Tieners testen tech uit de jaren '90: ‘Zijn dit aliens?’

Flippo’s, knikkers, walkmans: gadgets uit mijn jeugd die voelen als de dag van gisteren. Maar wat weten tieners van nu er nog van? Joost Zoekt het Uit over oude technieken & nieuwe generaties. 

Onder een kleedje ligt een oude kleurentelevisie verstopt, met ingebouwde videorecorder. Het is typisch zo’n product uit de jaren 90. Techniek smolt in die dagen langzaam samen, vooruitgang  ging steeds vlotter. ‘Hoe kan het’, sprak mijn vader in dit soort gevallen hoofdschuddend. Alleen al de merknaam roept warme gevoelens van nostalgie op: Grundig.

Quote

Na het hemelter­gen­de kabaal van de internetmo­dem opende zich de poort naar de nieuwe wereld. Ondertus­sen was de hele familie pissig

Omgekeerde tijdmachine

Zes tieners van het Twents Carmel College in Losser gaan voor ons de uitdaging aan. Ze stappen in een soort omgekeerde tijdmachine, die ze terug brengt naar mijn jeugd. Amber (15), Sem (15), een andere Sem (16), Jessica (13), Sukeyne (13) en Tom (14) hebben van tevoren geen idee wat ze gaan zien. Andersom ken ik hen ook niet.

Volledig scherm
Sem (15) kijk vol verbazing naar de oude kleurentv met videorecorder © screenshot

Als ze het kleed van de oude Grundig trekken, worden hun pupillen groter. Bij een enkeling slaat de puberstem over. „Wow, wat is dit!?”, vraagt Tom (14) zich af.  „Even denken: jahaa, die had mijn oma ook!”, vult Jessica (13) aan. Om er onbedoeld droogjes aan toe te voegen: „Wij zelf hebben altijd een normale tv gehad hoor, met Netflix enzo.”

Zelf ben ik een trotse millennial die bloedfanatiek Flippo’s spaarde, cassettebandjes luisterde, stiekem speelde met de My First Sony van zijn zus en emmers vol knikkers had. Maar time flies en de technologie doet daar nog een schepje bovenop. Een Amerikaans YouTube-fragment bracht me op het idee voor deze test. In dat filmpje krijgt een tiener een ouderwetse floppydisk in handen met de vraag: wat is dit? Het antwoord is even briljant als ontnuchterend: ‘Een 3D-geprinte versie van ’t  opslaan-symbooltje in Microsoft Word?” 

Piep, kraak kraak 

Tijd voor de test! We laten een geluidsfragment horen van een oud modem dat verbinding maakt met internet. Voor mijn generatie een heerlijk herkenbaar, bijna iconisch geluid. Na het hemeltergende kabaal (piep piep piep, krrrrgggggg, prrgggghhh) opende zich de poort naar de nieuwe wereld. De hele familie was ondertussen pissig, omdat er niet meer gebeld kon worden. Door de woonkamer kronkelde een lang wit snoer.

Onze tieners luisteren ademloos naar de herrie van toen. Dan denkt Sem (15) het plotseling te weten. „Zijn het iets van aliens?”  Amber (15): „Ik dacht aan een raket die gaat opstijgen.” Tom: „In ieder geval is het een error.” Geen van allen heeft het geluid ooit eerder gehoord. Als Jessica begrijpt wat het modem deed, trekt ze een vies gezicht. „Dus er was geen wifi? Daar zou ik niet mee kunnen leven, hoor.”

Volle Flippo-map

Volledig scherm
Mijn (complete) Flippo-map © Koen Francken

Het is dé grote marketingtruc uit de jaren 90 waar we allemaal zijn ingestonken: Flippo’s. Bij nota bene een zak chips kreeg je één of twee Flippo’s met vrolijke tekenfiguurtjes erop. Met terugwerkende kracht is het amper voor te stellen dat er géén kritiek op de actie was.  

Mijn eigen Flippo-verzameling is helemaal compleet: elk schijfje zit keurig in de originele map op precies het juiste nummertje. Ik ging zelfs mee boodschappen doen om chipszakken te doorzoeken. Nibbits had namelijk een doorzichtig vakje, waarin je kon zien welke flippo er in zat. 

„Wat zul jij een chips hebben gegeten in die tijd”, constateert Sem (16). Ik kan het niet ontkennen. Er gaat bij hem wel een belletje rinkelen bij de flippo’s. „Maar wat kon je er nou eigenlijk mee?”, vraag hij zich af. Ik weet het zelf ook niet meer.

De andere Sem denkt dat ze ‘Flipp’ heten. De meeste tieners hebben geen idee wat het is en behandelen de map als een antieke postzegelverzameling. Amber (15): „Maar ik kan me best voorstellen dat dit leuk was, toen er nog geen internet was.”

Prutsen met een walkman

Volledig scherm
Van links naar rechts: Amber, Tom, Sem, Sukeyne, Jessica en Sem (16) © Koen Francken

Als we de tieners een walkman voorleggen, kan ik mijn eigen lachen soms moeilijk inhouden. De Twentse tieners prutsen eindeloos met het apparaat. Hoe krijg je het cassettebandje in vredesnaam in dat apparaat, of zoals Sem het noemde: ‘die grote MP3-speler?’

De tv met videorecorder was eerder al een obstakel gebleken, de aan-knop was onvindbaar. Die zat in die jaren namelijk nog aan de zij- of achterkant. „Weet ik veel”, zegt Sem, die waarschijnlijk zonder problemen een ingewikkelde computer-animatie uit zijn laptop tovert.

Er zijn ook gadgets die universeel blijken, zoals mijn oude knikkerbakje en een viewmaster. Alle tieners weten precies wat het is en hoe het werkt. Andere gadgets blijken volledig ingehaald door de tijd. En dat is maar goed ook. Einstein zei ooit: ‘De tijd bestaat alleen maar omdat anders alles tegelijk zou gebeuren.’ Zo is het precies: iedereen zijn eigen jeugd.

Meer zien van Joost Zoekt het Uit? Bekijk hier eerdere afleveringen

Volledig scherm
Joost Dijkgraaf © Carlo ter Ellen DTCT
  1. Grap loopt uit de hand: 1,7 miljoen mensen willen aliens gaan zoeken op geheime basis Area 51

    Grap loopt uit de hand: 1,7 miljoen mensen willen aliens gaan zoeken op geheime basis Area 51

    Het is een Amerikaanse versie van Project X, maar dan in duizendvoud. Al 1,7 miljoen mensen hebben via Facebook aangegeven op te dagen als op 20 september het ultrageheime Area 51 - de plek in Nevada die de Amerikaanse luchtmacht gebruikt voor haar testen - wordt bestormd. En nog eens 1,3 miljoen mensen komen misschien, om nu eindelijk eens ‘die buitenaardse wezens te zien’ die daar verborgen worden gehouden. Budweiser sponsort het bier, maar de Amerikaanse luchtmacht is niet blij.