Volledig scherm
uders van kinderen die vlak na de zomervakantie hebben gespijbeld voor de rechter. foto Herman Pieterse

'Zie je wel' lost niets op

OPINIE - Ivo Mijland is trainer/coach voor Ortho Consult in Oirschot. Hij schreef het succesvolle boek 'De kracht van klagende ouders'.

Ouders procederen steeds vaker tegen school. Er is een stijging van wel 40 procent, aldus rechtbijstandsvererzekeraar Achmea. Onderwijsgevenden hebben de neiging deze berichtgeving te vertalen in 'zie-je-wel-isme'.

Zie je wel dat die ouders steeds meer onze tegenstanders worden, zie je wel dat ze grenzeloos kritisch zijn, zie je wel dat ze niet willen samenwerken.

Natuurlijk, ouders doen een school onrecht aan door het zo ver te laten komen. Juridisch je zin doordrijven is een onrechtvaardige aanslag op de goede intenties van school. Logisch dat je geneigd bent om 'zie je wel' te zeggen. Maar 'zie-je-wel-isme' helpt niet om het tij te keren. 'Zie-je-wel-isme' zorgt eerder voor toename van de juridische vechtpartijen. Zou het onderwijs niet veel meer baat hebben bij 'zie-ik-wel-isme'? Zie ik wel wat klagende ouders beweegt om te doen wat ze doen? Zie ik wel waar de kansen liggen bij klagende ouders? Zie ik wel wat ik zelf kan doen om juridische problemen te voorkomen?

In het woordenboek kent het begrip 'klagen' twee omschrijvingen: 'een manier om je ontevredenheid te uiten' en 'zachtjes huilen'. Vertaald naar klagende ouders, heb je dus te maken met ouders die ergens ontevreden over zijn of die verdrietig zijn. Klagende ouders komen op een destructieve manier op voor hun belangen en de belangen van het kind. Dat kan vergaande gevolgen hebben. Zo kunnen de ouders, als ze zich niet voldoende gehoord voelen, zelfs een advocaat inschakelen om alsnog hun gelijk te krijgen. Deze ontwikkeling is vooral slecht voor de kinderen.

Wie te maken krijgt met klagende ouders staat voor de uitdaging zich te realiseren dat deze ouders verlangen naar verandering. De intentie is vrijwel altijd goed. Er is geen ouder die op school klaagt in de hoop dat dit leidt tot verslechtering van de omstandigheden. Daarom is het zo belangrijk om klagende ouders serieus te nemen vanuit de basishouding: 'Fijn dat u klaagt!' De klacht is dan een aanleiding om te kijken naar mogelijkheden om zaken te verbeteren in ieders belang. Vanuit dit perspectief is de klager een gratis extern adviseur die haarscheurtjes feilloos weet bloot te leggen. In een vroeg stadium, de eerste klachten komen op gang, zijn ouders namelijk nog zeer welwillend. De juridische gang, die zakelijke verharding genoemd wordt, komt vaak pas op gang als de school zakelijk verhard in de richting van de ouders.

Kritische, claimende, klagende ouders zijn vooral loyale ouders. Ze komen op voor de belangen van degene die het dichtst bij ze staat: hun kind, de leerling van de school. Ouders kunnen daarin, als ze zich niet genoeg gezien voelen, overgaan tot zeer destructief handelen. Ze komen daarmee op voor de onlosmakelijke verbondenheid met hun kind. Het kind is in dat geval in de ogen van de ouders onrecht aangedaan.

Zodra je te maken krijgt met klagende ouders, is het de kunst op zoek te gaan naar het werkelijke, onderliggende probleem. Wat maakt ouders zo onzeker over het studieadvies, wat ervaren ouders als hun kind geschorst wordt. Ga je met ouders in gesprek over hun kind dat zich slecht gedraagt, weet dan dat ouders in opstand komen als je je alleen maar richt op wat niet goed gaat. Het is en blijft toch hun kind. In gesprek met klagende ouders moet je je niet alleen richten op het probleem, maar vooral ook op samenwerking, kwetsbaarheid en oprechte verbinding. Geef ouders erkenning. Kijk niet door de bril van 'zie-je-wel' maar door de bril van 'zie-ik-wel'. Leer om te kijken naar wat ouders beweegt door nieuwsgierig te zijn naar waar loyaliteit naar het kind een rol speelt in de deloyaliteit naar de school. Anders gezegd: hoe harder ouders lijken tegen te werken, hoe meer je moet investeren in de samenwerking. Niet alleen in het belang van de school en de ouders, maar vooral ook in het belang van de leerlingen die machteloos toekijken hoe volwassen mensen er een rommeltje van maken. Want het kind kan vanuit zijn loyaliteit niet anders dan het met zijn ouders (en de juridische strijd) eens zijn.

-