Collegezaal van de Universiteit Tilburg.
Volledig scherm
Collegezaal van de Universiteit Tilburg. © ANP XTRA

Open dag moet bijzaak zijn bij studiekeuze

OpinieInfantiliseer het hoger onderwijs niet, interesse moet bepalend zijn bij de keuze voor een studie, betoogt voormalig onderwijspsycholoog Lau Kanen uit Veldhoven.

Het ED wijdde op 16 mei een pagina aan 'Eerste hulp bij studiekeuzestress'. Het ging om vragen als deze: hoe kies je de juiste opleiding in een tijd dat er geen open dagen zijn, proefstuderen onmogelijk is en je niet meer kunt meelopen met studenten?

Misschien was u de lezer die de ernst van deze problemen onmiddellijk inzag. Mijn reactie was een andere. Ik zie deze vraagstellingen als een duidelijk bewijs voor de infantilisering van ons hoger onderwijs.

Ooit - rond 1960 - moest ik zelf een studiekeuze maken en ik heb daar best wel een paar weken voor nodig gehad. Maar toen al - en nu nog - zou ik mijn keuze niet laten afhangen van een open dag. Het bijwonen daarvan kan je een aardige indruk geven van de sfeer en het 'klimaat' op een universiteit of hogeschool, maar dat zijn bijzaken. Je studiekeuze moet bovenal afhangen van je interesse in een bepaald vak of wetenschap en daar moet je achter komen door na te denken, door zelfonderzoek, eventueel geholpen door een beroepskeuzeonderzoek.

Een gekozen studie moet je natuurlijk ook aankunnen. Dat is een basisvoorwaarde om te kunnen slagen. Maar daarover moet het cijferniveau van je middelbare schooldiploma je voldoende zekerheid kunnen geven; en desnoods kan een intelligentietest behulpzaam zijn. De tweede - maar even belangrijke - voorwaarde is interesse in een vak. Je moet er vooral veel zin in hebben en grote inspanning voor willen leveren.

Jaartje respijt

Soms is er een probleem. Veel scholieren weten op het einde van hun middelbare school nog niet goed wat ze willen worden, welk vak ze moeten kiezen. Schud dan de stress van je af en stel de beslissing uit. In dat geval kun je beter een jaartje respijt nemen en bijvoorbeeld tijdelijk gaan werken om te ontdekken hoe het in de wereld van de arbeid toegaat . Bovendien geef je daarmee jezelf meer kans om er achter te komen waar je echte capaciteiten en interesses liggen.

Een geïnterviewde scholiere schetste haar aanpak als volgt: 'Ik wil het liefst veel scholen gezien hebben.' Nog afgezien van het feit dat zij zich een universiteit of hogeschool waarschijnlijk ten onrechte als een gewone school voorstelt, kun je met het bezoeken van open dagen misschien wel een prettige schoolomgeving vinden, maar de vraag wát je wilt gaan studeren, moet al eerder beantwoord zijn.