Volledig scherm
Na een afwezigheid van 150 jaar keert de wolf vanuit Duitsland terug in Nederland. © Fabrice Coffrini

Wolf is een aanwinst voor Brabant

OpinieHij is terug, maar is er in het Brabant van nu eigenlijk wel plek voor de wolf? En wat betekent zijn komst? Dit ingezonden artikel is geschreven door Johan Mees uit Den Bosch. Hij is ecoloog en regiocoördinator Brabant voor ‘Wolven in Nederland’.

De natuur in Brabant verandert snel. Kwetsbare planten en dieren verdwijnen onder andere door drastische verandering in hun leefgebied. Gelukkig keren ook soorten terug. Dit zijn vooral opportunisten, soorten die zich makkelijk aanpassen, zich snel kunnen verspreiden of profiteren van jarenlange natuurbescherming en ontwikkeling. Bever, otter, wilde kat, zeearend en de oehoe zijn hier voorbeelden van. Vanuit Duitsland komen wolven naar Nederland, op zoek naar nieuw leefgebied. Met succes, de eerste roedel heeft zich inmiddels gevestigd op de Veluwe.

De terugkeer van de wolven is een natuurlijk proces. Ze worden niet uitgezet, maar komen vanzelf. Strikte bescherming door wet- en regelgeving helpt hen daarbij.

De wolf is een inheemse soort die van oorsprong ook in Brabant voorkomt. Eeuwenlange vervolging heeft de dieren naar de uithoeken van Europa verdrongen. Ook in deze provincie werden grootschalige klopjachten georganiseerd en premies uitgeloofd om wolven te doden. Waarom? Omdat de wolf symbool was van alles wat slecht en heidens was. Het was een dienaar van de duivel.

Top-predator

Dat oude natuurvolkeren juist ontzag hadden voor deze slimme en krachtige jager kwam de kerk slecht uit. Daarnaast zat de wolf de snel groeiende bevolking en uitbreiding van de landbouw in de weg. Tegenwoordig weten we beter. De wolf is ecologisch gezien een top-predator. Onmisbaar voor een volledig en compleet functionerend ecosysteem. De wolf heeft een positieve invloed op natuur, landschap en biodiversiteit. Dat hebben we in deze tijd hard nodig. De wolf jaagt met name op grote hoefdieren zoals reeën, herten en wilde zwijnen. Met de komst van de wolf worden deze hoefdieren weer prooi en daardoor vertonen ze meer natuurlijk gedrag. Ze moeten beter opletten, bewegen en blijven minder lang op één plek. Dit brengt dynamiek in de natuur en zorgt voor verjonging van bossen en andere vegetaties. De wolf is dus eigenlijk een landschapsarchitect.

Daarnaast verstaat hij de ultieme kunst om zieke en zwakke dieren op te sporen en te bejagen. De wolf is de dokter van het bos. Hij houdt populaties gezond en sterk. Uit onderzoeken blijkt dat de wolf verspreiding van varkenspest kan voorkomen door zieke zwijnen te eten.

Tot slot levert de wolf kadavers aan de natuur. Dit zorgt voor een mineralenkringloop waar veel andere soorten van profiteren zoals raven, uilen, roofvogels, kleine zoogdieren, maar ook vlinders, aasetende insecten en zelfs bijzondere paddenstoelen. Kortom: de wolf is een aanwinst voor de Brabantse natuur.

Mens is geen prooi

Maar is Brabant niet te druk en hoe zit het met de risico's? Uit monitoring blijkt dat wolven niet per se in afgelegen 'wildernisnatuur' voorkomen. Ze kunnen prima leven in een afwisseling van natuur-, agrarisch en bebouwd gebied. Als er maar voldoende voedsel en rustplekken zijn.

Voor de wolf is Brabant slechts onderdeel van een groter leefgebied op populatieniveau. Hij bepaalt zelf welk gebied geschikt is om zich te vestigen. De mens vindt-ie niet interessant, de mens is geen prooi. De wolf gaat mensen liever uit de weg. Zwervende wolven zullen zo nu en dan een schaap pakken, maar er bestaan maatregelen om dit te voorkomen.

Bij die keren in december vorig jaar in Venhorst en Boekel, waar een wolf drie schapen doodbeet, zal het niet blijven. De wolf komt vaker naar Brabant, dat staat vast. Samen met belanghebbende partijen moeten we ons daarop voorbereiden. Als regiocoördinator voor Brabant werk ik hier graag aan mee.