Volledig scherm
Minister Ingrid van Engelshoven zou eens terug moeten denken aan haar eigen studietijd en zich moeten inleven in de huidige generatie studenten. © BELGA

Brief aan minister over onderwijscheque: Pleister op 'n houten been

OpinieLoes van Dijk is masterstudent Commercial Law aan University College London. Voor zowel haar bachelor- als haar masterstudie heeft zij deels) gebruik gemaakt van studiefinanciering. Om dit bedrag aan te vullen werkt zij als freelance student-advocaat. Desondanks heeft zij inmiddels een studieschuld van bijna 50.000 euro. Een brief van de studente aan onderwijsminister Van Engelshoven die zelf tien jaar studeerde.

Beste minister Van Engelshoven. Beleids- en bestuurswetenschappen aan de Katholieke Universiteit Nijmegen, Nederlands recht aan de Rijksuniversiteit Leiden; u heeft er hard voor gewerkt om te staan waar u nu bent. En ik steun en respecteer ten volste hoe u gebruik maakt van uw platform om een stem te geven aan de marginale groepen in onze samenleving. Maar een stem die in het gedrang lijkt te komen is die van de student.

Uw studies hebben in totaal tien jaar in beslag genomen. Een decennium lang studeren, daar kan de hedendaagse student gelegenheid noch financiën voor vrijmaken aangezien na het afronden van één enkele studie de gemiddelde studieschuld al 21.000 euro is. Dat is, wanneer een student nominaal afstudeert. Niet opgenomen in dat gemiddelde is dat volgens cijfers van het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) 69 procent van de lenende studenten kampt met gevoelens van stress en zorgen voor 'later'. Uit onderzoek blijkt dat een kwart van de studenten burn out-klachten heeft en dat bij een op de vijf een risico op zelfdoding bestaat.

Uiteraard zijn deze cijfers niet volledig toe te schrijven aan het leenstelsel, maar het is wel kenmerkend voor de algemene toestand van deze generatie studenten. Thomas Piketty stelt dat in de geschiedenis educatie het juiste wapen was tegen ongelijkheid. Het Nederlandse onderwijssysteem lijkt meer drijfveer dan wapen, waarmee niet alleen een kloof wordt gedreven tussen arm en rijk, maar ook tussen generaties.

Het verzacht geen enkel leed

Studenten die de afgelopen vier jaar al geld hebben moeten lenen, kunnen nu een onderwijscheque krijgen van 2.000 euro om te gebruiken voor een vervolgopleiding. Dit is een duidelijk teken, minister Van Engelshoven, dat u de situatie van de student - veroorzaakt door de overheid - totaal niet begrijpt. Deze voucher is als een pleister op een houten been. Het verzacht geen enkel leed. Studenten die hun studie hebben afgerond gaan onevenredig gebukt onder de druk van een flexibiliserende arbeidsmarkt, stijging van huren en huizenprijzen en daarbovenop een immer aanwezige studieschuld. Studenten die geen financiële hulp krijgen van hun ouders worden in dit systeem benadeeld. Cijfers over een toenemend aantal studenten uit families uit de lagere klassen slaan volledig de plank mis, als we kijken naar de van kwaad tot erger wordende leefomstandigheden van de reeds afgestudeerde studenten.

Als onderdeel van een systeem dat zou moeten bijdragen aan verbetering van het onderwijs voor toekomstige generaties verdienen wij meer dan een tegoedbon. Het lijkt er haast op dat voor een tegemoetkoming is gekozen waar zo min mogelijk studenten gebruik van willen en vooral kunnen maken. Volgens mij is dit niet wat Arjen Lubach bedoelde met 'the Netherlands second'. Het lijkt er echt op dat we in vliegende vaart achter de Amerikanen aan gaan met een nationale studieschuld-crisis die invloed zal hebben op de gehele economie.

Wij betalen mee aan een systeem waar we niet van kunnen genieten. Voor u, minister Van Engelshoven, waren uw tien jaar als student ongetwijfeld onvergetelijk. Dus vraag ik u om terug te denken aan uw studententijd en u fatsoenlijk in te leven in onze situatie. Ik twijfel er niet aan dat er een betere oplossing kan komen dan iets wat ik zou geven aan die ene jarige vriendin van wie je niet goed weet wat je ermee aan moet: een cadeaubon.