Volledig scherm
Minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (D66) weigert aan de noodrem te trekken om de mogelijkheid tot export van ww-uitkeringen te vergroten. De regeringspartijen steunen hem. © ANP

Kamer laat ww-export begaan maar eist wel maatregelen van minister

Nederland hoeft in Brussel niet aan de noodrem te trekken om te voorkomen dat het makkelijker wordt om een Nederlandse ww-uitkering te ontvangen in een ander EU-land. Regeringspartijen in de Tweede Kamer steunen D66-minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken Wouter, die een dergelijke poging tot blokkade niet alleen kansloos noemt maar ook schadelijk acht voor Nederlandse belangen.

Quote

We moeten ons sociale stelsel beschermen en niet in de uitverkoop zetten

VVD-Kamerlid Dennis Wiersma

Nederland verzet zich volgens Koolmees hevig tegen uitbreiding van de mogelijkheid om ww-uitkeringen mee te nemen naar een ander EU-land. In de praktijk komt de nieuwe regel erop neer dat bijvoorbeeld Poolse werknemers recht hebben om zes in plaats van drie maanden lang Nederlandse ww te krijgen in hun thuisland.

Volgens minister Koolmees tart dit voorstel het ‘rechtvaardigheidsgevoel’, omdat Nederlandse uitkeringen veelal hoger liggen dan lonen in andere EU-lidstaten. Daardoor is er nauwelijks een prikkel om in eigen land actief op zoek te gaan naar werk en schiet bovendien de controle daarop tekort. Koolmees spreekt van een ‘graat in de keel’, die niet uit te leggen is en bovendien schadelijk is voor de Europese Unie als geheel. Ook Duitsland, Oostenrijk, Denemarken, België en Luxemburg zijn volgens Koolmees tegen het voorstel.

Bordje

Desondanks leggen deze landen het waarschijnlijk af tegen een blok van voornamelijk zuidelijke en oostelijke lidstaten, dat onder aanvoering van Frankrijk hartstochtelijk voorstander van de nieuwe Europese richtlijn is. Nederland heeft weliswaar de mogelijkheid om een zogeheten ‘noodremprocedure’ te starten, maar die zal er volgens Koolmees slechts toe leiden dat de kwestie op het bordje van minister-president Mark Rutte en collega-regeringsleiders komt. De stemverhoudingen in deze Europese Raad zullen echter niet anders zijn dan nu het geval is.

Bovendien zijn de geraamde extra kosten van 16 miljoen euro, op een totaal ww-budget van 3,6 miljard, niet van dien aard dat zo’n zwaar middel gerechtvaardigd is, meent Koolmees. Door toch aan de noodrem te trekken, zonder dat de kans groter wordt dat Nederland zijn zin krijgt, schaadt Nederland andere belangen, vreest Koolmees. Welke dat zijn maakt hij niet duidelijk.

Mosterd

De coalitiefracties steunen Koolmees, al steken zij hun chagrijn niet onder stoelen of banken. ,,We moeten ons sociale stelsel beschermen en niet in de uitverkoop zetten’’, stelt VVD-Kamerlid Dennis Wiersma.

Volgens hem is een noodremprocedure ‘mosterd na de maaltijd’ en kan Koolmees zijn energie beter stoppen in maatregelen om ‘uitkeringstoerisme’ tegen te gaan. Hij suggereert te sleutelen aan de ww-premie, die momenteel volledig door werkgevers wordt opgehoest. Ook zou volgens Wiersma de opbouw zo veranderd kunnen worden dat je pas recht krijgt op een hogere ww-uitkering ‘als je laat zien dat je hier mee wilt doen’. Daarnaast zou Koolmees moeten kijken of er bij de hoogte van uitkeringen rekening kan worden gehouden met het prijspeil van het land waarin dit bedrag wordt uitgekeerd.

In de Kamer klinkt ook kritiek op Koolmees. Volgens PVV-Kamerlid Leon de Jong doet de minister er in de praktijk niks aan om de richtlijn nog af te wenden. Hij vindt dat Koolmees ‘ballen’ moet tonen. Ook de SP vindt dat Koolmees alsnog alle middelen moet inzetten. ,,Deze trein rijdt op een muur af, trek aan de noodrem’’, zo maant Kamerlid Jasper van Dijk. Koolmees is dat echter niet van plan, zo herhaalde hij in het Vragenuur.