Volledig scherm
Bert van Marwijk en Mark van Bommel in hun tijd als adviseur en trainer bij PSV. © EPA

Mark van Bommel verdient ook een onafhankelijkere adviseur dan Bert van Marwijk

Op het moment dat Phillip Cocu en Marcel Brands in de lente van 2018 bij PSV vertrokken, zat directeur Toon Gerbrands met een mega-probleem. In overleg met de raad van commissarissen kwamen de ‘rookies’ en beginnend veertigers Mark van Bommel en John de Jong op de plekken van het vertrokken duo. 

,,Daarover hoorde je niemand toen het goed ging en we zestien van de zeventien wedstrijden wonnen”, zei Gerbrands er onlangs nog over. Dat klopt. In de voetballerij bewijzen sommige structuren zich echter pas op het moment dat het slecht gaat. Dat weet Gerbrands na achttien jaar op een directiepost in het betaald voetbal prima en de gevolgen van de aanstellingen van anderhalf jaar geleden ondervindt hij momenteel nog steeds. De Jong was formeel de baas van Van Bommel, maar dat kwam er in de praktijk niet goed uit. 

Ontbinding

PSV ziet na het ontslag van Van Bommel en dus de ontbinding van het sportieve huwelijk tussen De Jong en Van Bommel nog regelmatig de brokstukken door de lucht vliegen. Dat de twee geen goede zakelijke relatie meer onderhielden, bevestigde Bert van Marwijk zondagavond nog eens in Rondo. Al in augustus 2018 (twee maanden na het aantreden van Van Bommel) lagen De Jong, de scouting van PSV en Van Bommel overhoop over de komst van Aziz Behich en Trent Sainsbury.
Met name Behich bleek een miskoop van het ergste soort en ook Sainsbury is iedereen in Eindhoven alweer vergeten. Het waren spelers die van het kamp-Van Bommel per se moesten komen, maar ook aanwinsten waarover intern door anderen sterk werd getwijfeld.
Behich vertrok in mei 2019 gedesillusioneerd bij PSV en zijn zaakwaarnemer Mikkel Beck vroeg zich toen openlijk af waarom Van Bommel zich zo hard voor hem had gemaakt. Sainsbury ging een paar maanden later roemloos weg, zonder dat hij heel veel fout had gedaan overigens. 

Volledig scherm
Toen alles bij PSV nog goed zat, in juli 2018. Mark van Bommel, Toon Gerbrands en John de Jong in gesprek. © Edwin van Zandvoort/Soccrates

Berghuis

Afgelopen zomer is er nog veel meer gestreden bij PSV en partijen zijn het daarover nog steeds totaal niet eens. Al eerder bleek dat het Steven Berghuis-dossier bij PSV een open zenuw is, net zoals het dossier van Toni Lato. De lezingen van PSV en het kamp-Van Bommel lopen hierover sterk uiteen. Tegen Van Bommel spreekt dat hij de kracht van de selectie eind augustus nog roemde. Van Marwijk benoemde dat ook en vond het een fout. 
De werkwijze van de PSV-scouting, die bij PSV toch een aantal succesvolle jaren achter de rug had, werd door Van Marwijk bij Rondo openlijk bekritiseerd. Voor een deel is dat terecht, omdat de nieuwe spelers niet gebracht hebben wat er van hen werd verwacht. Daarvoor is John de Jong hoofdverantwoordelijk. De Jong heeft voor dit seizoen een slecht tussenrapport, maar een technisch manager moet wel over een langere periode worden beoordeeld. 

‘Die pers’

Van Marwijk was een paar keer kritisch op Van Bommel, onder meer over de absurde situatie rond Jeroen Zoet. De trainer wilde hem bij ‘die pers’ vandaan houden, zo gaf de oud-bondscoach aan. ‘Die pers’. Alsof het over vier of vijf bloeddorstige wilde beesten ging, die een stuk verse worst voor de neus kregen. 
Spelers van PSV moeten in een vijandig stadion voor 20.000 toeschouwers overeind kunnen blijven, maar een kritisch of wat pijnlijker interview met een plukje journalisten werd onder Van Bommel kennelijk beschouwd als een martelgang. Wat een totale onzin en bizar dat niemand daar blijkbaar tegen kon optreden. 
Zoet was bijvoorbeeld na het echec tegen FC Basel, eind juli, de eerste om voor de camera zijn twijfelachtige rol te bekritiseren en stond bij PSV dus gewoon zijn mannetje als het moest. 

Ergernis

De kijker van Rondo kan nooit de indruk hebben gekregen dat zondag een onafhankelijk oordeel werd geveld over Van Bommel. Van Marwijk, in het dagelijks leven de schoonvader van Van Bommel, zat in zijn rol als adviseur en familielid niet onafhankelijk genoeg in het hele dossier. Dat wil niet zeggen dat hij Van Bommel nimmer heeft geholpen of soms een spiegel heeft voorgehouden, maar de praktijk bij PSV was weerbarstiger dan Van Marwijk deed voorkomen.
Van Bommel is door PSV in hoofdzaak geslachtofferd vanwege de almaar verslechterende resultaten. Dat er soms onbegrijpelijke keuzes in wedstrijden waren, er hevige ergernis was bij een aantal spelers en hij te vaak met alles en iedereen tot in detail streed, komt daar nog bij.
Dat spelers Mark van Bommel nog dagelijks appen, zoals Van Marwijk aangaf? Ja, dat zal best. Maar er zijn ook heel veel spelers die Mark van Bommel helemaal nooit meer hoeven te zien, met bijvoorbeeld de kleine Toni Lato voorop. Deels is dat inherent aan het feit dat ze reserve waren, maar de kunst van coachen is om een hele selectie perspectief te kunnen bieden en de nummers 12 tot en met 20 bij je te houden. Daarin heeft Van Bommel gefaald. 

Mechanisme

Dat PSV de wedstrijden tegen LASK Linz, Sporting Portugal, AZ en FC Utrecht met dikke cijfers verloor, dat PSV gelijkspeelde bij degradatiekandidaten als FC Emmen en Sparta en ook nog een aantal andere wedstrijden de mist inging, overleeft uiteindelijk geen enkele trainer. Ook een clubicoon niet. Daar kun je allerlei woorden aan vuil maken en iedereen (mede) de schuld van willen geven, maar het mechanisme is werkelijk overal hetzelfde.
Van Marwijk had moeten weten dat er in het leven een verschil zit tussen gelijk krijgen, gelijk hebben en je gelijk halen. In dit geval heeft hij weinig gewonnen met zijn pogingen om in ieder geval een van de vorige drie situaties te creëren. 

Mark van Bommel zal ooit een nieuwe kans krijgen en pakken als trainer. Hij komt uiteindelijk verder door zich ook van onafhankelijkere adviseurs iets aan te trekken, in plaats van Van Marwijk en/of mensen die te lang in de fanfare meelopen en als het penibel wordt ineens een ander wiel kiezen. 

PSV