Volledig scherm
De schaarste aan woningen is groot in het stedelijk gebied. © Robin Utrecht

Wonen hoort op de agenda van MRE te staan

OpinieNieuwe colleges van B en W staan voor de uitdaging echt regionaal te denken en te werken op het gebied van wonen. Dat schrijft Cees-Jan Pen, lector Ondernemende Regio aan Fontys Hogescholen in Eindhoven, in dit ingezonden stuk.

De woningmarkt is een regionale markt. Toch wordt in lokale verkiezingsprogramma's nauwelijks gesproken over regionaal samenwerken of afstemmen van het woningbeleid. In de Metropool Regio Eindhoven (MRE) lijkt wonen te worden overgelaten aan gemeenten en subregio's. De risico's van te eenzijdige programmering, het los van elkaar zien van stedelijk en landelijk gebied en rendementsdenken liggen op de loer.

De autonomie van gemeenten op het onderwerp wonen wordt belangrijk gevonden. De MRE bracht in 2015 het adviesrapport Breken met Grenzen uit. Advies was de woningmarkt van de 21 MRE-gemeenten als een geheel te beschouwen. De reacties van de gemeenten waren overwegend afwijzend. Inmiddels is binnen de regio sprake van twee snelheden. In het stedelijk gebied wordt meer samengewerkt en afgestemd.

De nieuwe colleges en raadsleden in de hele MRE staan voor de uitdaging echt regionaal te denken en te werken rond wonen. Dit sluit aan op actuele ontwikkelingen die de vrije beleidsruimte - zeker voor kleinere gemeenten - op woongebied terugdringen.

Samenwerken

In de notitie Vertrouwen in de Toekomst kiest het kabinet voor een interbestuurlijke en interdepartementale samenwerking. Een toenemend aantal maatschappelijke opgaven is alleen op te lossen wanneer gemeenten, provincies, waterschappen en Rijk als één overheid samenwerken. Steeds meer groeit het besef dat we wonen, werken en recreëren in een bepaalde regio en dat deze functies niet gebonden zijn aan een gemeentegrens.

In de MRE willen gemeenten rond werken en economie graag geassocieerd worden met Brainport, maar met betrekking tot wonen wordt te vaak in gemeentegrenzen of subregio's gedacht. Minister Kajsa Ollongren wil ook voor wonen meer regionale initiatieven. Zij heeft de regio's uitgenodigd om de plancapaciteit voor bouwen in beeld te brengen. Om de snelheid van bouwen te bevorderen zal mogelijk de Crisis- en Herstelwet gewijzigd worden.

In 2016 is door de provincie een nieuwe Verordening Ruimte opgesteld. Het beleid is er op gericht ontwikkelingen in stedelijke concentratiegebieden te bundelen en in kernen in het landelijk gebied alleen te bouwen indien dat nodig is voor de natuurlijke bevolkingsgroei. Tevens is opgenomen dat de regionale afspraken voor woningbouw jaarlijks gemaakt en herzien kunnen worden. Leidend zijn de bevolkings- en woningbehoefteprognoses. Deze verordening laat veel ruimte om vooral in het stedelijk gebied te bouwen.

Schaarste

De eerste kwartaalrapportage van makelaarskantoor Van Santvoort bevestigt dat de schaarste in het stedelijk gebied groot is. Het gaat om tussenwoningen, hoek-woningen, tweekappers en appartementen. Vooral Eindhoven, Son en Breugel, Best, Nuenen en Veldhoven kampen met ernstige schaarste. In deze gemeenten zijn over het algemeen de verkooptijden erg kort en worden hoge verkoopprijzen gerealiseerd.

Volgens de nieuwe Omgevingswet moeten Rijk, provincie en gemeente ieder een omgevingsvisie maken die niet conflicteert. Het beleid van een gemeente op het gebied van wonen moet in overeenstemming zijn met de provinciale Verordening Ruimte. Het stedelijk gebied Eindhoven vervult steeds meer een regiofunctie. Hier zijn de meeste arbeidsplaatsen en opleidingen en de meeste voorzieningen, met als gevolg een groeiende mobiliteit. Hier zal ook de vraag naar woningen hoog blijven, terwijl de bereikbaarheid van de stad problematisch wordt. Het onderwerp wonen hoort prominent op de MRE-agenda. Hopelijk lezen we in de nieuwe coalitieakkoorden dat vooral gebouwd gaat worden in het stedelijk gebied. De landelijk gelegen gemeenten zullen zich terughoudend moeten opstellen in het realiseren van grote nieuwbouwprojecten vooral ten behoeve van de een- en tweepersoonshuishoudens. Nadruk ligt op de natuurlijke vraag van eigen inwoners.

In veel landelijk gelegen gemeenten zal in de komende jaren sprake zijn van vergrijzing, waardoor de nodige grote woningen vrijkomen. De vraag rijst of deze grote woningen tegen acceptabele prijzen verkocht kunnen blijven worden of dat splitsing in kleine eenheden mogelijk en haalbaar is. Ook het huisvesten van arbeidsmigranten verdient nader onderzoek. Tevens dwingen externe ontwikkelingen - denk aan vluchtelingenopvang - de MRE-gemeenten tot het maken van harde afspraken en tot een financiële compensatie/verevening. Een sterke regio vraagt om echt regionaal woonbeleid.

ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement