Volledig scherm
Plezier en tevredenheid aan de regeringstafel, de overheidsfinanciën zijn gesaneerd, maar de burger merkt er weinig van. © ANP

Troonrede bevat voor veel burgers nepnieuws

OpinieRegering dreigt het contact met de samenleving te verliezen. Het vertrouwen wordt meer en meer op de proef gesteld. Dit ingezonden artikel is geschreven door Ger de Wind uit Knegsel. Hij schrijft over actuele onderwerpen.

Een optimistische troonrede gaf aan dat het in 2020 economisch goed zal gaan met Nederland. We hebben, volgens World Economic Forum, de beste economie van Europa en volgens VN-peilingen is 88 procent van de Nederlanders gelukkig. Met geld en geluk lijkt het dus goed te gaan. Toch wringt er iets. Voor miljoenen gepensioneerden daalt volgend jaar hun bedrijfspensioen. Samen met tien jaar gemiste inflatiecorrecties ontvangen ze dan ten opzichte van 2008 gemiddeld 20 procent minder pensioen, ofwel 8 procent ten opzichte van hun pensioen inclusief AOW.

Volgens het CPB geven Nederlanders sinds de financiële crisis amper meer uit dan daarvóór. Voor hen zijn de troonredecijfers mooier dan de realiteit in hun portemonnee, waar die glanzende economie niet terecht komt. ,,We moeten de bedrijfswinsten aanpakken", roepen de politici nu in koor. Maar ze geven PostNL en Sandd het recht te fuseren tot postmarkthegemonie. Economen verwachten een posttarievenstijging met dertig tot veertig procent. De grotere winst gaat naar de aandeelhouders.

Er zijn meer stijgende kosten die buiten het staatsboekje van premier Mark Rutte vallen. Veel vaste kosten zoals ziekteverzekering, gas, elektriciteit, tv en internet, stijgen in 2020 met tien procent. Gemiddeld 700 euro per jaar per gezin. Openbaar vervoer wordt zes procent duurder. De totale vaste kosten van een modaal inkomen stijgen twee procent. Inclusief stijging van variabele kosten als WOZ-waarden (6 procent duurdere huizen), posttarieven en levensmiddelen plus de eventuele OZB-verhoging door de gemeentes, blijft weinig of niets over van de loonstijgingen voor de werkenden.

Het portemonneegevoel van de burgers is blijkbaar beter dan dat van de regering. Ze merken onbewust dat de regering de staatsschuld met 60 miljard euro heeft verlaagd, onder andere door kosten naar gemeenten te verschuiven, dus buiten de staatsbegroting. Die kosten bleken hoger dan werd aangenomen en de gemeenten moesten bezuinigen, de onroerendezaakbelasting verhogen, bibliotheekfilialen sluiten of nog andere onplezierige maatregelen nemen.

Gebrek aan contact

Vraag is nu of ook onze regering zich bedient van nepnieuws. Of erger nog: is men het contact met de samenleving kwijt en kent men de realiteit niet meer? Het boerkaverbod is een voorbeeld van dat gebrek aan contact. De invoering werd twee keer uitgesteld, burgers mochten eerst wél en later niet 'iemand tegen de grond houden'. De OV-bedrijven kregen 35 meldingen op de zestig miljoen vervoerden, 'extreem weinig'. Kennelijk hadden de burgers geen behoefte aan het verbod. De wet was totaal onnodig en leidde tot terechte verwijten van racisme en discriminatie door de regering.

Een aantal recente ontwikkelingen baart ook zorgen ten aanzien van het burgervertrouwen. Die betreffen vooral de soms desastreuze gevolgen van besparingen op allerlei publieke diensten en instellingen waardoor gemeenten onder andere op zorg moeten bezuinigen, met nare gevolgen. Eveneens als gevolg van bezuinigingen raakte de politie in problemen. In 2012 werd de Nationale Politie ingevoerd. Zes jaar later onderzocht Kuijken de huidige situatie. De vele genoemde problemen werden volgens hem overkoepeld door de conclusie dat de Nationale Politie 'losgezongen van de samenleving lijkt'. Overbelaste agenten, hoog ziektecijfer. 'Het kraakt en piept', zegt korpschef Akerboom. Duizenden bijzondere maar ongewapende opsporingsambtenaren nemen nu een deel van de taken van de politie over maar krijgen steeds meer te maken met geweld en agressie. Er is dus een tekort aan mensen die onze veiligheid kunnen waarborgen. Hoe ernstig de situatie is werd beschreven in een rapport over de drugssituatie door Tops en Tromp op verzoek van de gemeente Amsterdam. 'De strijd tegen de drugs is verloren', is de conclusie. Waartoe dat voert, blijkt uit de moord op advocaat Van Wiersum. Nederland is de cocaïnehaven voor Europa.

Braafste jongetje

Welnu, de sanering van de overheidsfinanciën is geslaagd. We zijn op dat punt het braafste jongetje van Europa. De bespaarde 60 miljard per jaar zal echter ook in 2020 niet in de portemonnees van de burgers terechtkomen. Misschien realiseert ook de regering zich dat men daarmee het contact met de samenleving verder dreigt te verliezen en is dat de reden van de plotselinge draai om het bespaarde geld bij miljarden voor allerlei projecten rond te delen. Maar er moeten ook vraagtekens gezet worden bij de verklaring in de troonrede dat sprake is van 'gematigde groei', want de burgerportemonnee is helaas niet één van de nieuwe groeiprojecten.

Is die aangekondigde groei, zeker voor oudere burgers, maar ook voor miljoenen anderen, toch nepnieuws?