Volledig scherm
© Thinkstock

Weinig vrouwen wonnen 'exacte' Nobelprijs

OpinieHet ‘geen mannen'-beleid van de TU/e zal op termijn gevolgen hebben voor het op vernieuwing gerichte onderzoek. Dat schrijft Henk Kuiken uit Veldhoven in dit ingezonden artikel. Hij is emeritus hoogleraar industriële wiskunde aan de TU/e.

Het bestuur van de TU/e zou de volgende feiten eens moeten overdenken. Die hebben allemaal betrekking op disciplines die enigszins vergelijkbaar zijn met het gemiddelde professoraat in een technische discipline die vaardigheden vereisen in de exacte sfeer.

1. Slechts een handjevol vrouwen heeft ooit een Nobelprijs in een der exacte wetenschappen gewonnen tegenover honderden mannen.

2. De elo-score van de wereldkampioen schaken, Magnus Carlsen, is 2.880. Die van de beste vrouwelijke schaker ter wereld, de Chinese Hou Yifan is 2.650. Honderden mannen scoren hoger dan zij. Toch was zij ooit een wonderkind. Als zij meedoet aan grote internationale toernooien waaraan ook de beste mannen meedoen eindigt zij steevast in de onderste regionen.

3. Op de International Mathematics Olympiad (IMO) is het aantal vrouwelijke deelnemers bescheiden, zo'n 10 procent. De drie winnende landen van 2018, VS, Rusland en China, hadden in het geheel geen vrouwelijke deelnemers. Zelfs een land als Zweden dat toch niet bekend staat om zijn vrouwonvriendelijke houding, vaardigde geen enkele vrouw af. De vraagstukken die op de IMO aan tieners worden voorgelegd zijn zo honds-ingewikkeld dat ik als oud-wiskundige met zekerheid kan stellen dat geen enkel team, zelfs als het uit de beste wiskundehoogleraren bestaat het tegen hen kan opnemen. Klinkt gek, maar niet als je bedenkt dat wiskundehoogleraren specialisten zijn, dus goed in één wiskundeonderdeel, terwijl de jongens van de winnende landen vanaf zeer jeugdige leeftijd intensief gecoacht zijn in de meest uiteenlopende onderdelen van de wiskunde. Dat gebeurt bij ons alleen met jonge voetballertjes. Op de IMO worden zes vraagstukken van zeer uiteenlopende aard aan de deelnemers voorgelegd. Alleen als die generalisten zijn hebben ze kans alle vraagstukken met succes af te ronden. Van het winnende Amerikaanse team moet nog gezegd worden dat de zes deelnemers van dat land afkomstig zijn uit de Chinees-Amerikaanse minderheid van ongeveer 5 miljoen mensen. Iets soortgelijks geldt voor landen als Australië, Canada en Nieuw-Zeeland.

4. Bij de MENSA, de club van bollebozen met een IQ van ten minste 140, is het aandeel der vrouwen slechts een derde. Belangrijker nog: als de IQ-grens wordt verhoogd naar bijvoorbeeld 150, neemt het percentage vrouwen sterk af. Boven een bepaalde grens zijn nog slechts mannen over.

5. Lang geleden was ik als onderzoeker werkzaam op het NatLab van Philips. In een van de gangen hing een meterslange poster van IBM waarop de ontwikkeling van de wiskunde werd getoond aan de hand van de grootste doorbraken vanaf de oudheid tot nu. Tussen de honderden vondsten van mannen stond er zegge en schrijve één die van een vrouw was, Emmy Noether die in de eerste helft van de vorige eeuw aan de universiteit van Göttingen werkzaam was. Zij stond daar bekend als 'der Noether'.

Moge het TU/e-bestuur hieruit zijn conclusies trekken in verband met het aangekondigde 'geen-mannen'-beleid en bedenken welke gevolgen dat op termijn kan hebben voor het op vernieuwing gerichte onderzoek. Kiest de TU/e wellicht definitief voor de status van opleidingsschool? Daarin kunnen vrouwen uitstekend functioneren. De hoge cijfers die zij meestal voor tentamens halen staan daar borg voor.

Hoewel ik in dit stuk uitsluitend feiten heb vermeld zal ik door ED-columnist Petra Bies wel onder het kopje 'zure mannen' worden ingedeeld. Vroeger werd de brenger van onaangenaam nieuws op last van de koning een kopje kleiner gemaakt. De mensen hebben nu eenmaal een hekel aan feiten, want die zijn vaak in tegenspraak met dierbaar gekoesterde vooroordelen en hun diepste wensen. Wel, ik ben liever een zure man wiens betoog op feiten berust dan een politiek-correcte zwatelaar die voortdurend aan het fabuleren is.