Volledig scherm
Minister Grapperhaus tijdens een debat in de Tweede Kamer. © ANP

Rechtbank: Grapperhaus moet beter zoeken naar documenten zaak Wilders

Minister Grapperhaus (Justitie) moet ‘grondiger zoeken’ naar documenten die gaan over de beslissing om Geert Wilders te vervolgen voor zijn minder-Marokkanenuitspraken. Dat heeft de rechtbank Midden-Nederland bepaald in een procedure tussen RTL Nieuws en de minister.

RTL Nieuws vroeg vorig jaar om alle documenten die er op het departement zijn over de beslissing om Geert Wilders strafrechtelijk te vervolgen.

Wilders vermoedt namelijk dat toenmalig minister Ivo Opstelten politieke druk zette op het Openbaar Ministerie om Wilders te vervolgen. Het OM ontkent dit stellig, net als Opstelten, maar toch moest het ministerie op zoek naar de documenten.

Volgens de rechtbank Midden-Nederland nam Grapperhaus deze opdracht te smal op. Aanvankelijk gaf Grapperhaus één document vrij, maar uit antwoorden op vragen van de Tweede Kamer bleek dat er meer moesten zijn. In totaal zijn 25 documenten gevonden, waarvan een aantal niet openbaar wordt gemaakt, zei de minister eerder.

Beperkt

De rechtbank vindt hoe dan ook dat de minister het verzoek van RTL Nieuws ‘te beperkt heeft opgevat’. ,,De minister moet dan ook een nieuwe zoekslag maken. Hij moet nu op zoek gaan naar alle documenten die betrekking hebben op de eventuele vervolging van Wilders vanwege zijn ‘minder-Marokkanen’-uitspraak in 2014. Het gaat dan om zowel digitale als fysieke documenten. Vervolgens moet de minister beoordelen of deze documenten openbaar gemaakt kunnen worden, zoals door RTL Nieuws is gevraagd.’’

De rechtbank heeft de minister zes weken de tijd gegeven om te zoeken naar de documenten ‘en te beoordelen of zij openbaar gemaakt kunnen worden’. Punt is wel dat de zaak tegen Wilders eerder, al op 9 december, zou worden hervat. De kans is groot dat zijn advocaat en hij dan om uitstel gaan vragen. Op de website van de strafzaak tegen Wilders staat de uitspraak over de documenten al als ‘relevant’ aangemerkt, dus ook het gerechtshof zou zelf tot uitstel kunnen besluiten.

Wilders concludeert dat de rechtbank ‘nul vertrouwen’ heeft in Grapperhaus. ,,Ze vinden, terecht, dat hij niet goed heeft gezocht’’, aldus Wilders, die zegt ‘het gedraal en gemarchandeer van de VVD en het CDA spuugzat te zijn’. Hij denkt dat het ‘erg lastig’ wordt om op 9 december verder te gaan, gezien de nieuwe zoektocht. De rechtbank laat daarop weten dat de zitting gewoon door kan gaan, omdat er dan gekeken hoe het proces daarna zal verlopen.

Eerder

De vermeende politieke bemoeienis met de zaak tegen Wilders speelde al eerder en vaker een rol in het proces. Het gerechtshof heeft veel van het nadere onderzoek ernaar afgewezen, maar wees onlangs toe dat ook het Openbaar Ministerie nog eens moest naspeuren of er documenten bestaan op haar burelen die wijzen op politieke druk. De uitspraak in het proces werd daarom uitgesteld. 

Ambtenaren

De vrees van politieke druk werd gevoed doordat er e-mails van ambtenaren aan het licht kwamen waarin zij zich uitdrukkelijk uitlieten over het proces. Ambtenaren e-mailen aan elkaar dat zij het slotwoord van het OM, het zogenoemde requisitoir, vooraf zouden willen ontvangen. ,,Krijgen we het requisitoir vooraf, zoals in de zaak-Martijn? (Het verbod op pedofielen-vereniging Martijn, red.) Dat zou ik verstandig vinden, dat kunnen jij en X ‘meelezen’ en waar nuttig opmerkingen doorgeven.”

In de e-mails bespraken ambtenaren ook de vervolging. De betreffende ambtenaar wijst het OM onder andere op Wilders’ repliek ‘dan gaan we dat regelen’, op de roep van zijn aanhang om ‘minder!’ Marokkanen. Daaruit zou ‘actiebereidheid/aanzet om de daad bij het woord te voegen’ blijken. En dat zou belastend zijn.

Zowel het ministerie als het OM ontkennen dat die e-mails de aanklagers hebben bereikt of beïnvloed, maar Wilders gelooft dat niet.