overboord en vervangen door naakt Amerikaans machts- en geldbelang. De verkiezingen in november voor het hele Huis van Afgevaardigden (vergelijkbaar met onze Tweede Kamer) en een derde van de Senaat (onze Eerste Kamer) worden belangrijk.

De Republikeinen lijken hun meerderheden te verliezen. Interessant, want een Amerikaanse politieke leider noemde Trump na Moskou 'impeachment-waardig' en het is de Senaat die een impeachment-proces moet voeren na een impeachment-uitspraak door het Huis.

De Republikeinen willen daar nu nog niet aan. Zelfs niet nu Trump alle vrienden van Amerika van zich vervreemdt, de grofste dictators huldigt, zijn aanhangers ophitst tegen journalisten, dreigt de zenders CBC en NBC te sluiten en al op vijfduizend leugens is betrapt.

Leugens

Trumps dreigende taal, Brexit, de opkomst van rechts-nationalisme; het zijn verontrustende signalen nu we op weg leken naar een global village. Wat beweegt de zestig miljoen stemmers op Trump? Het is zorgelijk dat in democratische landen massa's burgers blindelings leugens nalopen. Opkomend nationalisme en een groeiende kloof tussen arm en rijk spelen een rol.

Trump probeert de economisch sterke EU te vernietigen en China's opmars te blokkeren. Hij wil 'als eerste stap' 54 miljard dollar extra voor defensie. America first, handelsbarrières, gewroet in de Brexit, scheldpartijen tegen NAVO-partners, leugens over de kosten. De cijfers: het Amerikaanse defensiebudget is 675 miljard dollar voor 1,4 miljoen militairen. Europese NAVO-landen hebben samen een defensiebudget van 235 miljard en ook 1,5 miljoen militairen. Het Amerikaanse budget geldt voor de hele wereld, niet alleen voor de NAVO. Slechts 25 procent van het Amerikaanse legerpersoneel verblijft in Europa. Van de zeven Amerikaanse vloten ligt er slechts één in Europa: Gaeta in Italië. De Amerikaanse NAVO-kosten moeten dus verhoudingsgewijs beneden die 235 miljard van Europa liggen. Trump liegt als hij zegt dat de VS 90 procent van de NAVO betalen. De Europese krijgsmachten functioneren niet goed. De meeste Europese NAVO-landen hebben hun krijgsmachten verwaarloosd. Betere samenwerking zou - binnen die 235 miljard - tot voldoende versterking leiden, maar dat ligt politiek moeilijk.

Afkeren

Europa dekt zich in tegen Trumps handelsoorlog door relaties met andere landen in hoog tempo te verbeteren. Trumps optreden leidt niet tot nederigheid van Europa maar tot afkeren van de VS. Een open handelsrelatie tussen Japan, China, Zuid- en Midden-Amerika en de EU kan een gezamenlijk bruto nationaal product van 40.000 miljard dollar omvatten, waartegen 18.000 miljard dollar van de VS schraal afsteekt. Ook Rusland moet zich bezinnen.

Trump heeft aan Jean-Claude Juncker (EU) uitstel beloofd van een handelsoorlog. Die belofte doet denken aan de Britse premier Chamberlain toen hij dacht Hitlers aanval op Tsjecho-Slowakije te hebben voorkomen. Trump heeft het Trans-Atlantisch Vrijhandels- en Investeringsverdrag, het Trans Pacific Partnership en het klimaatverdrag al afgeblazen. Zijn optreden levert geen coalition of the willing op maar America against the world. En America First maakt Amerika niet great again. De VS voelen zich bedreigd door het opkomende China. Amerika's gigantische krijgsmacht blijkt niet effectief om de absolute wereldmacht te behouden. De VS hebben sinds de Tweede Wereldoorlog geen oorlog van betekenis gewonnen. Ook economisch neemt het Amerikaanse aandeel af. Dat wordt niet veroorzaakt door de EU en China, zoals Trump beweert, maar is een gevolg van het achterblijven van de Amerikaanse economie.

Amerika staat met 108 procent van zijn BNP bij de landen met de hoogste staatsschuld. De belastingverlaging door Trump heeft dat nog verergerd. Het uitgeven van staatsobligaties dekt de alsmaar toenemende schulden. De vraag rijst of Europa als grootste investeerder in de VS zijn geld niet beter en veiliger kan besteden. De tariefmuren van Trump tasten uiteindelijk de kracht van de dollar aan. Ze verkleinen niet alleen de Amerikaanse macht, maar hebben ook ernstige gevolgen voor de wereldeconomie. Zoals de crisis in 2008 die in de VS begon en het financiële wereldsysteem deed wankelen.

Krachten bundelen

In de VS zal men moeten leren dat men orde op eigen zaken moet stellen en de schuld niet bij anderen moet leggen. Europa moet intern zijn krachten bundelen om overeind te blijven. Een vijand als Trump helpt om eensgezind te blijven. Het is een goede zaak dat de EU, China en Japan en andere landen de hakken in het zand zetten tegen Trump. Maar Europa zal eindelijk op weg moeten naar politieke en militaire eenheid, anders is het de vraag of de EU blijft bestaan en we elkaar weer niet in de haren vliegen.

Madeleine Albright, onder Clinton minister van buitenlandse zaken, vluchtte in 1939 voor Hitler naar de VS, waar ze veilig dacht te zijn. Ze schrijft in haar boek Fascisme (2018) over de angst die ze onder Trump opnieuw voelt. Een troost: als de Democraten winnen, is impeachment aan de orde.