Volledig scherm

'Vreemde' oplossingen voor ADHD

Arno de Poorter is psycholoog en mens met ADHD. Anne van Hees is onderwijskundige, partner en collega van Arno de Poorter.

Gemeenten staan aan de vooravond van een flinke klus. De zorg wordt ingrijpend hervormd. Nu nog is de rijksoverheid verantwoordelijk voor de zorg. Vanaf 1 januari 2015 wordt deze verantwoordelijkheid overgeheveld naar de gemeenten. Zij moeten aan de toenemende zorgvraag voldoen met een veel kleiner budget. De zorg moet daarom effectiever en efficiënter. Dit vraagt om creatieve oplossingen. Wij delen graag de onze met u.

Anders dan anderen

Hiervoor nemen we u mee in het levensverhaal van één van ons: Arno de Poorter. Arno is 31 jaar en kreeg ruim zeven jaar geleden de diagnose ADHD. Hij groeide op als oudste zoon in een doorsnee Eindhovens gezin. Op de basisschool bleek hij al snel anders dan andere kinderen. Niet zozeer in zijn schoolprestaties – die zijn steeds gemiddeld of bovengemiddeld geweest – maar wel in zijn gedrag. Vele uren bracht hij op de gang door en wijdde hij aan strafwerk. Deze tendens zette zich voort in het voortgezet onderwijs. Hij doubleerde een jaar en wist ternauwernood een verwijdering en uithuisplaatsing te voorkomen.

Arno begreep niet waarom hulpverleners hem probeerden te helpen door voor zijn problemen hún oplossing te geven. Een voorbeeld hiervan is dat hij de suggestie kreeg om eerder te vertrekken zodat hij niet te laat zou komen. Het niet hebben van tijdsbesef is inherent aan ADHD, ook het voornemen om op tijd te vertrekken wordt te laat herinnerd.

Schaamte en schuldgevoel

Wat voor Arno ook een raadsel was, was de veroordeling als hij de oplossingen niet overnam. Hij wilde vaak de oplossingen wel overnemen en daarmee een lieve zoon en ijverige leerling zijn, maar dit lukte keer op keer niet. Schaamte en schuldgevoel alom. Om dit proces te begrijpen en nieuwe inzichten te verwerven, ging hij psychologie studeren.

Tijdens deze studie leerde hij een stroming kennen die hem erg aansprak, namelijk de positieve psychologie. Binnen deze stroming wordt gezocht naar wat nodig is om mensen optimaal te laten functioneren. Hoe mensen iets kunnen toevoegen in plaats van zich meer dan gemiddeld te gaan gedragen. Het doel is een gelukkig leven. Uitgangspunt daarbij is dat gekeken wordt naar de mogelijkheden en kwaliteiten van mensen en niet naar wat iemand allemaal niet kan of waar hij in negatieve zin afwijkt van de norm.

Positieve aandacht

In dezelfde periode leerde Arno twee mensen kennen die een cruciale rol kregen in zijn leven. Een hoogleraar die veel vertrouwen in hem had en zijn huidige levenspartner (en medeauteur van dit verhaal), die hem erg leuk vond om wie hij was. Deze positieve aandacht zorgde ervoor dat hij weer vertrouwen kreeg in zichzelf, in zijn mogelijkheden en oplossingen. Vanuit een leven met een Wajong-uitkering ontwikkelde hij zich tot een succesvol ondernemer. Hij begeleidt nu zelf mensen met ADHD naar een leven dat bij hen past.

De levensgeschiedenis van Arno is een belangrijke inspiratiebron voor de visie van waaruit wij werken. Wanneer je steeds oplossingen aangereikt krijgt, krijg je indirect de boodschap dat jijzelf niet in staat bent om oplossingen te vinden voor problemen. Daarbij komt het vaak voor dat de geboden oplossingen niet werken of onuitvoerbaar zijn voor de persoon om wie het gaat, doordat de oplossingen zijn bedacht door iemand zonder eenzelfde ervaring of achtergrond.

De oplossingen die wij hebben gevonden voor het (samen)leven en (samen)werken met ADHD, laten wij zien aan onze cliënten. Het zijn oplossingen die in eerste instantie vaak als 'vreemd' worden aangemerkt. Een voorbeeld hiervan is dat Arno een koptelefoon draagt tijdens maaltijden, omdat hij eerder dermate hinder had van eetgeluiden dat hij zich daardoor niet kon concentreren op het gesprek tijdens de maaltijd.

Dit soort voorbeelden inspireert mensen. Niet om de door ons gekozen oplossingen over te nemen, maar om buiten bestaande kaders naar oplossingen te zoeken. Dit is namelijk de plek waar mensen met ADHD hun oplossingen gaan vinden, aangezien zij zelf sterk afwijken van de norm.

Effectief en efficient

Mensen met een psychiatrische achtergrond die met succes deelnemen aan de maatschappij kunnen de sleutel vormen tot een effectievere en efficiëntere zorg. Wij zijn begonnen met het inzetten van (ex-)cliënten als begeleiders. Daarnaast betrekken we hen als gelijkwaardige partners in het uitstippelen van het beleid. Wij zijn voor ons succes afhankelijk van hun ervaringen en ideeën. Hierdoor is onze zorg niet alleen goedkoper en toegankelijker geworden, ook kosten deze mensen de maatschappij minder geld doordat ze nu zelf voorzien in hun levensbehoeften.

Het serieus nemen van een succesvolle ervaringsdeskundige en tevens voormalige psychiatrisch patiënt, vergt moed. Moed om het verschil te durven maken. Beleidsmakers, durft u dit aan?

ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement