Volledig scherm
Ismail Aissati ;Ibrahim Afellay ;Gerrit van Tilburg neemt na 25 jaar afscheid als scout van PSV. foto Irene Wouters ;Peter Hoekstra

'Afellay hebben we letterlijk gevonden'

EINDHOVEN - Emoties probeert hij te negeren of te onderdrukken. Nuchter stelt Gerrit van Tilburg vast dat hij 'nog geen telefoontje heeft gehad' op de eerste dag van de nieuwe maand. Hij was woensdag 25 jaar in dienst bij PSV. Maar parallel met zijn jubileum liep het afscheid. Per 1 juli is zijn arbeidsovereenkomst opgezegd.


Een kwart eeuw werkte Van Tilburg als talentenspeurder. Vorig jaar kreeg hij al te horen dat PSV met jongere scouts wilde gaan werken, zoals John de Jong en Berry van Aerle. Een besluit waar Van Tilburg zich rationeel beter in kan vinden dan gevoelsmatig. "Ik ben bijna 68 nu, dus is het logisch dat PSV wil verjongen. Maar mijn ogen zijn nog net zo goed als een paar jaar geleden", zegt hij.

Scouten is een vak voor mensen met goeie ogen. Het zien, herkennen en inschatten van voetbaltalent is niet elke oud-prof gegeven. "En vaak kun je er ook helemaal niks van zeggen" , relativeert Van Tilburg. "Wij hebben bij PSV zó enorm vaak spelertjes gehaald die als tien- of twaalfjarige tot de absolute top van Nederland behoorden. Maar dan kregen ze een groeispurt, gingen naar de middelbare school of er kwamen andere dingen op hun pad en waren ze verloren voor het topvoetbal."

De lijst van talenten die hij zag en beoordeelde, is onmetelijk lang. Op dit moment lopen er in binnen- en buitenland 96 profs rond, die hun opleiding bij PSV genoten. En dus ooit werden opgepikt bij een amateurclubje. Klaas Jan Huntelaar, Roy Beerens, Ibrahim Afellay, Dirk Marcellis, Ismail Aissati en Wilfred Bouma zijn de bekendsten.

"Ik weet nog goed dat wij Afellay voor het eerst zagen", vertelt Van Tilburg. "Dat was tijdens een Open Dag van Elinkwijk, zijn club in Utrecht. Tussen jongens van twaalf, dertien jaar liep een heel klein tweedejaars E'tje. Dat was Ibi, écht een straatvoetballertje. Die vínd je dan gewoon, letterlijk eigenlijk. Aissati was hetzelfde verhaal."

In '84 benaderde manager Kees Ploegsma hem om scout te worden bij de jeugd. Hij heeft nog verslagen uit die tijd. Rapporteert daarin aan de latere coach Guus Hiddink dat hij in een jaar tijd 260 wedstrijden bezocht, waarvan 210 bij de jeugd. Het accent lag in die tijd vrijwel volledig op de scouting van A- en B-junioren. Mitchel van der Gaag, Alfred Schreuder, Lloyd Kammeron en Peter Hoekstra haalde hij binnen. "Zoiets is nu ondenkbaar. We scouten nu eigenlijk alleen nog bij E- en F-pupillen."

Van Tilburg onderkent 'de esthetische kant' van het verhaal. "Moet je mannekes van acht of negen jaar al weghalen uit hun vertrouwde omgeving?", stelt hij zelf de vraag. "Ik vind dat onverantwoord. Ténzij de ouders erin meegaan en wíj voor heel goede opvang kunnen zorgen door middel van gastgezinnen. Dan zou het kunnen. Maar als stelregel bij PSV geldt: kinderen van die leeftijd scouten we in de regio Eindhoven, vanaf tien of elf jaar kijken we in heel Nederland rond."

Op dit moment herbergt elke leeftijdsgroep bij PSV wel drie of vier spelertjes die volgens Van Tilburg straks het eerste moeten kunnen halen en dus ook international moeten kunnen worden. "Maar het probleem is vaak het enorme gat tussen de A1 en het eerste elftal. Daar gaan veel talenten verloren. Ik weet nog goed dat hier gezegd werd: Marcellis kan er niks van. En kijk nou eens… Het heeft allemaal met begeleiding te maken. Neem een jongen als Nijland, die is afgelopen jaar niet vóóruit gegaan maar áchteruit. Zulke zaken zijn een verantwoordelijkheid van de hoofdtrainer. Ik heb er bij PSV wel meegemaakt, die op zaterdag met het eerste op pad moesten en nog niet wisten dat de A1 's middags speelde. Dick Advocaat en Bobby Robson waren totaal niet met de jeugd bezig. Anderen juist weer wel, zoals Guus Hiddink, Huub Stevens en Fred Rutten."

Mislukkingen of teleurstellingen waren er ook voor Van Tilburg. "Ik weet dat vlak vóór mijn tijd Marco van Basten is weggestuurd door PSV. Zelf baal ik er nog steeds van dat Huntelaar hier vertrokken is. Dat doet zeer. Die hebben wij met veel pijn en moeite binnen kunnen halen, want van huis uit was die jongen een Ajax-fan. Toen hij achttien werd, kon PSV hem geen garanties geven op speeltijd. Je had toen Kezman en Vennegoor of Hesselink nog bij de selectie. Klaas Jan wilde toen niet bijtekenen. Dat kun je PSV niet verwijten, al was het voor ons als scouts heel jammer. Maar goed: niet alles wat je wilt hebben, is haalbaar."

Zijn 'salarisje', zoals hij het noemt, heeft hij de afgelopen jaren dik terugverdiend voor PSV. En het plezier van een kwart eeuw scouting is onbetaalbaar. "Toch had ik nog best een paar jaar mee gekund. Ik vind het jammer dat ik vorig jaar, na terugkomst van een jeugdtoernooi in Kroatië, ineens ontdekte dat ik niet meer op het lijstje van de scouts voorkwam. Terwijl ik met Stan Valckx goede afspraken had gemaakt. Als je altijd eindverantwoordelijke bent geweest, dan is het niet fijn als een ander (Rini de Groot, red.) je functie overneemt. Zeker als je werk in evaluaties als 'fantastisch goed' wordt beoordeeld. Wiljan Vloet heeft als hoofd opleidingen mijn naam geschrapt, daar heb ik wel wat stress van opgelopen. Eigenlijk ben ik er zonder overleg uitgegooid. Jan Reker was het met die handelwijze niet eens. Gelukkig heb ik mijn 25ste jaar nog vol kunnen maken."

Vanaf vandaag werkt Van Tilburg op projectbasis bij PSV. "Als ze me ergens naartoe willen sturen, dan ben ik daarvoor beschikbaar. Ik hoor het wel."

Volledig scherm
Ismail Aissati ;Ibrahim Afellay ;Gerrit van Tilburg neemt na 25 jaar afscheid als scout van PSV. foto Irene Wouters ;Peter Hoekstra
Volledig scherm
Ismail Aissati ;Ibrahim Afellay ;Gerrit van Tilburg neemt na 25 jaar afscheid als scout van PSV. foto Irene Wouters ;Peter Hoekstra
Volledig scherm
Ismail Aissati ;Ibrahim Afellay ;Gerrit van Tilburg neemt na 25 jaar afscheid als scout van PSV. foto Irene Wouters ;Peter Hoekstra
ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

PSV