Wegafzetting in verband met corona bij een nertsenbedrijf in Deurne.
Volledig scherm
Wegafzetting in verband met corona bij een nertsenbedrijf in Deurne. © Fotopersburo Bert Jansen

Overheid neemt risico met besmette nertsenbedrijven

OpinieHeeft de overheid dan niets geleerd van de problemen met Q-koorts, vraagt Jan van Hoof uit Gemert, voorzitter van de stichting Mens, Dier & Peel, zich af.

Kort na elkaar zijn vijf nertsenbedrijven in Beek en Donk, Milheeze (twee), De Mortel en Deurne besmet bevonden met het coronavirus. Na de eerste besmetting verspreidde het ministerie van Landbouw op 27 april een persbericht met de sussende mededeling dat 'nertsenbedrijven op basis van huidige kennis over Covid-19 geen risico vormen voor verspreiding onder mensen'. In een brief aan nertsenbedrijven en de Tweede Kamer stond die avond iets anders: 'Hoewel overdracht op mensen niet is aangetoond, is niet uit te sluiten dat dit kan.' Waarom neemt de overheid dit enorme risico als het gaat om de volksgezondheid?

Uiteraard drong de overheid in een brief aan nertsenbedrijven aan op beschermingsmaatregelen, zoals handschoenen, spatbril en mondkapjes. Daarin stond dat het 'minimaal chirurgische mondkapjes van het type IIR' moeten zijn. Een tamelijk bizar advies in tijden dat veel zorgverleners in thuiszorg en verpleeghuizen nog zonder persoonlijke bescherming mensen moeten verzorgen. Overigens geldt het advies enkel voor 'besmette' bedrijven; er is geen sprake van preventieve maatregelen voor de overige nertsenbedrijven.

Marterachtigen

De vraag is of deze maatregelen adequaat zijn. Marterachtigen (zoals nertsen) zijn zeer gevoelig voor het coronavirus. Het is onbegrijpelijk dat de overheid deze potentiële besmettingshaarden niet onmiddellijk daadkrachtig aanpakt. Dit in schril contrast met bijvoorbeeld vogelpest of varkenspest. In dergelijke gevallen worden besmettingsbron en bedrijven in de wijde omtrek geruimd. Wat moet nog meer gebeuren, voordat bestuurders en politici in Den Haag tot het inzicht komen dat het volstrekt onverantwoord is deze besmettingshaarden te laten bestaan?

Onderzoekers van Wageningen Bioveterinary Research herhalen dat 'nog niet is aangetoond' dat het virus kan overgaan van besmette nertsen op mensen. Erg plausibel klinkt dit niet. Het is immers aangetoond dat het virus is overgegaan van dier op mens, zich daarna van mens op mens verspreidt en dat medewerkers van nertsenfarms waarschijnlijk de nertsen hebben geïnfecteerd. En dan zou Covid-19 zich niet verder verspreiden van nertsen op mensen? Willen we dat aan den lijve ondervinden?

Besmettingshaarden

Uit het eerste onderzoek blijkt dat het virus niet alleen in nertsen is aangetroffen, maar ook in stofdeeltjes in de stallen. Sussend wordt daaraan toegevoegd dat het (nog) niet buiten de stallen is gevonden. Wel eens een nertsenstal gezien? Dat is niet meer dan een afdak waar het aan alle kanten doorheen waait. Waarom laat de overheid deze potentiële besmettingshaarden voortbestaan? En waarom neemt Volksgezondheid de regie niet over van Landbouw? Kennelijk hebben bestuurders niets geleerd van de Q-koorts.

In Brabant worden ruim 575.000 nertsen gehouden, waarvan 90 procent in Oost-Brabant. Let wel: het gaat hier om moederdieren. Het werkelijke aantal nertsen in Brabant ligt momenteel ruim boven twee miljoen. Moeten die eerst besmet raken? Bovendien ontsnappen geregeld nertsen, met het risico dat het virus zich verspreidt onder andere dieren. Onverantwoord. Hier past maar één aanpak: alle (besmette) nertsenbedrijven direct ruimen.