Foto ter illustratie.
Volledig scherm
Foto ter illustratie. © Ton van de Meulenhof

Niet alleen heimwee naar bejaardenhuis

OpinieDré Rennenberg, fractievoorzitter van het Ouderen Appèl Eindhoven reageert op het verhaal 'Heimwee naar het bejaardenhuis’ van Chris Paulussen.

In zijn analyse over zeg maar de zorg voor kwetsbare ouderen in onze samenleving, geeft Chris Paulussen aan wat allemaal niet goed gaat met de extramurale zorg (ED 7 februari). Hij neemt ons mee terug naar de tijd dat er nog bejaarden- of verzorgingshuizen waren, waar de meeste mensen met plezier vertoefden en in feite zonder enige kopzorgen hun oude dag konden doorbrengen.

Dat geeft volgens Paulussen een heimweegevoel naar het bejaardenhuis of verzorgingshuis. In die tehuizen was nog plaats voor ouderen en was ook geen gebrek aan verzorgenden, activiteitenbegeleiders en maatschappelijk werk. Van scheiding tussen zorg en wonen, zoals dat nu het geval is, was al helemaal geen sprake.

Dat is nu dus wel andere koek geworden. In het verpleeghuis kom je niet zo maar, dus het alternatief is: blijf zitten waar je zit en verroer je niet. Juist door dit laatste, verplicht blijven zitten en je nauwelijks kunnen verroeren, komen er bij veel mensen problemen. Wie doet je boodschappen? Wie poetst je huis? Wie zorgt voor de persoonlijke verzorging? Wie verzorgt een activiteit? Gaandeweg vereenzamen mensen.

Hou toch op met aan te geven dat het zolang mogelijk oud worden in je eigen omgeving het beste is, ook als alle facetten ontbreken die nodig zijn om zolang mogelijk zelfstandig te kunnen blijven wonen. De commissie Welschen, die in de jaren 90 de problemen van de ouderenzorg in kaart bracht, waarschuwde toen al. Tevergeefs.

Heimwee naar het bejaardenhuis is echter niet het enige wat de problematiek van de oudere mens heden ten dagen bloot legt. Het lijkt wel alsof ouderen een schietschijf worden, waarop de overheid oefent en zijn losse flodders afvuurt. Ze oefent nu om in de toekomst snel orde op zaken te kunnen stellen, zeker als het om de financiën gaat.

Dat snel iets moet gebeuren, staat buiten kijf. In de toekomst zal de vergrijzing in Nederland sterker toenemen dan ooit. Daarom is orde op zaken stellen voor ouderen geboden, maar dan wel in de voor ouderen goede richting. Het is niet alleen 'heimwee naar het bejaardenhuis' dat het gevoel geeft afgedankt te zijn. Ook de financiële toestand rond het pensioen - niet indexeren terwijl de prijsindex stijgt - geeft het gevoel er niet meer bij te horen en afgedankt te zijn.

Ook dat de noodzakelijke zorg niet of maar gedeeltelijk wordt ontvangen, geeft het gevoel dat je tot de afgeschrevenen behoort. Kijkend naar de problemen met het verlengen van het rijbewijs van veel ouderen, vraag je je toch af 'kan dat niet anders?' Een rijbewijs betekent voor veel ouderen een licentie voor het ontsnappen uit de eenzaamheid. Als je na een keuring, die positief is verlopen, nog maanden moet wachten en je rijbewijs is inmiddels verlopen, kan ik begrijpen dat je je als het ware buitenspel voelt gezet.

Bestuurders van de overheid of welke instantie ook, die zo met oudere medemensen omgaan, verdienen niet op de plek te zitten waar men de zaken regelt. Ze zouden zich als een soort geest, zoals Scrooge in de gelijknamige film, moeten posteren in de wereld van de ouderen die niets meer te makken hebben. Ze zouden pas naar hun eigen wereld mogen terugkeren als ze hun les hebben geleerd.