In Hapert is een wooncampus voor arbeidsmigranten in aanbouw. Er komen naast woningen ook voorzieningen als een winkeltje en sportvelden.
Volledig scherm
In Hapert is een wooncampus voor arbeidsmigranten in aanbouw. Er komen naast woningen ook voorzieningen als een winkeltje en sportvelden. © onbekend

Arbeidsmigrant verdient goede huisvesting

OpinieWe kunnen ze niet missen in Brainport: arbeidsmigranten. Helaas waarderen we ze te weinig, schrijft Roel van Heugten, directeur van de Van Heugten Groep in Hapert.

Arbeidsmigratie staat opnieuw volop in de belangstelling. Want het is duidelijk: onze economie kan niet zonder arbeidsmigranten. Uit recent onderzoek in opdracht van de provincie Noord-Brabant bleek dat werknemers uit Oost-Europese landen een structurele bijdrage leveren aan de arbeidsmarkt.

In Brabant is 7 tot 8 procent van de beroepsbevolking arbeidsmigrant. Tegelijkertijd waren er weer veel berichten over enerzijds misstanden in de huisvesting van arbeidsmigranten en anderzijds over onrust rond plannen om juist in die huisvestingsbehoefte te voorzien (Geldrop, Best, Sterksel).

De maatschappelijke waardering voor arbeidsmigranten - veelal uit Oost-Europa - is niet groot. Recent nog peilde De Telegraaf de stemming onder zijn lezers met de stelling van de dag: 'Arbeidsmigranten hard nodig'. Maar liefst 81 procent van de mensen die reageerden was het daarmee oneens. Een van de uitspraken: 'Als robots het werk kunnen overnemen, zijn er geen arbeidsmigranten meer nodig. Robots vragen geen ziektekostenverzekering en huizen'. En: 'Plukrobots zijn de toekomst'. Kortom, sommige Nederlanders zien liever een plukrobot dan een Pool aan het werk.

Ik zet daar graag een recente uitspraak van wethouder Fons d'Haens uit Bladel tegenover: ,,Als de arbeidsmigranten het werk neerleggen, valt de economie van Brainport stil.'' En zo is het.

Arbeidsmigranten worden vaak geassocieerd met werk in land- en tuinbouw, maar ze spelen een minstens zo grote rol in de industrie. Het aantal arbeidsmigranten in de regio Zuidoost-Brabant bedraagt naar schatting 40.000, meldt het provinciale onderzoek. 'Zij vervullen een belangrijke rol in de regionale economie. Zij voorzien in de vraag naar personeel in de 'maakindustrie', zoals de metaalsector en de bouw.' Velen van hen werken via inleners in de industrie, distributie en logistiek, aldus het rapport.

Gezien de economische en demografische ontwikkelingen is alleen maar te verwachten dat de vraag naar arbeidsmigranten zal groeien. De autochtone bevolking vergrijst en de arbeidsmigranten doen vaak het laag gewaardeerde en laag betaalde werk dat Nederlanders niet kunnen of willen doen. Dat zal niet snel veranderen, is de verwachting. D66 baarde opzien met het voorstel (of proefballon?) om meer arbeidsmigranten - en dan uit Afrika - naar Nederland te halen. Dat lijkt me eerlijk gezegd ook geen goed idee zolang het ons ontbreekt aan adequate huisvesting en betere omstandigheden voor arbeidsmigranten.

Dat is een keiharde waarheid: we hebben arbeidsmigranten heel hard nodig, maar we behandelen en waarderen ze in de regel veel minder. We laten ze vaak wonen in kippenhokken en boerenschuren of stoppen ze weg op campings. En laten ze daar dan ook nog eens veel te veel voor betalen. Mijn stelling is dat gebrek aan waardering - naast de cultuurverschillen - meespeelt in het soms wat afwijkende gedrag van deze arbeidsmigranten die ver van huis de kost proberen te verdienen.

Het kan ook anders. Met mijn bedrijf Metaal Flex Nederland detacheer ik al sinds 1999 mensen uit (veelal) Oost-Europa bij zo'n 150 bedrijven in de regio. Deze collega's vangen de pieken op bij die bedrijven. Als er bij het ene bedrijf even geen piek is, dan worden ze niet aan de kant gezet, maar kunnen ze meestal bij een ander bedrijf aan de slag. Heel wat Polen en Roemenen staan op deze manier al heel lang bij ons op de loonlijst. Daarbij bieden we ze goede huisvesting: zowel in Eersel als in Meijel hebben we - in nauw overleg met de gemeente en omwonenden - volwaardige huisvesting ontwikkeld in gebouwen met comfortabele en goed geïsoleerde woonstudio's, maar ook gezamenlijke voorzieningen en goede begeleiding. In Hapert werken we inmiddels hard aan onze derde locatie: Flex Campus Hapert met 120 tweepersoons studio's, een winkeltje, sportvelden en nog veel meer voorzieningen.

Niet onbelangrijk: we vragen daar niet de hoofdprijs voor. Ons verdienmodel is gelegen in een langdurige en meer structurele relatie met de arbeidsmigranten. Onze ervaring is dat een wooncampus, strategisch gelegen tussen een industrieterrein en een woonwijk, meer mogelijkheden biedt voor gezamenlijke voorzieningen, onderling contact en een goede woonbegeleiding. Dat is meestal te verkiezen boven incidentele woonhuizen of locaties op een camping, ver weg van de bewoonde wereld. In die zin zijn de locaties van de voormalige NH Hotels in Geldrop en Best helemaal zo slecht nog niet. Daar is dan weer niet voldaan aan een andere voorwaarde: trek van het begin af aan samen op met de buurt. Hou ze op de hoogte, praat met ze en zorg voor structureel overleg, ook na de realisatie.

Het zou ons land en onze regio sieren als we op deze manier samen werk gaan maken van goede, fatsoenlijke huisvesting voor arbeidsmigranten. Deze mensen gaan weliswaar niet echt integreren in onze samenleving en ze gaan na verloop van tijd weer naar huis, maar ze blijven wel komen. En we hebben ze heel hard nodig; ze zijn van waarde voor onze samenleving. Laten we ze dan ook als waardevolle mensen behandelen. Voor Metropoolregio Brainport Eindhoven misschien een uitdaging om hierop de regie te nemen!