Volledig scherm
In april van dit jaar werd ook al actie gevoerd tegen aantasting van de pensioenen. © ANP

Na boerenprotest hoog tijd voor pensioenacties

OpinieDoor kortingen, hogere premies en lagere opbouw dreigt het draagvlak onder het pensioenakkoord weg te vallen. Dit ingezonden artikel dat een pleidooi is voor een andere systematiek is geschreven door Henk van Rees. Hij woont in Oirschot en is oud-bestuurder van de FNV.

Onderwijzers, leraren, jeugdzorgwerkers trokken eerder op naar Den Haag. Gevolgd door boeren en bouwers, die met groot materieel uitrukten. De regering lijkt onder de indruk en bezint zich op aanpassingen en oplossingen. Rondom de oplossing van de grote pensioenproblemen is het evenwel akelig stil in het Haagse. Terwijl miljoenen mensen - gepensioneerden én werkenden - op basis van de huidige rekenregels gekort dreigen te worden op hun (opgebouwde) pensioenen.

In juni sloten vakbonden, werkgevers en kabinet een akkoord over een nieuw pensioensysteem. Driekwart van de FNV-leden stemde hiermee in. Mede gebaseerd op de uitgesproken verwachting dat daarmee de dreigende pensioenkortingen van de baan zouden zijn.

Vervolgens komen de commissie Dijsselbloem en Klaas Knot van De Nederlandsche Bank roet in het eten gooien. Strijdpunt is van welke rekenrente de pensioenfondsen moeten uitgaan bij de bepaling van hun financiële positie. Om ook in de verre toekomst de gepensioneerden hun uitkering te kunnen blijven geven.

De pensioenfondsen worden verplicht om uit te gaan van de marktrente, die al jaren mede door de Europese Centrale Bank (ECB) kunstmatig laag wordt gehouden. Dezelfde Knot die recentelijk nog stevige kritiek heeft geuit op dit lage rentebeleid van de ECB dringt aan op het korten van de pensioenen. En ook nog in één keer en niet uitsmeren over meerdere jaren. Wat een koele kikker-achtige, puur financiële benadering, zonder enig gevoel voor de sociale consequenties voor al die gepensioneerden.

De pensioenfondsen zelf klagen terecht dat ze zich door de negatieve marktrente 'arm moeten rekenen', terwijl ze uitstekende rendementen weten te boeken op hun beleggingen. Het pensioenvermogen is de laatste tien jaar verdubbeld tot maar liefst 1.500 miljard euro.

De voorman van het grote pensioenfonds voor de zorg PFZW zei recentelijk in de Tweede Kamer dat hij de komende zestig jaar probleemloos de pensioenen kan uitkeren.

Geweldige buffer

De vermogens van de pensioenfondsen zijn de eerste helft van dit jaar gestegen met 161 miljard euro. Het zal volgens de fondsen sowieso nog vele jaren duren voordat ze meer gaan uitkeren dan er jaarlijks aan premie binnenkomt. En dan nog hebben zij een geweldige buffer achter de hand. De pensioenfondsen vinden de dreigende kortingen onnodig of in ieder geval te fors.

Zij staan hierin niet alleen. Zo'n veertig prominenten - economen, hoogleraren, oud-topbestuurders, pensioendeskundigen - hebben een notitie gestuurd naar de Tweede Kamer, waarin zij aandringen op een soepeler beleid voor de pensioenfondsen. Zij bepleiten 'een rekensystematiek die meer aansluit bij de werkelijkheid'. Ze verzetten zich tegen 'onjuiste conclusies gebaseerd op een rekensystematiek die soms welhaast lijkt te worden verdedigd om te kunnen korten'. Daar is geen woord Spaans bij.

Zoals gezegd, het geld bij de pensioenfondsen klotst tegen het plafond omhoog. Tegelijkertijd zijn de pensioenen de afgelopen tien jaar niet verhoogd met de prijsstijgingen en dus in feite tenminste 15 procent achteruitgegaan zijn. En dat terwijl het economisch in Nederland heel goed gaat en het bedrijfsleven (toren)hoge winsten maakt. Heel veel mensen gaan er eindelijk dankzij de door de vakbonden bereikte cao-loonsverhogingen ook weer wat op vooruit. En tegelijkertijd zouden dan miljoenen pensioenen verlaagd worden. Dat kan toch geen enkele Haagse politicus uitleggen.

Maar niet alleen de gepensioneerden dreigen de pineut te worden. Bij veel cao-onderhandelingen worden de vakbonden ten gevolge van die lage marktrente geconfronteerd met de noodzaak van grote versoberingen van de pensioenregelingen en/of met (enorme) premiestijgingen.

Actiehesjes

De FNV heeft bij minister Wouter Koolmees aan de bel getrokken en erop aangedrongen dat de komende twee jaar niet wordt gekort op de pensioenen van miljoenen mensen en dat pensioenfondsen niet worden gedwongen premies te verhogen of nieuwe pensioenopbouw te verlagen. In die twee jaar kunnen vakbonden, werkgevers en de regering dan het moeizaam bereikte pensioenakkoord uitwerken en ook de (reken)regels herijken. Met nu korten, pensioenpremies fors verhogen en de pensioenopbouw voor werkenden verlagen, haalt de regering elk draagvlak voor het pensioenakkoord weg. Voor eind november moet Den Haag hierover duidelijkheid bieden.

Hoog tijd om de actiehesjes alvast uit de kast te halen. Gepensioneerden en werkenden zitten in dezelfde pensioenschuit, die dreigt te zinken. De tractoren en graafmachines zijn weer weg uit Den Haag. Hoog tijd om massaal - gepensioneerde vaders en moeders hand in hand met hun werkende kinderen - op te trekken naar het Malieveld. Voor een solidair en eerlijk pensioen, nu en in de toekomst. Geen onnodige kortingen en forse premiestijgingen!