Volledig scherm
De genderneutrale poppetjes op verkeersborden zien er nog altijd mannelijk uit. © Getty Images/iStockphoto

Discussie over vrouwen op verkeersbord: Dat poppetje doet er wel degelijk toe

OpinieHet Eindhovense PvdA-raadslid Marjolein Senden blikt terug op de discussie die zij heeft losgemaakt over vrouwen op verkeersborden. Senden is raadslid voor de PvdA in Eindhoven.

Afgelopen week had ikzelf een paar extra verkeersborden nodig om mij de weg te wijzen door een woud van media-aandacht en meningen rondom het initiatief om op verkeersborden ook vrouwen te laten zien. Met verbazing heb ik gezien wat een vriendelijk initiatief, bijdragend aan een samenleving waarin mannen en vrouwen gelijkwaardig zouden moeten zijn, teweeg heeft gebracht.

Nu de storm weer is gaan liggen, voel ik de behoefte om de argumenten in alle rust met u te delen.

Verkeersborden zijn een alledaags en onschuldig onderdeel van ons leven. En toch is er meer aan de hand. Ze vertegenwoordigen een bepaalde standaard - zoals zoveel zaken in ons dagelijkse leven - die anno 2020 nog steeds uitgaat van de mannelijke maat. Vaak wordt die maat zo vanzelfsprekend en onbewust waargenomen dat we het niet eens meer zien. Dus wat is het probleem? Wat niet weet wat niet deert?

Het deert wel. Zolang we deze onbewuste en dagelijkse stroom van boodschappen van hoe wij ons als mannen en vrouwen horen te gedragen, niet herkennen, houden wij de huidige ongelijke positie in stand. Dat maakt emancipatie ook tot een keuze: je moet het willen zien.

Salariskloof

En reken maar dat die positie ongelijk is. Denk bijvoorbeeld aan de salariskloof tussen mannen en vrouwen en de ondervertegenwoordiging van vrouwen op invloedrijke posities. Deze zaken moeten stevig worden aangepakt en verkeersborden zouden onderdeel moeten vormen van een integrale aanpak.

'Maar er staan helemaal geen mannetjes op de borden... Het is een genderneutraal poppetje', zo wordt tegengeworpen. Ik zie toch echt een mannetje. Het is de - in de jaren negentig - aangepaste versie van het mannetje met de hoge hoed. Als vrouw herken ik mij er niet in. Terwijl het wel erg belangrijk is om je te herkennen. Representatie en herkenbaarheid van vrouwen zijn wel degelijk van invloed op de beeldvorming en hiermee op een gelijkwaardige positie in deze samenleving.

Ondertussen bleven de beren komen en ze werden ook steeds groter. De kosten. Tonnen zouden ermee gemoeid gaan. Wat een verkwisting zou het inderdaad zijn als we alle borden in één keer zouden vervangen. Maar wat als we de borden nu gefaseerd vervangen op het moment dat ze aan vervanging toe zijn, de verkeerssituatie wordt heringericht of herontwikkeld? Zou dat geen mooi kostenneutraal idee zijn?

En dan de toekomstige zelfrijdende auto's. Die zouden helemaal van de weg én de wap af raken. Blijkbaar hebben we wel de techniek om zelfrijdende auto's te fabriceren, maar niet om een bord met drie verschillende poppetjes te ontwerpen die worden herkend?

Vrouwen onderdeel van dagelijkse leven

De uniformiteit dan. In een split second moet je kunnen besluiten. Zeker waar. Maar wierpen we dit argument ook op toen het meer genderneutrale poppetje werd ingevoerd? Of namen we dat toen voor lief, omdat we vonden dat mensen daar maar aan moesten wennen? Vrouwen zijn onderdeel van het dagelijkse leven. Hoe kan een uniform silhouet van een vrouw op een verkeersbord verwarrend werken, terwijl we ook borden met bijvoorbeeld kinderen hebben? Daarbij, als het in Genève veilig kan, kan het hier ook.

Tot slot, waar houdt het op? Pakweg de helft van Eindhoven bestaat uit vrouwen. En het man of vrouw zijn, overstijgt etniciteit en religie. Willen we daar nog verder in specificeren? Die vraag moet de vragensteller zich zelf stellen. Moet die discussie reden zijn om geen vrouwen af te beelden? Ik betwijfel het ten zeerste.

Afrondend, een dankwoord aan iedereen die heeft gereageerd. Dankzij deze reacties is dit item geen lokaal, maar landelijk nieuws geworden en is er een grote bijdrage geleverd aan de totstandkoming van de maatschappelijke discussie. En die discussie maakt pijnlijk zichtbaar waarom Nederland pas op nummer 38 (2019) staat van de ranglijst van landen waar vrouwen gelijk zijn aan mannen. Dat is helaas de keiharde realiteit.

Stilstaan, nadenken of bespreken

Ik hoop dat als u vandaag langs een verkeersbord of ander bord of signaal komt, zich iets bewuster bent van wat het plaatje u vertelt. En dat u daar misschien even bij stilstaat of over nadenkt, of het in het gunstigste geval bespreekt, thuis of op uw werk met uw collegae, man, vrouw, zoon en/of dochter. Het kan alleen maar beter worden. En hoe onbeduidend een verkeersbord ook mag lijken, het maatschappelijk debat over gelijkwaardigheid dat het teweeg brengt is dat zeker niet.