Coalitie totaal verdeeld over ontsnappende IS'ers

De Turkse inval in Syrië zet de verhoudingen binnen de coalitie op scherp nu IS’ers uit het gebied dreigen te ontsnappen. Desondanks houdt het kabinet vast aan de lijn er geen IS-strijders terug naar Nederland worden gehaald. 

Quote

Ik vind Blok op dit dossier afwachtend, misschien wel apathisch

Sjoerd Sjoerdsma, D66

De regeringspartijen zijn hopeloos verdeeld over de vraag of Nederland actief IS-strijders uit het gebied zou moeten terughalen naar ons land. VVD en CDA zijn mordicus tegen tot dusver, ChristenUnie en D66 zijn voor.

Voorafgaand aan het wekelijkse coalitieoverleg van de partijen zei ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers dat hij vindt dat de Nederlandse regering moet onderzoeken of en hoe Nederlandse IS-strijders kunnen worden teruggehaald uit Syrië.

Door de Turkse inval in Noord-Syrië dreigen IS’ers die worden bewaakt in Koerdische kampen te ontsnappen, benadrukt Segers. ,,Dat is een bedreiging voor onze veiligheid en de veiligheid in de regio.’’

Dit weekeinde al zouden ten minste 750 volgelingen van Islamitische Staat uit een Koerdisch kampement in Syrië zijn gevlucht, waardoor de vrees groeit dat ook in andere kampen IS’ers zullen ontsnappen. Voor zover bekend zaten er geen Nederlandse IS-strijders tussen, zei het ministerie van Buitenlandse Zaken. De meeste Nederlandse IS’ers zouden gevangenen zitten in Al-Hol aan de Syrisch-Iraakse grens, wat vooralsnog buiten het gebied ligt waar het Turkse offensief plaats heeft.

Segers vindt niettemin dat alle opties moeten worden onderzocht, waaronder het ‘terughalen van IS’ers’. ,,Dat is aan minister Blok, die moet snel aan de slag.”

Volledig scherm
Een vermoedelijke IS-strijder die probeerde te vluchten nabij de Iraakse grens met Syrië. © AFP

Radar

Ook D66-leider Rob Jetten wil er ‘alles aan doen om te kijken hoe we mensen gecontroleerd kunnen terughalen’. Volgens hem moet worden voorkomen dat IS’ers ‘uit de kampen ontsnappen en onder de radar terugkomen naar Europa om aanslagen te plegen’.

Premier Rutte stelt juist dat het gebied te onveilig is om Nederlanders terug te halen. ,,Onmogelijk,’’ zegt hij er zelfs over.  Na afloop van het coalitieberaad herhaalde minister Ferd Grapperhaus (Justitie) dat het kabinet Nederlandse IS-strijders niet gaat terughalen naar Nederland. Volgens hem is dat ‘te onveilig’. De minister heeft ‘persoonlijke bevestiging’ van het Rode Kruis dat het nu ‘heel gevaarlijk is’.

Ook het CDA ziet het nog steeds niet zitten en wijst op de chaos in het gebied. ,,We kunnen daar geen mensen heen sturen,’’ aldus Tweede Kamerlid Madeleine van Toorenburg. Bovendien denkt zij dat Nederlandse Syrië-gangers vrijuit zullen gaan als ze toch hier berecht zouden worden, omdat het voor justitie moeilijk is bewijs tegen hen te vergaren. ,,En dan lopen ze ook binnen no-time in onze samenleving rond.’’ 

Verdeeldheid

Het probleem rond IS’ers zorgde dit weekeinde ook al voor verdeeldheid tussen regeringspartijen. D66-Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma zei dat de situatie in Syrië Nederland ertoe dwingt IS-strijders hier te berechten. De VVD liet weten niets in dat voorstel te zien.

Het kabinet wil ook dat terreurverdachten juist in de regio voor de rechter worden gebracht. Volgens lokale Koerdische autoriteiten zijn zondag echter al 785 buitenlandse IS-aanhangers uit het kamp Ain Issa ontsnapt. Het Turkse leger viel het gebied deze week binnen om Koerdische milities te verdrijven en een bufferzone te creëren.

Sjoerdsma vreest dat IS’ers ‘onder de radar naar Nederland komen en daar verschrikkelijke dingen gaan doen’. Berechting in de regio is geen optie meer, stelt hij. ,,Het ziet er gewoon naar uit dat die mogelijkheid ons ontglipt.’’

Blok

Sjoerdsma haalde ook al scherp uit naar het optreden van minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) in deze kwestie. Hij zou graag wat meer daadkracht zien van de bewindsman, zei hij. ,,Ik vind hem op dit dossier afwachtend, misschien wel apathisch.’’

De ministers van Buitenlandse Zaken van de EU komen vandaag en morgen bijeen over de kwestie.

Schattingen

Hoeveel IS-strijders er precies vastzitten in het noordoosten van Syrië, weet niemand. De schattingen lopen uiteen van enkele duizenden tot meer dan tienduizend.  Het aantal volwassen Nederlanders dat in Syrisch-Koerdische kampen of in detentie verblijft, werd eerder dit jaar nog geschat op 55. Driekwart van hen is vrouw. Zij hebben 85 kinderen bij zich. Een deel van de kinderen is vanuit Nederland meegenomen, de rest is in het strijdgebied geboren.

Het Rode Kruis heeft een gironummer geopend voor de slachtoffers van het conflict in Syrië. Bekijk hieronder een video hierover.

  1. Rutte: Heb niet de illusie dat we racisme oplossen met wetgeving alleen
    VIDEO

    Rutte: Heb niet de illusie dat we racisme oplossen met wetgeving alleen

    Racisme kan alleen succesvol worden aangepakt als iedere Nederlander daarbij helpt. Dat zei premier Mark Rutte vanmiddag in de Tweede Kamer, waar hij door de oppositie heen was geroepen om ‘leiderschap’ te tonen rond het racisme-incident tijdens een voetbalwedstrijd dit weekend. ,,Heb niet de illusie dat we dit oplossen met wetgeving alleen. Dat kan alleen als we met 17 miljoen mensen zeggen: Dit accepteren we niet meer.’’