Volledig scherm
Foto ter illustratie. © Thinkstock

Er zijn geen kinderen die euthanasie willen

OpinieEduard Verhagen, kinderarts en hoogleraar Palliatieve Zorg voor kinderen aan het Universitair Medisch Centrum Groningen pleit voor een verruiming van de euthanasiewet, waardoor het mogelijk wordt om ernstig gehandicapte en chronisch zieke kinderen onder twaalf jaar te euthanaseren. Hiermee komt hij tegemoet aan de wens van een beperkt aantal ouders dat hun kind ziet lijden, maar tegelijk gaat hij volstrekt voorbij aan de levensdrang en de zelfacceptatie van het kind. Dat betoogt kinder- en gezinscoach Yvette den Brok uit Eindhoven in dit ingezonden artikel.

Elk kind aanvaardt zichzelf zoals het is en kinderen willen niet dood, al lijken ze er in de ogen van volwassenen nog zo beroerd aan toe te zijn. En áls een kind dood wil, gaat het wel dood. Ik ben ervan overtuigd dat elk kind een daadkracht heeft, waardoor het - als het een echte doodswens heeft - er een of andere complicatie bij krijgt waar geen medisch team tegenop kan en het kind sterft. Een kind is niet zo weerloos als vaak wordt gedacht.

Veel meer geloof ik in de levenskracht van kinderen. Ik zie het bij de ernstig meervoudig gehandicapte kinderen en jongeren met wie ik sinds enige tijd werk. Ze hebben zware lichamelijke handicaps en een erg laag IQ, waardoor ze nooit zelfstandig zullen kunnen wonen en leven. Sommigen van hen zijn zo goed als helemaal verlamd en kunnen zelfs niet praten of eten. Maar er valt wel degelijk met hen te communiceren, omdat ze kleine gebaren hebben geleerd waarmee ze ja of nee kunnen zeggen en omdat ze met de mimiek in hun gezicht ontzettend veel kunnen vertellen aan mensen die naar hen willen 'luisteren'.

Net als hun niet-gehandicapte leeftijdsgenoten zijn ze soms kwaad of balen ze ontiegelijk. Maar op andere momenten hebben ze lol en vermaken ze zich prima. Ik heb nog niet bij een van hen gezien of gedacht dat ze vinden dat hun leven niet de moeite waard is. Maar ik ben bang dat er veel mensen zijn die dat wel zien als ze deze kinderen en jongeren ontmoeten. Het is maar net door welke bril je naar hen wilt kijken en hoe open je wilt staan voor hun manier van zijn.

Dit geldt ook voor medici en voor ouders. Hoe deskundig respectievelijk betrokken zij ook zijn, ook zij kijken naar kinderen vanuit hun idee van wat een zinvol bestaan is. Als ze er niet in slagen om daar flexibel in te zijn en niet kunnen zien dat een zwaar ziek of gehandicapt kind op een heel andere manier van het leven geniet, zullen ze al gauw spreken over 'uitzichtloos lijden' en van daaruit komt - over het hoofd van het kind heen - de vraag om euthanasie. Het zal duidelijk zijn dat ik daar mordicus tegen ben en dat ik de door Verhagen bepleite uitbreiding van de euthanasiewet op z'n zachtst gezegd kindonvriendelijk vind.

In de berichtgeving over dit onderwerp wordt me bovendien duidelijk dat het laten versterven - plat gezegd; het laten uitdrogen en uithongeren - van een kind dat volgens zijn ouders en de kinderarts geëuthanaseerd zou moeten worden, wel toegestaan is en dat het zelfs oogluikend door artsen goed wordt gevonden dat ouders hun zieke of gehandicapte kind niet langer verzorgen, totdat de dood erop volgt. Daar kan geen drang tot leven tegenop, hoewel er kinderen zijn die - vanaf het moment dat ze geen eten en drinken meer krijgen - nog ruim een week verder leven.

Laat een ernstig ziek of gehandicapt kind met ouders die niet bij machte zijn om te kijken naar hoe het kind zijn leven leeft, alsjeblieft opgroeien bij pleegouders die wel in staat zijn om te genieten van wat het kind uit het leven haalt. Of plaats het kind in een huis waar het door professionals en vrijwilligers wel gezien, begrepen en verzorgd wordt.