Volledig scherm
Toon Gerbrands bij PSV-tv, waar de clubleiding regelmatig aanschuift. Presentator Jeroen Toet ondervraagt hem hier. © PSVTV

Kanttekeningen bij de financiële situatie van PSV

Wekenlang riep men bij PSV dat er in de net afgelopen transferperiode hoe dan ook een nieuwe linksback gehaald zou worden. Na afloop kwam de clubleiding met het verhaal dat de financiële situatie van PSV er mede aan heeft bijgedragen dat dit niet is gebeurd. 

Woensdag gaat algemeen directeur Toon Gerbrands in VI wat dieper in op die financiële situatie van PSV. Het curieuze is dat de clubleiding - afgaand op eigen mededelingen -  voor het einde van de transferperiode per se een nieuwe linksback wilde en zou halen, ondanks die financiële beperkingen. Onder meer de poging om Alexander Büttner nog te halen, mag dan achteraf bezien onbegrijpelijk worden genoemd. Een 28-jarige speler met vermoedelijk geen statiegeld (in de vorm van restwaarde na een transfer) had PSV een hoop geld gekost. Nu wordt de financiële situatie en de ontwikkeling van eigen jeugd na 1 september als argument gebruikt om het gebrek aan actie op de transfermarkt te verklaren. Het lijken gelegenheidsargumenten gezien de eerdere acties op de transfermarkt, en ze verhullen ook dat PSV niet goed inspeelde op het vertrek van Jetro Willems. 

Volledig scherm
Erik de Vlieger veroorzaakte opschudding in augustus. © Erik de Vlieger. ANP

PSV is gezond

Hoe zit dat eigenlijk, met die financiën van PSV? Vooropgesteld: PSV is op dit moment gezond. Een verhaal dat onlangs tot onrust onder de achterban van de club leidde (geïnitieerd door Erik de Vlieger) is schromelijk overdreven. De kracht van zijn boodschap verloor direct aan waarde doordat De Vlieger begin augustus stelde dat PSV binnen twee weken 15 tot 20 miljoen nodig had. Onzin. De club bestaat in september nog steeds en schrijft over vorig seizoen ook winst, zoals eerder al gemeld door het ED. Wel zijn er in dit nieuwe seizoen flinke uitdagingen voor PSV op komst en is er een stevig exploitatie-tekort door het mislopen van Europese inkomsten. Dit kan via spelersverkopen (tot 1 juli) nog ingelopen worden. 

PSV heeft geld op de bank

Belangrijk is om bij de financiële positie van de club de hoeveelheid schulden en bezittingen met elkaar te vergelijken, alsook de verhoudingen tussen de looptijden van die schulden en bezittingen en de hoeveelheid liquide middelen. De simpele constatering "PSV heeft een enorme schuld", zegt niet zoveel als daar een grote hoeveelheid bezittingen (activa) tegenover staat. PSV beschikt - in tegenstelling tot periodes in een decennium tot anderhalf decennium geleden - over een fors positief eigen vermogen en heeft ook gewoon geld op de bank staan. Vorig jaar op 1 juli was dat 22 miljoen euro en ook deze zomer moet er een bedrag in die orde van grootte (vermoedelijk wel iets lager) op de bank hebben gestaan. Wel is duidelijk dat de aankopen van Hirving Lozano en Derrick Luckassen het saldo anno nu hebben aangetast, ondanks eerdere spelersverkopen. De bedragen van een deel van de spelersverkopen druppelen (deels in de vorm van onzekere bonussen) ook pas later binnen. Gerbrands spreekt in VI over 18 miljoen euro en mogelijk is dat het saldo dat op 1 juli 2017 op de bank stond. Tussen een verbouwing op De Herdgang, die gewoon doorgaat, en het kopen van spelers bestaat op korte termijn geen relatie. Die verbouwing kan uit een partnerfonds worden gefinancierd, hoewel PSV het geld in dat fonds op termijn wel zelf weer aan moet zien te vullen. Het partnerfonds is in feite een lening, tegen een beperkt (1,5%) rentepercentage.  

Volledig scherm
Memphis Depay ging in 2015 weg bij PSV. Van de transfersom van 34 miljoen euro hield PSV minder over dan gedacht. © Thomas Bakker

PSV is geen rijke club

Duidelijk is dat een paar klappers op de transfermarkt (Wijnaldum, Memphis) en twee Champions League-jaren geen rijke club van PSV hebben gemaakt. Veel geld is de afgelopen jaren verdwenen in de zakken van spelers en waarschijnlijk ook makelaars, hoewel dat laatste niet uit de jaarverslagen is af te leiden. Alleen al de post salarissen steeg bij PSV tussen 1 juli 2014 en 1 juli 2016 met liefst 16,5 miljoen euro per jaar. In drie jaar is dus meer dan veertig miljoen (!) uitgegeven dan op basis van de salariskosten in seizoen 2013-2014 zou zijn gebeurd. Van ruim 29 miljoen euro in seizoen 2013-2014 ging de salarispost in twee jaar tijd naar bijna 46 (!) miljoen euro. Ook het seizoen ervoor gaf PSV al meer dan 40 miljoen euro uit aan salarissen. Daarbij verklaren vooral kampioensbonussen en Champions League-premies de stijging. Ook huurde PSV een aantal dure spelers (Siem de Jong, Oleksandr Zinchenko, Marco van Ginkel), wat de kosten flink opdreef. Makelaarskosten, belastingen en forse afschrijvingen op de bestaande spelersgroep (in 2015-2016 zelfs 17 miljoen euro) verklaren ook waarom PSV veel en veel minder winst maakte dan velen dachten. Daarnaast staat bij PSV de post 'sponsoring' stevig onder druk. De club haalde in seizoen 2015-2016 ruim 2 miljoen euro minder op bij sponsoren en dat is opmerkelijk in een seizoen waarin het de wind mee had (hoewel er met BDO ook een sponsor wegviel door veranderde accountancy-regels). Nog steeds heeft de club geen rugsponsor en daardoor mist PSV ook inkomsten. 

Volledig scherm
De komst van Adam Maher naar PSV is uitgelopen op een financieel fiasco en kost PSV waarschijnlijk acht a negen miljoen euro. © Marcel Bonte

Afschrijvingen

PSV verkoopt elk jaar weliswaar een aantal spelers, maar ook schrijft de club elk jaar vele miljoenen af op de spelersgroep. Daardoor is een aantal verkopen sowieso noodzakelijk om van een gezond voetbalbedrijf bij de club te kunnen spreken. Om break-even te draaien heeft, met andere woorden, directeur voetbalzaken Marcel Brands elk seizoen een aantal verkopen nodig. De bedragen die na spelersverkopen in de pers verschijnen, belanden zelden of nooit netto en direct in het laatje van de club. Vaak gaat het om bedragen waar nog allerlei kosten (opleidingsvergoeding, makelaarsfee, doorverkoopvergoedingen, clausules voor spelers) af moeten. Soms zijn deze enorm, zoals bijvoorbeeld bij de verkoop van Jeffrey Bruma aan VfL Wolfsburg. PSV hield daaraan geen 13 miljoen, maar misschien 5 of 6 miljoen over omdat Chelsea alleen al recht had op 40 tot 45 procent van de transfersom. Vaak gaat het bij spelersverkopen ook om bedragen die uitgesmeerd over een aantal jaren worden betaald en waarvan onzeker is of ze er überhaupt komen. Bijvoorbeeld omdat een kopende club wel in de Premier League moet blijven spelen. Aan elk seizoen Premier League kan een bonus zijn gekoppeld. 

Volledig scherm
PSV moet eventuele winst op Hirving Lozano voor een behoordelijk deel aan zijn vorige club afstaan. © ANP Pro Shots

Lozano

PSV geeft zich bij de koop van spelers ook zelf vaak over aan allerlei constructies. Zo is nu al duidelijk dat bij een verkoop van Hirving Lozano een eventuele winst fors afgeroomd wordt, doordat zijn vorige club Pachuca via afgesproken clausules meeprofiteert. Spelers kunnen ook zelf meeprofiteren bij een transfer, zoals eerder bij de contractverlenging van Memphis Depay en Georginio Wijnaldum (in de zomer van 2014) werd afgesproken. PSV kreeg daarvoor nog een flinke naheffing van de belastingdienst ook, omdat hierover 'graaibelasting' verschuldigd was. Ook spreekt PSV aan de koopkant vaak bonussen af met verkopende clubs, op het moment dat het bijvoorbeeld Champions League-inkomsten heeft. Daardoor wordt het bereiken van de Champions League-groepsfase een stukje minder waard, omdat een deel van het geld moet worden afgestaan. 

Volledig scherm
In Osijek ging PSV de bietenbrug op en dat kost PSV miljoenen. © pro shots

Europees falen

De situatie van PSV nu al als 'zorgelijk' typeren, zou wat ver gaan. Het kostenpatroon is in Eindhoven de afgelopen jaren meegestegen met de hogere inkomsten en daardoor kan PSV nu minder uitgeven. Dat heeft de club bijvoobeeld proberen te bewerkstelligen door minder spelers te huren en anderzijds afscheid te nemen van een aantal dure krachten. De verdwenen salarissen van Jetro Willems, Andrés Guardado en Héctor Moreno leveren naar schatting een kostenbesparing van zo'n vier miljoen euro op. Daar staat weer het honorarium van een aantal nieuwkomers tegenover. Het Europees falen tegen Osijek heeft de club een strop opgeleverd, die dit seizoen nog kan worden ingelopen door spelers te verkopen. De verkoop van Davy Pröpper kwam PSV in dat licht bezien ook goed uit. 

Volledig scherm
Kenneth Paal krijgt kansen bij PSV in de komende periode. © Erwin Spek

Communicatie

Een diepgravender oordeel over de financiële situatie volgt op het moment dat PSV de jaarcijfers over seizoen 2016-2017 heeft gepresenteerd. Dat gebeurt vermoedelijk later deze maand. Op dat moment is een beter eindoordeel te geven over de afgelopen jaren. Wel is duidelijk dat de communicatie van de club in de afgelopen transferperiode niet in alle gevallen eenduidig is geweest en dat dit tot misverstanden leidt. Dat de verkoop van Luuk de Jong was gekoppeld aan de koop van een linksback was voor 31 augustus niet duidelijk. De clubleiding heeft zonder twijfel de indruk laten bestaan dat er hoe dan ook een verdediger bij de selectie van Phillip Cocu zou komen en de coach rekende daarop. Dat dit niet is gelukt, is niet alleen te wijten aan de financiële situatie en heeft mogelijk ook grote sportieve consequenties. PSV heeft op de transfermarkt op het verkeerde paard gewed en heeft zelfs op de slotdag van de transfermarkt nog geprobeerd om het ontstane gat in de selectie achterin te repareren. Een voordeel kan nu zijn dat Kenneth Paal de kans krijgt om zich te ontwikkelen en PSV geen geld hoeft uit te geven. Als de defensie van PSV in de komende periode echter de achilleshiel blijkt, waar op voorhand voor gewaarschuwd is, dan mag dat de directie zeker worden aangerekend. Men wist al meer dan een jaar dat de vacature-Willems zou ontstaan en heeft daar, ongeacht de financiële situatie en wat pech op de transfermarkt, onvoldoende op ingespeeld. 

PSV