Volledig scherm
De verdwijning van Nicole van den Hurk in oktober 1995 hield veel mensen bezig. Haar ontzielde lichaam werd na zes weken in een afgelegen bosperceel in Lierop gevonden.

Boek over moordzaak Nicole van den Hurk: Fragmenten uit een lang en droevig verhaal

Vandaag verschijnt het boek ‘De zaak-Nicole’, van Max Steenberghe. De ED-verslaggever draaide ruim vier jaar mee met politie en justitie in het coldcase-onderzoek naar de moord en verkrachting van Nicole van den Hurk in 1995.  Hieronder leest u enkele passages uit het boek dat verkrijgbaar is via dezaaknicole.nl.

1. Proloog: Zwaaien naar Nicole

Lachen! Oma had de avond ervoor nog zo gezegd dat Nicole haar wekker moest zetten voor haar nieuwe bakkersbaantje. Maar die vrijdagochtend trok oma om kwart voor vijf zelf de stekker eruit en wekte ze haar kleinkind. Gelukkig maar, dat lachen, want de avond ervoor hadden ze nog woorden gehad. De vijftienjarige tiener logeerde die week met broertje Tommy en zusje Debbie bij oma omdat er thuis flink werd verbouwd. Dat gaf te veel drukte in hun ouderlijke arbeiderswoning. De kinderen konden het beste even plaats maken.

Dat ging niet zonder slag of stoot. Nicole van den Hurk was een tienermeisje zoals honderden, duizenden in Eindhoven. Wat fors, maar goedgebouwd. Leek bijna volwassen. Ze had oog voor haar uiterlijk, ging niet snel de deur uit zonder mooie make-up, hield van fleurige kleuren en was trots op haar lange rossig-blonde krullen. En: een pittige meid. Goedlachs, maar ze kon evengoed van zich afbijten. Rookte, ging graag uit en dan werkte ze wel eens iets te veel Feigling naar binnen. Maar ze deed haar best op school, ging goed vooruit en vriendjes waren er genoeg.

Volledig scherm
© Matt Reijnders

Haar huidige vlam, Eddy, woonde tegenover oma. Dat kwam dus goed uit. Ze kon bij hem achterop de scooter naar school, en ‘s middags weer mee terug. Maar ja, oma was ook niet mis. Logeren is leuk, maar Nicole kon best haar handen uit de mouwen steken, zei oma. Opruimen, afwassen, stofzuigen. Dat vond Nicole niet echt eerlijk. Ze zat de hele dag al op school, had ook nog net deze week een baantje genomen om geld te verdienen voor een eigen scooter.

Meteen de eerste dag hadden ze al een aanvaring. Toevallig was tante Sjaan, de zus van haar moeder, dinsdag en woensdag alleen thuis dus dat was een goeie smoes van Nicole om die nachten dan daar te slapen. Donderdag ging ze terug naar oma. Maar daar stond die stofzuiger weer. Ze rende de deur uit, naar Eddy, en daar belde ze moeder. Kon ze echt niet thuiskomen?

Nee, het was er heus te druk en te smerig. De vloer in de gang was net uitgebroken, vrijdagmorgen kwam de tegelzetter. De volgende avond zouden ze samen uitgaan. Altijd pret. Met moeder kon je lachen. Die wist ook best wel dat Nicole niet een keertje per maand uitging, maar dat ze in andere weekeinden, als ze bij vriendinnen bleef slapen, ook op het Stratumseind te vinden was.

Hup dan, één nachtje nog. Ach, en het viel ook best mee bij oma. Kijk maar, die vrijdagochtend. Terwijl Nicole douchte, maakte oma een ontbijtje, dronk samen met haar kleindochter ‘n koppie thee en zwaaide haar toen uit. Zwaaien deed ook nog de broer van een vriendinnetje, toen Nicole niet veel later met haar fiets de Van Oldenbarneveltlaan opdraaide. Hij was de laatste bekende die haar levend zou zien.

DE ZAAK NICOLE - GEHEIMEN VAN EEN COLD CASE

DE ZAAK-NICOLE is geen boek over Nicole van den Hurk. Het is een gedetailleerd verslag van het recherche-onderzoek naar haar dood en verkrachting. Het onthult bovendien hoe justitie achter de schermen werkte aan de berechting van de man die het vijftienjarige meisje misbruikte en om het leven bracht.

De verdwijning van de Eindhovense tiener in oktober 1995 hield veel mensen bezig. Toen haar ontzielde lichaam na zes weken in een afgelegen bosperceel werd gevonden, veroorzaakte dat een grote schok. Ook bij de politie, die meteen vol op het onderzoek inzette. Desondanks werd de zaak-Nicole een cold case. Maar rechercheurs grepen elke aanleiding voor een herstart van het onderzoek aan. De vijfde keer (!) zou het raak zijn.

Het boek is hier verkrijgbaar als paperback of e-book.

Volledig scherm
© Matt Reijnders

2. Opgraving: Alsof ze opnieuw wordt onteerd

Vrijdag 9 september 2011. 21.18 uur. Een zachte nazomeravond. Opeens is het uit met de rust. De politie doet een persalarm uit. ‘Actie van cold-caseteam Nicole, begraafplaats Boschdijk Eindhoven.’

Zes minuten later staat de dienstfiets van het Eindhovens Dagblad op de oprit van het kerkhof van de heiligen Paulus en Anthonius van Padua. Bij de achterpoort is het druk. Het hek is dicht. Tussen de bomen verderop schijnt fel licht. Schijnwerpers laten een witte tent zien. Daarbinnen ook lampen. De rustplaats van Nicole.

Quote

Alsof je hart wordt uitgerukt.

Familielid van Nicole van den Hurk

Weken-, maandenlang is de actie gepland. Het is niet niks, een exhumatie. Komt uiterst zelden voor. De impact op de nabestaanden is enorm. Alle wonden worden ongenadig opengereten. Het voelt verschrikkelijk, afschuwelijk, een haast lijfelijk binnendringen. Alsof je hart wordt uitgerukt, zei een familielid. Alsof ze opnieuw wordt onteerd. En anderen met haar. Een kerkhof is een plaats van rust en respect.

Die avond verzamelt de familie zich in het oude ouderlijk huis, nu bewoond door dochter Debbie, schuin tegenover de ingang van het kerkhof. Met de gordijnen dicht horen ze hoe tegen acht uur auto’s aankomen bij de poort. De politie is er, leden van het team, de FTO (Forensische dienst), deskundigen van het NFI, officier van justitie Vrijhoeven, de parketsecretaris, de buurtbrigadiers.

De graafploeg verwijdert omzichtig de steen, daarbij zorgvuldig omspringend met alle knuffels, kaarten en kaarsjes die er op liggen. Nicole is nooit alleen gelaten. Er wordt een tent opgetrokken om pottenkijkers buiten te houden. Nicole verdient alle respect.

Dan gaat de schop de grond in. De gravers stoppen zo’n twintig centimeter boven de kist. Een forensisch archeoloog neemt het over. Grote kans dat de kist inmiddels is vergaan en ingezakt. Dan moeten resten tussen het zand worden verzameld. Dus gaat het met schepjes en kwastjes verder.

De kist is inderdaad vergaan. Maar dan een verrassing. Er zit nog een kist in de kist. Een kist van zink. Luchtdicht. Er zit nu weliswaar een klein gat in het deksel, maar Nicole zelf ligt in een witte zak. Zo zien de omstanders.

Het NFI wil geen enkel spoor verloren laten gaan. Ze laten het meisje zelf met rust. De kist komt omhoog en wordt onmiddellijk in een nieuwe buitenkist geplaatst. Die wordt weer in grijs plastic verpakt.

Omzichtig schuiven de mannen haar in een zwarte ongemarkeerde bus. Met alle zorg en een laatste handklopje op de kist. Dan rijdt de bus weg, meteen naar Den Haag, onder escorte van ongemarkeerde politiewagens. Op het kerkhof wordt de open groeve weer gevuld.

‘De operatie is soepel en snel verlopen’, staat in de evaluatie.

Volledig scherm
© Matt Reijnders

3. Achterop: Dat ene woordje ...

Het is eind 2012, bijna anderhalf jaar later. Een zaaltje ergens in het hoofdbureau. Zakelijk gepraat. Tot: ,,STOP!” Een kreet. Hij kan zijn oren niet geloven. Jeroen Snellen valt de spreker abrupt in de rede. ,,Wat zei je? Sprong die vent bij haar achterop? Achterop haar fiets?”

Het kwartje was meteen gevallen. Een verkrachter die bij een meisje achterop de fiets sprong, dat heeft de inspecteur eerder gehoord. Of liever: gelezen, jaren geleden al. Als bijzinnetje, ergens aan het begin van het dossier Nicole. Haar tante Sjaan, bij wie ze de dagen ervoor sliep, had opgemerkt dat Nicole de ochtend ervoor was lastiggevallen door een rare vent die een lift wilde of zo. Hij sprong tenminste bij haar achterop de fiets...

De Bosuil, zoals het rechercheonderzoek in de Zaak Nicole heette, was in het nachthok gezet. Teamleider Jeroen Snellen had andere zaken op zijn bord gekregen. Misdaad genoeg. De zaak Edelhert bijvoorbeeld, een verkrachting uit 2006 in Veldhoven die wordt gekoppeld aan een serieverkrachter die al tientallen jaren actief is in de regio.

Volledig scherm
© ED

Snellen kende het onderzoek, hij had het ook boven water getrokken ten tijde van Bosuil. Er waren opvallende overeenkomsten met de zaak Nicole. Het ging om een alleenfietsende vrouw, in schemerduister, en er was geweld geweest. Maar Edelhert en Bosuil gaven toen geen gezamenlijke hits.

Nu kwam er ook niet onmiddellijk een dader bovendrijven. Er waren een paar bekenden van de politie, goeie kanshebbers, maar die vielen af. Ze werden toch besproken aan de hand van de vraag waarom ze wel en waarom ze niet binnen het plaatje pasten.

Een man uit Valkenswaard - Jos de G. - paste niet, hoewel hij drie veroordelingen achter de kiezen had. Driemaal was hier geen scheepsrecht. Hij had een waterdicht alibi: hij zat toen in de bak. Gepakt in 2000, wegens verkrachting van een twintigjarige vrouw op een fiets. Hij was bij haar achterop gesprongen en...

Quote

Dat ene zinnetje. Dat ene woordje. Wat dat teweeg zal brengen.

Maar toen stond Jeroen Snellen al recht overeind. Dat ene zinnetje. Dat ene woordje. Wat dat teweeg zal brengen. De papieren van de man komen op tafel. Hij is geen fijn mens. Twee partners had hij mishandeld en verkracht. En in 2000 een meisje. Hij kreeg twee keer anderhalf jaar cel, waarvan zes maanden voorwaardelijk. Het derde vergrijp leverde hem drie jaar plus dwang-tbs op. Daar zit hij nu, bijna tien jaar later, nog in.

Snellen zoekt snel naar dat ene tijdstip dat voor hem het belangrijkst was: de ochtend van 6 oktober 1995. Ja hoor, dat staat in het dossier. De man kreeg enorme ruzie met zijn toenmalige partner. Hij had haar al een paar keer mishandeld. Op de avond van 5 oktober gaf hij haar opnieuw klappen en verkrachtte hij haar. De politie kwam er bij, maar de vrouw had de verkrachting niet gemeld. De man is toen wel uit huis gezet, door de agenten. Die nacht. Kwaad en opgefokt. Zonder alibi.

Volledig scherm
© Matt Reijnders

4. Arrestatie: Het blauwe vat

De volgende maandag, 18 november 2013, gaan de luiken echt letterlijk dicht. Het team zit aan de achterkant van het bureau en kijkt uit op een blinde muur. Maar vanuit het aangrenzende lege pand kan toch iemand over een hekje klimmen en dan binnenkijken op de wandborden, heeft Simon bemerkt. Susan vraagt een schrijfbord dat ze dicht kan klappen. Ze tekent een groot raster en zal dagenlang mensen noteren die gehoord moeten worden. Ze komt uit op 27 namen.

Jeroen komt opeens handenwrijvend binnen. Hij heeft dinsdag 14 januari 2014 geprikt als voorlopige datum voor de arrestatie. Dan wordt het rock-’n-roll, belooft hij. Susan maakt nu een prio-lijst voor de volgorde van de verhoren. De eerste vrouw van Jos de G. (Linda, met wie hij slechts kort was getrouwd) en Joyce (die het best weet hoe de nacht van 5 op 6 oktober verliep) zijn het eerst aan de beurt. Susan maakt clusters. Slachtoffers, familie, vrienden, de mensen van 1995, van 1999, van 2000. Ze heeft al gauw twee tot drie weken volgepland. En dan is het maar hopen dat iedereen kan op de voor hem of haar bestemde dagen, dat er geen wintersporters tussen zitten, of zieken.

Voor Jos zelf trekken ze twee tot drie dagen uit. En dan zijn er ook veel mensen die na de arrestatie snel op de hoogte moeten worden gesteld. Van burgemeester Rob van Gijzel tot moeder Jolanda, van de oude teamleider Ad Smits tot de collega’s van politiebureau Helmond. En de eerdere slachtoffers.

Quote

Alle info wordt weggeschre­ven op niveau 4 en 5 van geheimhou­ding.

De journalist wordt ernstig toegesproken. Geheimhouding is nu van het allergrootste belang. Zelf neemt het team nooit papieren mee naar huis. Alle info wordt weggeschreven op niveau 4 en 5 van geheimhouding (het hoogste is 6). De journalist krijgt een losse laptop, een zwaarbeveiligde USB-cryptostick en een eigen archiefdoos in de kast voor zijn papieren.

Stel dat hij toch per ongeluk iets mee naar huis neemt en kwijtraakt. Vallen er dan klappen? ,,Nee hoor”, stelt Simon gerust. ,,Joop heeft een flinke tuin met achterin zo’n groot plastic blauw vat. Daar past gemakkelijk een journalist in. Dat wordt dan een raadselachtige verdwijning...” Het blauwe vat zal regelmatig ter sprake komen.

Volledig scherm
© Matt Reijnders

5. Apotheose: Lang zitten

De familie huilt hete tranen. Ook anderen in het publiek krijgen het te kwaad. Winfried Korver kijkt met gevouwen handen strak voor zich uit, recht in het gezicht van moeder Jolanda. Onduidelijk is of deze de volgende zinnen hoort. Ze gaan over het onvoorstelbare leed dat haar en de haren is aangedaan, de onzekerheid die blijft over de laatste levensmomenten van hun Nicole, nadat ze al zo vele jaren in het duister moesten tasten over de dader. Het hof heeft uit hun woorden duidelijk begrepen met welk immens verdriet ze nog steeds zitten.

Over naar Jos en zijn straf. Tbs is niet geëist en kan ook niet worden opgelegd. Wel zal hij lang moeten zitten. Zijn strafblad telt daar in mee, en de schok die de maatschappij voelde en voelt bij dit soort gewelddadige zaken. Hij krijgt zes maanden korting, omdat zowel de rechtszaak als het hoger beroep langer duurde dan de zestien maanden die er voor staan. Het hof komt dan uit op twaalf jaar celstraf, met aftrek van voorarrest.

Het hof beseft dat het teleurstellend zal zijn, maar er komen geen vergoedingen. Voorzitter Platschorre kijkt de zaal in. De laatste standaardzinnen: het hof vernietigt het eerdere vonnis en spreekt opnieuw recht. Verdachte is schuldig aan verkrachting en doodslag en krijgt twaalf jaar cel, met aftrek van voorarrest. De vorderingen worden afgewezen. En er zijn twee weken de tijd om in cassatie te gaan bij de Hoge Raad der Nederlanden.

Dan stroomt de zaal leeg. De familie trekt zich meteen terug. Juristen bespreken het arrest. Wat opvalt: het hof heeft alles gebaseerd op wat in eerste aanleg, bij de rechtbank, is gebeurd en gezegd. Ze heeft hetzelfde bewijs gebruikt, maar totaal anders beoordeeld. Het hoger beroep lijkt niets te hebben toegevoegd.

Net als iedereen weg is, komt de familie naar buiten. Cameraploegen verdringen zich. Samen doen ze één keer hun verhaal. ,,Nu kunnen we eindelijk beginnen aan de verwerking van het verlies van ons meisje”, zegt Ad. Ze vertrekken. In de gang blijft het druk en rumoerig.

Tientallen kilometers verderop, in de bossen van Lierop bij het kruisje, is het stil.

Volledig scherm
Het kruisje met de foto van Nicole van de Hurk bij de vindplaats van haar lichaam in de Lieropse bossen. © Ton van de Meulenhof
  1. Minister erkent fouten rond productie boek over zaak Nicole van den Hurk uit Eindhoven

    Minister erkent fouten rond productie boek over zaak Nicole van den Hurk uit Eindhoven

    EINDHOVEN/DEN HAAG - Minister Ferd Grapperhaus (Justitie) erkent dat het Openbaar Ministerie (OM) en politie fouten hebben gemaakt bij de medewerking aan een boek over het onderzoek naar de dood van Nicole van den Hurk. De nabestaanden van het omgebrachte Eindhovense meisje zijn volgens hem laat geïnformeerd dat ED-journalist Max Steenberghe het onderzoek van nabij mocht volgen om een boek te schrijven. Ook is onvoldoende oog geweest voor de bescherming van hun privacy.