Volledig scherm
© Thinkstock

Wonen is een grondrecht

OPINIE - De auteur, Ronald Paping, is directeur van de Nederlandse Woonbond.

Bij de Europese verkiezingen is wonen nauwelijks een onderwerp. En dat terwijl sociale huisvesting bij uitstek een onderwerp is dat zich leent voor een politiek debat. Ik ben van mening dat de bemoeizucht van Europa met de huursector op sommige terreinen moet verminderen en op andere terreinen juist meer moet worden. Dat zou moeten leiden tot een beter Europees beleid om betaalbaar wonen als grondrecht te garanderen.

Door een volstrekt doorgeslagen idee van een vrije markt grijpt Europa in, waardoor landen hun sociale huursector moeten verschralen. Vermeend onterechte staatssteun heeft er al toe geleid dat Zweden en Nederland hun stelsel hebben moeten aanpassen. In andere landen (onder andere Frankrijk) dreigt ingrijpen van de Europese Commissie.

In Nederland is – overigens met instemming van de Nederlandse overheid! – de corporatiesector vrijwel ontoegankelijk gemaakt voor huurders met een bescheiden middeninkomen. De zogenaamde Brusselse inkomensgrens van 34.000 euro leidt ertoe dat huurders met een inkomen net boven modaal nergens meer terecht kunnen en aangewezen zijn op de particuliere huursector met veel te hoge huren. Zoals een Kamermeerderheid uitgesproken heeft zou een grens van 43.000 euro moeten gelden.

Europa probeert nationale huisvesting te beïnvloeden via landenrapporten over het economisch en budgettair beleid. In het meest recente rapport over Nederland wordt kritiek gespuid over de te grote sociale huursector en de te strikte huurwetgeving. Hierbij gaat Europa buiten zijn boekje door allerlei tendentieuze uitspraken te doen over keuzes die wij in Nederland maken.

Ook al is volkshuisvesting een nationale aangelegenheid, er zijn onderdelen van de huursector waar Europa zich wel mee zou moeten bemoeien. In Europa moeten sociale standaarden komen, waaraan nationale wetgeving moet voldoen. In veel Europese landen zijn de rechten van huurders net zo belabberd als hun woningen, als er al een huursector van enige omvang is. Fatsoenlijk en veilig wonen is een grondrecht. Dat moet steviger in Europa verankerd worden en in de lidstaten vertaald worden in nationale wetgeving, zodat wantoestanden voorkomen worden. Zo zijn er in Spanje 500.000 huisuitzettingen omdat mensen hun huur of hypotheek niet meer kunnen betalen. In verschillende Oost-Europese landen worden huurders uit hun woning gezet of uitgerookt door absurde huurverhogingen.

Europa moet ook meer doen aan het bevorderen van energiebesparing. Energiearmoede, waarbij huishoudens met lage inkomens hun energierekening niet meer kunnen betalen, is een groeiend probleem. Maar liefst 78 miljoen Europeanen lopen kans op armoede. Uit Rigo-onderzoek voor de Woonbond blijkt dat in Nederland meer dan 700.000 hurende huishoudens niet meer rond kunnen komen. Energiekosten (soms meer 10 procent van de uitgaven) spelen daarbij een grote rol.

De huursector leent zich bij uitstek voor ambitieuze energiebesparing en het gebruik van duurzame energiebronnen. Daarom moet worden ingezet op meer investeringen in energiebesparing, gekoppeld aan lagere woonlasten voor huurders. Hiervoor zouden de Europese fondsen meer ingezet moeten worden.

Niet de markt moet bepalend zijn, maar de sociale grondrechten van burgers. Geef landen de ruimte om een goede invulling te geven aan de behoefte aan sociale huurwoningen en stimuleer dat er voldoende betaalbare woningen beschikbaar zijn, onder andere door te investeren in energiebesparing.

ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement