Volledig scherm
Op de plek waar de marinierskazerne in Vlissingen moest gaan verrijzen, wordt al gewerkt aan het bouwrijp maken van de grond © Dirk Jan Gjeltema

Verhuizing marinierskazerne naar Vlissingen van de baan na leegloop om ‘ver Zeeland’

De marinierskazerne verhuist niet van het Utrechtse Doorn naar het Zeeuwse Vlissingen. Het kabinet onderzoekt een alternatieve locatie, waarschijnlijk in de buurt van Apeldoorn. Dat zeggen ingewijden. In Zeeland wordt woedend gereageerd. ,,Als dit waar is, is een hele provincie geschoffeerd.”

Vorige week werd in de ministerraad over de kwestie gesproken. Een besluit werd toen niet genomen, maar uitgesteld met twee weken. Dat zou betekenen dat de ministerraad zich op 31 januari weer over de kwestie buigt.

Duidelijk lijkt dat Vlissingen van de baan is, maar dat het ministerie van Defensie dat besluit niet wil nemen zonder een alternatief te bieden aan de mariniers. Onder de elitemilitairen is al jaren sprake van een leegloop, naar verluidt omdat zij niet van de centraal gelegen Van Braam Houckgeestkazerne willen verhuizen naar Zeeland. Ook hun gezinnen zouden dat niet zien zitten, bleek in 2018 tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer. In 2018 vertrokken 182 militairen en vorig jaar waren in november al 137 mariniers gestopt. Ter vergelijking: in 2010 waren dat er 44. Staatssecretaris Barbara Visser noemde de uitstroom ‘aanzienlijk’.

Het alternatief zou Nieuw-Milligen zijn, in de gemeente Apeldoorn. Deze plek, waar Defensie met Kamp Nieuw-Milligen al een locatie heeft, is ook centraal gelegen en is bovendien in de buurt van het Veluwemeer en IJsselmeer. Voor de oefeningen van mariniers is water belangrijk - het werd altijd als een van de pluspunten van Zeeland aangedragen. 

Verouderd

In 2012 besloot het toenmalige kabinet dat de kazerne, die in Doorn in een verouderd complex huist waar uitbreiding onmogelijk is, moest verhuizen naar Zeeland. In Vlissingen moest een hypermoderne kazerne verrijzen en die zou worden vernoemd naar zeeheld Michiel Adriaanszoon de Ruyter.  De Rekenkamer noemde de verhuizing in 2017 al 'financieel risicovol’ en noemde het schielijke besluit halsoverkop genomen. Naar alternatieven werd niet gekeken.

Een definitief besluit voor de bouw van de kazerne werd vervolgens meermaals vooruitgeschoven. Vorig jaar september werd in de Defensiebegroting duidelijk dat het besluit weer was uitgesteld, tot 2021. In de kazerne in Vlissingen zijn al wel miljoenen geïnvesteerd. In 2018 antwoordde Visser op Kamervragen dat er in totaal 36,8 miljoen euro werd gestoken in het plan; geld dat deels door het Rijk en deels door de provincie Zeeland werd betaald.

Als het kabinet het eerdere besluit vernietigt, zal Zeeland voor die gemaakte kosten compensatie eisen. Die provincie vroeg gisteren nog in een brief aan Visser om het verhuizingsbesluit te herbevestigen. Zeeland benadrukte dat er grote stappen zijn genomen om de Michiel Adriaanszoon de Ruyterkazerne mogelijk te maken: land werd onteigend, mensen moesten hun huis uit, een camping werd verplaatst en vervuilde grond gesaneerd.

Ook wordt benadrukt dat in de periode 2000-2012 Zeeuwse banen verloren zijn gegaan omdat overheidsdiensten uit de provincie vertrokken. De kazerne zou daar, met 2000 arbeidsplaatsen, ‘tegenwicht’ aan moeten bieden.

'Geschoffeerd’

De Vlissingse wethouder Albert Vader probeert al sinds vrijdag tevergeefs bij Defensie een reactie los te krijgen op berichten dat het kabinet op het punt stond de verplaatsing van de mariniers af te blazen. ,,Als dit waar is, is een hele provincie geschoffeerd”, aldus Vader.

,,We voelden aan ons water dat er wat stond te gebeuren. Maar wat we ook vroegen in Den Haag, we kregen niets te horen. De luiken gingen dicht, er werd om de hete brij heen gedraaid. Dat was voor ons ook de reden om woensdag, samen met de provincie en het waterschap, om een bevestiging te vragen dat het project niet ter discussie staat. Tot op heden hebben we daarop nog geen enkele reactie gehad. Als dit zo is, is het ongelofelijk schofferend voor heel Zeeland dat op geen enkele wijze aan ons is verteld dat naar alternatieven voor Vlissingen wordt gezocht.”

Quote

Ongelofe­lijk schoffe­rend voor heel Zeeland dat op geen enkele wijze aan ons is verteld dat naar alternatie­ven wordt gezocht

Wethouder Vader

Hedwigepolder

De verhuizing van de marinierskazerne was vanaf het begin omstreden. Er gingen geruchten dat toenmalig Defensieminister Hans Hillen (CDA) de kazerne toewees aan Zeeland als een gunst aan partijgenoot Karla Peijs, die destijds de Zeeuwse commissaris van de koningin was.

Ook werd gefluisterd dat de kazerne als compensatie moest dienen voor het onderwater zetten van de Hedwigepolder in Zeeland. Zowel Hillen als Peijs ontkenden beide aantijgingen. De Groene Amsterdammer schreef eind 2018 op basis van documenten dat de twee bestuurders rond de besluitvorming wel in nauw contact met elkaar stonden.

GroenLinks-Kamerlid Isabelle Diks noemt het ‘verstandig’ als het kabinet besluit de voorgenomen verhuizing terug te draaien. De partij pleit daar al langer voor. ,,Het zou recht doen aan de belangen van de mariniers en hun families en getuigen van goed werkgeverschap”, zegt Diks. Wel roept ze het kabinet op om met ‘serieuze compensatie’ te komen.