Een optreden van Holland Baroque in een school in Cuijk.
Volledig scherm
Een optreden van Holland Baroque in een school in Cuijk. © Theo Peeters

Door cultuur is Brabant geworden wat het nu is

OpinieMet verbijstering volgen violiste Judith en klaveciniste/organiste Tineke Steenbrink (42) het nieuws over het voornemen van de Brabantse coalitie om te bezuinigen op cultuur. De tweelingszussen uit Oeffelt zijn de artistiek leiders van Holland Baroque, een barokorkest van naam en faam.

Nu concerten niet mogelijk zijn, besteden we veel tijd aan onderzoek van barokmuziek van eigen, Brabantse bodem. Zo ontdekten we de afgelopen maanden een rijke geschiedenis met prachtig Brabants repertoire.

Judith Steenbrink: ,,Mijn tweelingzus Tineke had net voor de lockdown archieven in kloosters en bibliotheken bezocht. Daarna is ze weken gaan lezen over Brabantse componisten in de 17e eeuw. Ze staat op dit moment hierover in contact met wetenschappers over de hele wereld."

Tineke Steenbrink: ,,Den Bosch werd vroeger 'klein Rome' genoemd. Het stond bol van de kloosters en kerken en het niveau van de kunsten was verbluffend hoog. Het begin van de reformatie was in Brabant een heftige, boeiende tijd. Er ontstonden enclaves, het katholicisme werd weliswaar verboden, maar tegelijkertijd gedoogd. Contacten met de koninklijke familie zorgden voor privileges. We hebben het hier over de 17e eeuw. Lang geleden? Ja, maar niet achterhaald en juist nu relevant. Kijken naar het verleden verheldert je blik op het nu. Het wereldberoemde Severijn-orgel in Cuijk uit 1640, dat ik sinds mijn achttiende bespeel, wordt ook wel de 'parel van Brabant' genoemd en zo zijn er vele voorbeelden. Deze provincie barst van de schoonheid!”

Jarenlange wens

Judith: ,,Met Holland Baroque speelden we op alle belangrijke grote en kleine podia in de provincie. We hebben tijdens onze studietijd een festival opgezet in Sambeek. Eind dit jaar komt een jarenlange wens in vervulling, dan spelen we in het oudste klooster van Nederland, in Sint Agatha. Of het nou de Sint Jan in Den Bosch is of de tv-serie Smeris, Brabant heeft heel veel te bieden. Maar als kunst en cultuur niet worden gedragen, kunnen ze niet worden gemaakt en kunnen we er niet van genieten. Dan verdwijnt er heel veel.”

De 'Joepie’

Tineke: ,,Joep Baartmans, van 1987 tot 1995 PvdA-gedeputeerde voor cultuur in Brabant, was de vrouw van onze peetoom Jacques Baartmans. Zij was van grote betekenis voor ons. Waar we onze concerten ook speelden, ze was erbij. Decennia lang heeft zij zich ingezet voor kunst en cultuur in Brabant. De 'Joepie', de Brabantse popprijs, werd zelfs naar haar vernoemd." 

Judith: ,,Zij inspireert mij om nu zelf een geluid laten horen. Ik zal van de daken schreeuwen dat Brabant de kroon op haar bestaan niet aan de straat moet zetten en verloochenen. Gooi cultuur niet weg! Door cultuur is Brabant geworden wat het nu is. Dit is wie we zijn. Met z'n allen moeten we staan voor het Brabantse culturele leven, en dat kan niet zonder een gedeputeerde voor cultuur. Joep, we zetten cultuur voort!”