Volledig scherm
© ANP

Politiek moet werknemer niet in de steek laten

commentaarPolitieke partijen hebben zich ingegraven: als het gaat om de arbeidsmarkt heeft iedereen een heilig huisje. Ondertussen hebben steeds minder mensen een vaste baan.

Als kabinet en regeringspartijen het onderling oneens zijn, stellen ze al snel een commissie in. Alleen al vorig jaar meer dan twintig. Soms kan zo'n commissie een doorbraak forceren bij een politieke impasse. Maar vaak ook verdwijnt het advies in een diepe la. Het is te hopen dat het met het eindrapport van de commissie-Borstlap over de problemen op de arbeidsmarkt niet zo gaat. Want die zijn te groot om nog lang te wachten met ingrijpen.

Door de opkomst van flexwerk, zzp-contracten en de platformeconomie is de arbeidsmarkt enorm veranderd. Sinds 2006 is het aantal werknemers met een vaste baan fors afgenomen. Vooral jongeren gaan van tijdelijk contract naar tijdelijk contract. Daarnaast werken zo'n 1,5 miljoen mensen als zelfstandige (zzp'er). Zij zijn lang niet altijd zielig, maar bijvoorbeeld in de bouw en de zorg verloren veel mensen hun baan en moesten daarna hetzelfde werk gaan doen als ondernemer met minder bescherming. Ze bouwen vaak geen pensioen op en een deel kan alleen rondkomen doordat ze als zelfstandige fors minder loonbelasting betalen dan reguliere werknemers. Al jaren soebatten werkgeversorganisaties, vakbonden en politieke partijen over de vraag hoe die trend kan worden gekeerd. Werkgevers willen doorgaans dat het goedkoper wordt om iemand in vaste dienst te nemen. Bonden willen doorgaans dat flexwerk duurder wordt. Het kabinet neemt een tussenpositie in: het verschil tussen vaste en flexibele contracten moet kleiner. Daarvoor zijn al belangrijke stappen gezet, maar het is nog niet voldoende.

De commissie-Borstlap adviseert nu een fors aantal stappen verder te gaan om de rechten van werknemers gelijk te trekken. Elk onderdeel van het plan is voor altijd wel één politieke partij onbespreekbaar. En natuurlijk zijn het niet commissies die de dienst uitmaken, maar de gekozen volksvertegenwoordiging. Toch is het te hopen dat partijen echt proberen over hun schaduw heen te springen om de ongelijkheid op de arbeidsmarkt weg te nemen. Doen ze dat niet, dan blijft er een enorm cohort werknemers bestaan met minder rechten. En die sociale ongelijkheid komt vroeg of laat onherroepelijk op het bordje van de samenleving terug.