Volledig scherm
Voor de start van seizoen 2013-2014 was iedereen optimistisch bij PSV. Het werd een rampjaar. Op de foto van links naar rechts toenmalig directeur Tiny Sanders, assistent-coach Chris van der Weerden, trainer Phillip Cocu, assistent-coach Ernest Faber en technisch manager Marcel Brands. © Ton van de Meulenhof

PSV overwon dit decennium de diepste crises en moet er nu weer uit zien te komen

OVERZICHTTijdens een sportieve crisis bij een voetbalclub lijkt het soms of er nooit meer een einde aan de malaise komt. Wat dat betreft zijn topvoetbal en de handel in aandelen soms enigszins vergelijkbaar. Vaak waait een crisis verrassend snel weg en soms etteren de gevolgen nog jaren na. 

PSV belandde eerder dit decennium vier keer in een heftige sportieve crisis, waarvan de gevolgen soms groot waren. Toch kwam de club er telkens uit en soms verrassend sterk. Een overzicht: 

- De Fred Rutten-crisis, met de bus bij de moddersloot (begin 2012)

In zijn derde seizoen als trainer van PSV leek Fred Rutten met zijn selectie wéér naast alle prijzen te grijpen. Waar hij een aantal eerdere slechtere periodes overleefde - bijvoorbeeld in het begin van 2010 en 2011 - was het begin maart 2012 menens.
Nadat PSV eind februari volgens Dries Mertens ‘de kampioenswedstrijd’ tegen Feyenoord had gewonnen en gespeeld, ging het in de week daarna helemaal mis. FC Twente won in het Philips Stadion een competitiewedstrijd met 2-6, Valencia won in Spanje (na een 4-0 voorsprong) met 4-2 van PSV in het Europa League-toernooi en NAC gaf PSV en Rutten dat seizoen het laatste zetje door een 3-1 zege in de eredivisie.
In de vrijdag voor die wedstrijd zei de trainer van PSV al dat hij wist dat ‘Damocles boven hem hangt’. Voor het duel met Valencia gaf toenmalig directeur Tiny Sanders al aan dat een kind dat vijf keer in de koekjestrommel snoept bij een zesde keer straf krijgt. Kortom: Rutten moest met PSV winnen in Breda en dat lukte niet. Sterker nog, het werd met 3-1 wéér een zeperd. 
De supporters van PSV werden woest en wachtten de bus van PSV op, met voor Rutten treurige taferelen tot gevolg. Hij legde publiekelijk en met overslaande stem verantwoording af aan een soort volkstribunaal en na een kwartier mochten hij en de spelers weer vertrekken.

Volledig scherm
Fred Rutten verlaat De Herdgang voor het laatst, in maart 2012. © Pim Ras Fotografie

Zijn woorden van toen, vlakbij een moddersloot op De Herdgang, kwamen later uit. De spelers om hem heen (o.a. Memphis, Georginio Wijnaldum, Jetro Willems en Kevin Strootman) bouwden een mooie carrière op. Rutten zelf werd daags na de ‘busopwachting’ ontslagen. ,,Het contract met hem en Erik ten Hag is verbroken”, sprak Sanders op een in allerijl georganiseerde persconferentie. Dat was geen nieuws meer, overigens. Een aantal genodigden van De Vriendenloterij (ze mochten op de crisisdag hun ‘meet and greet’ met de PSV-selectie op De Herdgang verzilveren) had verklapt dat Rutten op het trainingscomplex van PSV afscheid nam van zijn groep. 
Met de zin: ‘Het zou niet slecht zijn als je daar vanaf blijft’, nam Rutten afscheid van trainingscomplex De Herdgang, doelend op fotografen die hem belaagden en de spiegel van zijn auto verbogen. Phillip Cocu volgde hem in maart op interim-basis op en zeker niet onverdienstelijk. PSV won de KNVB-beker en deed het in de eredivisie nog aardig, maar bleef steken op de derde plek. 

- De Dick Advocaat-crisis (grote delen van seizoen 2012/2013)

Als er één seizoen in dit decennium is waar PSV-supporters liever niet meer aan terugdenken, dan is het wel seizoen 2012-2013. PSV presteerde daarin weliswaar iets beter dan het jaar erop (de ploeg pakt 69 punten in de eredivisie), maar de frustraties waren in mei 2013 enorm groot. Eigenlijk ging bijna alles mis wat er maar mis kon gaan en het enige zilverwerk dat PSV in dat voetbaljaar kon begroeten, was een Johan Cruijff Schaal. 
Het begon allemaal zo mooi, met de terugkeer van Advocaat en vedette Mark van Bommel en die overwinning in de voormalige Super Cup. De huidige trainer van PSV liet bakken met geld liggen en weigerde contracten met grotere clubs omdat hij nog een keer kampioen wilde worden met PSV. Dat mislukte. In mei 2013 nam hij na een uitduel met FC Twente teleurgesteld afscheid van het seizoen en zijn carrière, hoewel voor hem persoonlijk natuurlijk gold dat hij over zijn gehele loopbaan met enorm veel voldoening kon terugkijken. 

Volledig scherm
Dick Advocaat maakte weinig klaar met PSV in seizoen 2012-2013. Sterker nog, het werd een seizoen waar bijna niemand in Eindhoven meer aan wil denken. © Pim Ras Fotografie


Vóór mei 2013 was het een chaos bij PSV, waar na een trainingskamp in Bangkok in januari direct het draadje knapte. Daarvoor was de Europese campagne al uitgelopen op een farce, mede omdat Advocaat het niet nodig vond om in de Europa League-duels zijn sterkste ploeg op te stellen. 
Bij een 1-3 nederlaag in een thuisduel met PEC Zwolle sloeg Erik Pieters een ruit in, Jeremain Lens ging bij Feyenoord-PSV in de catacomben helemaal over de rooie en nadat Dries Mertens tegen RKC een elleboogstoot uitdeelde, was directeur Tiny Sanders het helemaal zat. Er verscheen (in VI) zelfs een verhaal over een ‘scheiding der geesten’ in de groep, tussen de donkere en blanke spelers. 
Sanders kapittelde de spelersgroep van PSV, stelde dat er iets structureel mis was en dat spelers vreemde trekken vertoonden.,,Ik zie dat spelers hier als doodnormale jongens binnenkomen en soms vertonen ze na anderhalf jaar vreemde trekken. Dat moet eruit”, vond hij.
Speciale gedragsdeskundigen moesten de PSV’ers helpen om hun gedrag te verbeteren, maar tot het gewenste sportieve resultaat leidde het niet. PSV greep met een peperdure selectie vol topnamen voor het vijfde jaar op rij naast de titel en verloor tot overmaat van ramp de bekerfinale. 
En Advocaat? Hij mocht het jaar afmaken, hoewel het absoluut geen seizoen was waar hij trots op kan zijn en waarin hij ook zelf allesbehalve uitblonk. Phillip Cocu nam het stokje in de zomer over en in eerste instantie met succes. De volgende crisis was er alweer razendsnel. 

- De Phillip Cocu-crisis, deel 1 (herfst 2013, winter 2013-2014)

Eind 2013 stond PSV tiende op de eredivisieranglijst. Met het ongekend lage aantal van twintig punten in zestien wedstrijden leek even helemaal niets meer uitgesloten en was er zelfs serieuze vrees dat PSV in de eredivisie in de degradatiezone zou belanden. 
De nieuwe trainer Phillip Cocu was dat seizoen nog wel zo voortvarend begonnen, na het voor PSV ellendige voetbaljaar 2012-2013. Met veel jonge en nieuwe spelers (Bakkali, Depay, Rekik, Bruma, Locadia, Zoet, Hiljemark etc.) maakte PSV indruk en plaatste de ploeg zich ook voor de play offs van de Champions League. Daarin was huidig trainer Mark van Bommel een criticaster bij de NOS, na een 1-1 gelijkspel in eigen huis tegen AC Milan. 
De week erop werd PSV met 3-0 uit Italië weggestuurd en naar de Europa League geschoten. Het was het begin van een dramatische reeks voor het jonge team van Cocu, dat in de eredivisie na drie zeges maar elf punten in dertien wedstrijden pakte en in de Europa League na een ‘horrorloting’ tegen ploegen uit het Oostblok sneuvelde. Op de dag dat PSV honderd jaar bestond (31 augustus 2013), eindigde de jubileumwedstrijd ook al in een teleurstelling. SC Cambuur hield PSV in het Philips Stadion op een 0-0. Blessures en gedoe nekten PSV, dat diep wegzakte. 

Volledig scherm
Phillip Cocu in een beroerde periode bij PSV, eind 2013 in een duel met ADO. Eindelijk werd daarin thuis weer een keer gewonnen, na een voor PSV-begrippen bizar slechte reeks. © Pim Ras Fotografie

Ook dit seizoen was er een incident met spelers en supporters, waarbij onder anderen Jeffrey Bruma zich een keer liet verleiden om de fans te kapittelen. Hij was geërgerd omdat ze via een megafoon op De Herdgang de PSV’ers wezen op hun slechte prestaties. 
Begin februari 2014 leek Cocu klaar bij PSV, nadat zijn ploeg bij RKC verloor en opnieuw richting het rechterrijtje dreigde te kelderen. Een beeld dat onder meer beklijft? ,,Phillip stap je zelf op of moeten wij het voor je regelen”, riep een boze supporter hem op De Herdgang toe.
Cocu kreeg Guus Hiddink als adviseur en won prompt acht wedstrijden op rij met PSV. Dat ging niet vanzelf. De trainer ontsnapte bij PSV aan zijn ontslag, omdat Jody Lukoki verzuimde om in Leeuwarden namens SC Cambuur een enorme kans te verzilveren en in Friesland de 2-1 aan te tekenen tegen PSV. Jürgen Locadia scoorde even later alsnog, waarna PSV toch nog met 1-2 won. Had PSV ook hier verloren, dan was Cocu zeer waarschijnlijk ontslagen. 
Na de gewonnen reeks van acht duels moest de latere succescoach door ziekte het stuur tijdelijk afgeven aan Ernest Faber, die met PSV een vierde plaats uit het vuur sleepte. PSV ontliep daarmee nipt de play-offs, wat een blamage zou zijn geweest voor de club. 
Cocu kwam na zijn ziekte ijzersterk terug met PSV en won met sterke selecties (met bijvoorbeeld Luuk de Jong, Andrés Guardado en in 2016 ook Marco van Ginkel) twee titels in 2015 en 2016 en later nog in 2018. Tussendoor volgde nóg een crisis. 

- De Phillip Cocu-crisis, deel 2 (zomer 2017)

Na twee succesjaren trad in seizoen 2016-2017 verzadiging op bij PSV. De club was favoriet voor de titel in dat voetbaljaar, maar kon het in de competitie niet waarmaken door een overvloed aan gelijke spelen. PSV verspeelde eind 2016 te veel punten en kwam begin 2017 nog sterk opzetten in de eredivisie, onder impuls van de opnieuw van Chelsea gehuurde Marco van Ginkel. Een nieuwe serie remises werd de ploeg alsnog fataal in de titelstrijd, maar met een eredivisieseizoen met 76 punten was de teneur niet dat het superslecht was. Wel waren de Europese campagne (voor de winter uitgeschakeld door de Russen van Rostov) en de deelname in het bekertoernooi (verlies bij Sparta) grote teleurstellingen. Achteraf was het ook het jaar van de ‘doelpuntendroogte’ van Luuk de Jong. 
De titel ging dat seizoen naar het onder impuls van Dirk Kuyt lang ontketende Feyenoord en dat deed in Eindhoven net wat minder pijn dan een kampioenschap voor Ajax. 

Volledig scherm
Jürgen Locadia kreeg in 2017 de zwartepiet na Osijek-PSV, maar sprak wel gewoon de waarheid. © Pim Ras Fotografie


Het seizoen 2016-2017 voedde de crisis die in de zomer van 2017 ontstond. PSV liep daarin in de derde voorronde van het Europa League-toernooi in Osijek een enorme klap op. Door verlies in Kroatië was er geen Europees hoofdtoernooi voor de Eindhovense club en zat de directie met een financieel gat. Jürgen Locadia werd kop van Jut, nadat hij in Oost-Europa zei dat het voor een speler lastig is om zichzelf op te laden voor een duel met Osijek. 
Cocu bungelde en het leek van kwaad tot erger te gaan, nadat technisch manager Marcel Brands er niet in slaagde om een waardige linksback aan te trekken en de club in de beginfase van het seizoen een stevige draai om de oren kreeg (in Heerenveen). De spelersgroep van PSV redde de trainer door in de eerste thuiswedstrijd in de eredivisie van dat seizoen te winnen van AZ en na de zeperd in Heerenveen een enorm sterke reeks neer te zetten. Het leidde tot het kampioenschap van 2018, over het algemeen toch beschouwd als hét kunststukje van Phillip Cocu bij PSV. 

De eerste Mark van Bommel-crisis? (herfst 2019, gevolgen nog onduidelijk)

Of de huidige situatie bij PSV ook de geschiedenisboeken ingaat als een enorm schadelijke crisis, moet nog blijken. PSV is hard op weg om zichzelf dit seizoen kansloos te maken in de eredivisie en moet in het Europa League-toernooi vol aan de bak. Er zijn echter nog kansen om de situatie te keren, zodat dit ook een crisis zonder grote gevolgen kan worden. 
Wat vooral verbaast, is de heftigheid van de neergang bij PSV in de afgelopen weken. Een totale ineenstorting was niet te voorzien. Blessures, schorsing, vormverlies bij spelers en een gebrek aan voetballende ontwikkeling nekken de ploeg, die tegen Willem II zondag het tij weer hoopt te keren. 

Volledig scherm
Ineens zit Mark van Bommel met zijn ploeg in een diepe crisis. © BSR/SOCCRATES

PSV

Poll

De positie van Mark van Bommel wordt onhoudbaar als de crisis bij PSV blijft voortduren

De positie van Mark van Bommel wordt onhoudbaar als de crisis bij PSV blijft voortduren

  • Eens (77%)
  • Oneens (23%)
10098 stemmen