Volledig scherm
Jos van Lange, de Geldropse financieel directeur van Rabo Vastgoedgroep en directeur van Rabo Nederland. archieffoto Ton de Hond

Van Lange strijdbaar in vastgoedfraudezaak

EINDHOVEN - Ook hij voelt zich een slachtoffer. Een aantal ex-directeuren van zijn huidige bedrijf fraudeerde er lustig op los. Jos van Lange (53), de Geldropse financieel directeur van Rabo Vastgoedgroep (waarin het voormalige Bouwfonds opging), weet het.

Toch voelt hij zich allerminst weerloos of aangeslagen. "We zijn getroffen, maar strijdbaar om de vastgoedfraude volledig boven water te krijgen. We zijn een eind op weg, denk ik."

Van Lange begon eind 2006 bij Rabo Vastgoedgroep, direct na de overname van de voormalig ABN Amro-dochter Bouwfonds door Rabobank. Al snel daarna bleek dat er stelselmatig volop gesjoemeld werd met commercieel vastgoed. Het kostte Rabo Vastgoedgroep naar schatting 100 miljoen euro, waarbij de kosten van onderzoek (20 miljoen) en immateriële schade nog niet eens zijn meegerekend. "Op een jaarwinst van 86 miljoen euro zijn dat enorme bedragen."

Van Lange kreeg sinds zijn aantreden te maken met drie crises. Problemen binnen de hoofddirectie van de nieuwe Rabo Vastgoedgroep, de kredietcrisis en natuurlijk de voor de sector zeer belastende nationale vastgoedfraude, waar een ex-directeur van Bouwfonds een spil in was.

Het vastgoeddossier kwam binnen de hoofddirectie van Rabo Vastgoedgroep al snel op het bord van de nuchtere Van Lange, bij Rabo Vastgoedgroep afgevaardigde namens Rabobank Nederland. Van Lange is al jaren op directieniveau actief binnen de centrale Rabo-organisatie, in het verleden onder meer als directeur particulieren. Hij heeft niet veel zin om terug te kijken of individuele personen te veroordelen. "Als ik kijk hoe we er nu voorstaan, hebben we ongelooflijk veel veranderd. Dat is de boodschap die we willen uitdragen. Er is binnen ons bedrijf heel veel mis gegaan in het verleden. Het is ontluisterend om te zien dat een voormalig directeur en een kleine groep vertrouwelingen een fraude-cultuur kon scheppen. De mechanismen zijn nu totaal veranderd, de hoofddirectie van Rabo Vastgoedgroep is nu collectief verantwoordelijk voor alle besluiten. Dat was in het verleden niet zo." Waarom werd eigenlijk fraude gepleegd? "Hebzucht, ego's", zucht Van Lange. "En jammer genoeg werd de gelegenheid binnen het bedrijf geboden." Wat gebeurde er dan precies allemaal? "Bij derden werden fikse bedragen van soms miljoenen gestort, die later op aanwijzing van een van de hoofdverdachten in de vastgoedfraudezaak moesten worden uitbetaald aan anderen. Die anderen kregen soms ook oneigenlijke winstrechten op projecten. Het waren bijvoorbeeld onderaannemers. Bij die projecten werden ook kosten geboekt die nooit gemaakt zijn. Die kosten zijn uitbetaald aan mensen die daar soms geen recht op hadden. Al bij al is de schade minstens die 100 miljoen." Van Lange liet binnen Bouwfonds de afgelopen twee jaar alles op zijn kop zetten. In totaal 550 projecten van de afgelopen jaren werden nog eens nagelopen. "Onthutsend, maar waar. Bij bijna alle commerciële vastgoedprojecten bleek iets mis. We hebben ons vervolgens gericht op een aantal projecten waarbij de schade groot was." Daarbij waren ook de bouwprojecten Symphomy en Eurocenter, Amsterdamse kantorencentra die ook het Philips Pensioenfonds miljoenen kostten. Geld dat waarschijnlijk moeilijk terug te halen zal zijn bij de verdachten. "Wij gaan er in ieder geval alles aan doen om zoveel mogelijk terug te krijgen. Er is aangifte gedaan tegen meerdere partijen en we hebben verhaalsacties opgestart. We zijn gedupeerd, maar niet verslagen."