Pensioenakkoord gered: ruime meerderheid FNV stemt vóór

videoDe FNV schaart zich definitief achter het pensioenakkoord. Een ruime meerderheid van 76 procent van de leden heeft in een referendum laten weten het onderhandelingsresultaat te steunen. Het positieve oordeel is een enorme meevaller voor het kabinet, dat met de afspraken uit het akkoord een al negen jaar durende discussie kan beslechten. 

FNV-voorzitter Han Busker maakte zaterdagmiddag bekend dat zijn bond zich achter de afspraken schaart. Dat deed hij nadat het zogeheten ledenparlement van de vakbeweging in Apeldoorn had gestemd. De voorman was opgetogen over de uitkomst: ,,Dit is de FNV waar ik voorzitter van wil zijn.’’ Als zijn achterban ‘nee’ zou hebben gestemd, was Busker hoogstwaarschijnlijk opgestapt.

Voordat het ledenparlement ging vergaderen, mochten de leden hun mening geven in een referendum. In totaal brachten zo'n 375.000 leden van de vakbond de afgelopen dagen online hun stem uit. De bond noemt de opkomst met ruim een derde van alle ongeveer een miljoen FNV-leden hoog. Daarvan stemden 284.264 mensen voor (76 procent), 87.580 tegen (23 procent) en 3.979 stemmers hadden geen mening (1 procent). 

Kritisch

Het ledenparlement staat bekend als uiterst kritisch. Het kabinet was bang dat het gestaalde kader van de FNV de gemaakte pensioenafspraken zou blokkeren, omdat dat ontevreden was. Veel FNV’ers hadden geëist dat de AOW-leeftijd zou worden bevroren op 66 jaar. Die wens is niet ingewilligd. Het ledenparlement legde zich evenwel neer bij de uitslag van het referendum.

Eerder vandaag werd al bekend dat ook vakbond CNV zich achter het akkoord schaart. Ook daar stemde een meerderheid van de leden in na een referendum. Alleen vakbond VCP moet zich nu nog uitspreken. Maar de stem van de kleinste vakbond zal niet van invloed zijn op het al dan niet doorgaan van het pensioenakkoord.

Minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken) is opgelucht. ,,Ik hoop dat de VCP dinsdag ook instemt. Dan kunnen we met de sociale partners beginnen aan de uitwerking van de afspraken.’’

AOW-leeftijd

De regering had vier miljard euro over om aan de belangrijkste eis van de vakbond, minder snelle verhoging van de AOW-leeftijd, tegemoet te komen. Weliswaar kreeg de FNV niet zijn zin, maar werknemers hoeven straks wel minder lang door te werken.

Eigenlijk zou de AOW-leeftijd al in 2021 worden verhoogd naar 67 jaar, maar dat gaat niet door. De komende twee jaar wordt de leeftijd bevroren op 66 jaar en 4 maanden en daarna stijgt in stapje naar 67 in 2024 . Daarna stijgt de AOW-leeftijd nog wel mee als ook de levensverwachting omhoog gaat, maar minder hard dan nu nog in de wet staat: met acht in plaats van twaalf maanden per gewonnen levensjaar.

Zware beroepen

Er staat nog veel meer in het pensioenakkoord. Zo komt ook een regeling voor zware beroepen. Wie een zwaar beroep heeft, mag straks een afvloeiingsregeling krijgen van zijn baas waardoor hij of zij tot drie jaar eerder kan stoppen met werken. Nu staat daar nog een boete op. Iemand mag straks maximaal 19 duizend euro per jaar meekrijgen. 

Ook zijn er afspraken gemaakt voor zelfstandigen, zogeheten zzp’ers. Het overgrote merendeel van hen is nu niet verzekerd voor arbeidsongeschiktheid en spaart ook niet voor de oudedag. Afgesproken is dat er een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor hen komt die betaalbaar moet zijn. Ook wordt het voor hen makkelijker om zich aan te sluiten bij een pensioenfonds.

Pensioenen

De belangrijkste afspraken uit het akkoord gaan over de pensioenen. Uiteindelijk zijn die van invloed op de portemonnee van alle werknemers. Afgesproken is dat fondsen de hoogte van pensioenen niet meer hoeven te garanderen. De bedragen groeien eerder als het goed gaat met de economie, maar op pensioenen wordt ook eerder gekort als het slecht gaat. Nadeel van die regeling is dat pensioen minder zeker worden. Voordeel is dat fondsen minder snel hoeven te korten dan nu. Ook een deel van de gevreesde kortingen voor volgend jaar lijken nu van de baan.

In het nieuwe stelsel verdwijnt de zogeheten doorsneepremie. Nu betalen jongeren relatief te veel voor hun pensioen. Straks wordt het een eerlijker percentage van iemands inkomen. Voor het afschaffen van de doorsneepremie moeten werknemers van 45 jaar of ouder wel gecompenseerd worden, is de afspraak. Anders kunnen zij tot wel 10 procent van hun pensioenvermogen verliezen. Hoe ze worden gecompenseerd, moet nog worden afgesproken.

Totaalpakket

Het kabinet hield steeds vol goede hoop te hebben dat de FNV uiteindelijk in zou stemmen. Toch was men er niet gerust op. Minister-president Mark Rutte waarschuwde gisteren dat alles bij het oude blijft als de FNV het pensioenakkoord zou verwerpen. Hij sprak van een totaalpakket, waar niet zomaar onderdelen uit te halen zijn. ,,Alles in dit akkoord hangt met elkaar samen. Er is geen plan B.”  

Uiteindelijk hoeft daar ook niet meer over te worden nagedacht. De gemaakte afspraken kunnen nu worden uitgewerkt.

Het ‘ja’ is tegelijkertijd een nederlaag voor het activistische deel van de vakbond, dat opriep harder actie te voeren om nog meer uit de onderhandelingen te halen. Ook de SP en 50Plus riepen de leden op tegen te stemmen. FNV- hoofdonderhandelaar Tuur Elzinga zei eerder dat verdergaande toezeggingen van het kabinet op het terrein van de AOW niet realistisch zijn en kondigde aan op te zullen stappen bij een ‘nee’.

Volledig scherm
Minister Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Han Busker voorzitter van de FNV en vakbond voorzitter CNV Arend van Wijngaarden tijdens de presentatie van de vernieuwing van het pensioenstelsel © ANP