Volledig scherm
Houtsnippers worden gestookt als biomassa. © Paul Rapp

Hoogleraar redeneert vanuit ivoren toren

OpinieHet besluit om alle huizen van het gas af te halen is een grote fout van het kabinet, stelt David Smeulders, hoogleraar energiesystemen aan de TU/e. Bernard Gerard dient hem van repliek. Gerard is onder meer secretaris en organisator van Milieudefensie Eindhoven.

Beste David. Je stond met een lang artikel - 'Nu stoppen met aardgas zorgt juist voor méér CO2-uitstoot' - in het ED van 4 februari. Veel mensen trokken hun wenkbrauwen op. Ik ook. Je beste zin staat op het eind, namelijk dat politiek en wetenschap echt twee verschillende takken van sport zijn. Die constatering zou je iets terughoudender gemaakt moeten hebben.

In sport-beeldspraak: wetenschappelijk speel je eredivisie, maar politiek bij de amateurs. Ik speel zelf eerder in de Keuken Kampioen Divisie, maar dan wel op beide terreinen. De samenhang tussen wetenschap en politiek is mijn core business. Ik lees wetenschappelijke artikelen met een politieke blik, en politieke artikelen met een wetenschappelijke blik.

Misschien zijn er wetenschappelijke argumenten tegen de gasvrij-route, maar er zijn ook andere overwegingen.

Geen politicus zal beweren dat we alleen maar 'sympathie voor Groningen' bereiken en dat 'Groningen Nederland in een kramp deed schieten'. Hier toetert de TU/e vanuit de ivoren toren. De aardgaswinning heeft het leven in Groningen ontwricht. Dat is een serieus probleem. Op kleine gasvelden kun je geen toekomst bouwen en kopen bij meneer Poetin is ook niet alles. Allemaal goede politieke argumenten voor de gasvrij-route.

Woonlasten worden bij verduurzaming als regel niet hoger. Anders krijg je namelijk de huishoudens niet mee. Weet je wanneer de woonlasten stijgen? Als je niets doet, want de belasting op gas gaat omhoog. Slecht regeringsbeleid overigens als je niet gelijktijdig een grote verduurzamingscampagne aanbiedt.

CE Delft heeft tot op wijkniveau in kaart gebracht hoe woningen zonder aardgas verwarmd kunnen worden. Daarin is de warmtepomp slechts één van de mogelijke oplossingen. Daarnaast zijn er ook collectieve warmtelevering of hybride vormen. Grijze stroom is een afnemend probleem. In 2030 moet Nederland 49 procent minder CO2 lozen.

Je focust overigens onevenredig op huishoudens - net als de regering. Maar huishoudens zijn slechts goed voor een achtste van het Nederlandse energiebudget. De rest gaat op aan zaken als industrie, spullen en verkeer. Waarom niet Tata Steel en Shell krachtiger aanpakken? Waarom geen kleinere hubfunctie van Schiphol? Dat zou echt zoden aan de dijk zetten.

De omzetting van duurzame waterstof in synthetisch aardgas (of vloeibare brandstof) als opslagtechniek is inderdaad een verstandig idee. Maar politiek naar je verhaal kijkend zie ik vooral beperkte volumes. Daarom is het politieke verhaal dat een dirigistische industriepolitiek nodig is die prioriteiten bepaalt en schaarste verdeelt. Of waterstof voor woningverwarming optimaal is, is onduidelijk.

Tenslotte: biomassa is geen 'kleinigheid', zoals je zegt, maar goed voor ruim 60 procent van de hernieuwbare energie - het meeste daarvan is overigens geen hout. Sommige professoren verlaten hun hooggeleerde kennisgebieden met verhalen over de verdorven energiebron biomassa. Ze gaan in tegen de hooggeleerde heren die wel specialist zijn op bosbouwgebied. Met alle respect, dat doe jij ook. Wat doet de TU/e eigenlijk aan biomassa en bosbeheer?

Het echte verhaal is dat het bosbeheer op de gematigde noordelijke breedtes helemaal niet zo beroerd is. Het bosareaal in de EU en Noord-Amerika groeit al decennia. De Scandinavische landen halen hun hoge duurzaamheidspercentages vooral met verantwoord bosgebruik. Mits goed gereguleerd, kan bos gebruikt worden voor een pakket aan producten - met energiehout als minst opbrengende optie - en toch groeien.