Volledig scherm
Burgemeester John Jorritsma van Eindhoven bij de opening van de Brainport Industries Campus. © FotoMeulenhof/Jean Pierre Reijnen

Brainport investeerders willen alleen goed rendement voor zichzelf: Nu tijd om voor gezinnen te kiezen

OpinieDe auteur Geertje Boon uit Eindhoven is oud-bestuurder van ZuidZorg en was commissaris van de Bibliotheek Eindhoven, het Summa College en WoCom en lid van de Provinciale Raad voor Welzijn en Volksgezondheid. Boon vindt dat de omstandigheden in 25 jaar fundamenteel veranderd zijn, maar de oude Brainport-gedachte lijkt uit steen gehouwen. Een missertje.

Wat in Eindhoven gebeurt onder de noemer Brainport is wat op grotere schaal in de wereld gebeurt. In een meedogenloos tempo worden normale gezinnen armer en vloeit het geld naar mondiale investeerders die al tomeloos rijk zijn.

Brainport is ruim 25 jaar geleden ontstaan vanuit de herkenning dat veel productiebedrijven vertrokken naar lagelonenlanden. Om deze ontwikkeling te keren, hebben mensen met een vooruitziende blik de handen ineengeslagen en ingezet op een prachtige en krachtige vestigingsfactor: gebruikmaken van elkaars kennis om innovaties te bespoedigen. Na een aarzelend begin keerde het tij en werd inderdaad deze versnellingskracht de basis voor het succes van Brainport. Iedereen blij. De werkloosheid daalde en bedrijven kwamen zelfs terug naar Nederland.

Maar ondertussen zijn de omstandigheden fundamenteel gewijzigd en blijft de oude Brainport-gedachte in steen gehouwen. Dat is een klein missertje, zal ik maar zeggen.

Philips

We leven niet meer in de beginjaren van Philips, dat als grote werkgever in de regio een maatschappelijke verantwoordelijkheid op zich nam en bijdroeg aan de ontwikkeling van de stad in haar geheel. Philips bouwde huizen voor werknemers, zorgde voor gezondheidszorg en scholing. Er was een gezamenlijke maatschappelijke verantwoordelijkheid die zorgde voor groei en bloei voor iedereen. Het geld werd geïnvesteerd in de gemeenschap.

Nu zijn de internationale bedrijven beursgenoteerd of eigendom van buitenlandse investeerders, die alleen een goed rendement voor zichzelf willen halen. Niks mis mee, maar als dit betekent dat de gewone gezinnen geen huis meer kunnen betalen, de scholen meer dan 25 nationaliteiten moeten behappen en de gezondheidszorg een grote club zorgvragers erbij krijgt, die er een schijntje voor hoeven te betalen, wordt de vraag relevant wie de rekening betaalt.

Zijn dat misschien die burgers waarvan de burgemeester zegt dat zij het laten afweten als het gaat om het bijspijkeren van hun kennis? Ik heb het niet uitgezocht, dat laat ik graag aan de deskundigheid van de bestuurders over, maar de reactie van onze burgemeester doet het ergste vermoeden.

Welke voordelen ontvingen bedrijven om zich te mogen vestigen? Hoeveel belasting wordt door hen afgedragen? Als we alleen al kijken naar Shell en Unilever - van oorsprong Nederlandse bedrijven - heb ik bange vermoedens.

Bijdragen

Al die duizenden tot tienduizenden jonge getalenteerde mensen die vanuit de hele wereld komen en hier goud geld verdienen, hoeveel belasting wordt door hen afgedragen? Terwijl ze naast een torenhoog salaris ook nog eens woonkosten vergoed krijgen waardoor de huizenmarkt voor normale gezinnen onbetaalbaar is geworden. Hun kinderen gaan niet naar de internationale school, maar gratis naar de Nederlandse school, die door de burgers 'die het laten afweten' betaald wordt. En zorg krijgen ze van medewerkers die zelf geen huis meer kunnen betalen. Alle maatschappelijke voorzieningen worden gebruikt, maar wat wordt bijgedragen? Dat zou wel eens heel erg schrikken kunnen zijn.

We constateren dat de wereld in een razendsnel tempo verandert. Op FollowtheMoney.nl beschrijft Floor Schoonebeek het treffend: 'Terwijl geld zo goed als gratis is voor degene met geld en kredietwaardigheid, is het niet beschikbaar voor mensen zonder geld. En dat vergroot de kloof tussen arm en rijk... etc.'

De dynamiek waarin het huidige Brainport zich bevindt, heeft niets meer te maken met de dynamiek van 25 jaar geleden. Ik hoop dat onder leiding van onze burgemeester met visie een onvoorwaardelijke keuze wordt gemaakt voor de gewone gezinnen. Dat kan, als de grote bak met geld die Brainport zogenaamd binnen brengt, besteed wordt aan de burgerij en niet wegvloeit naar buitenlandse investeerders. Dan is er zat geld voor scholing, jeugdhulpverlening, ouderenzorg, betaalbare woningen en ga zo maar door.

Ik denk dat die Eindhovenaren het helemaal niet laten afweten, het wordt ze vrijwel onmogelijk gemaakt.