Volledig scherm
De locatie bij Borkel en Schaft waar de poelen voor de kamsalamanders komen. © FotoMeulenhof

Ideale kraamkamer voor de kamsalamander in Borkel en Schaft

BORKEL EN SCHAFT - De oude paddenpoelen in het Dommeldal bij Borkel en Schaft worden geschoond en nieuwe poelen worden aangelegd. Beschermende maatregelen ten gunste van een betere leefomgeving voor de kwestbare kamsalamander.

Het Dommeldal in de omgeving van Borkel en Schaft wordt aangepakt om de kwetsbare kamsalamander de gelegenheid te geven zich daar veiliger te ontwikkelen. Speciale werkzaamheden daartoe worden uitgevoerd in de maanden september en oktober. In een gebied dat nagenoeg geheel eigendom is van Natuurmonumenten. Het betreft hier het stuk Dommeldal tussen de Achterste Brug en halverwege de Malpie.

Alles bij elkaar gaat het ongeveer om 150 hectare beekdal. Een gebied met tientallen bestaande paddenpoelen. Joris Hurkmans, boswachter Natuurmonumenten aldaar: ,,Helaas zijn deze nog niet allemaal geschikt voor de kamsalamander."

Kers

Dat dier is tien jaar geleden in het zuidelijk deel nabij de Achterste Brug voor het eerst gezien. Hij gedijt het best in vochtige graslanden die overgaan naar een houtsingel; de juiste combinatie van water- en landhabitat. ,,Precies zoals het er in de omgeving van Borkel uitziet: kleinschalige landschappen met bospercelen, heggen en struwelen. En als kers op de taart kleine poelen nabij een beek. De ideale kraamkamer voor de kamsalamander."

Verschillende bestaande poelen, enkele tientallen jaren geleden aangelegd als drinkplaats voor het vee, worden binnenkort geschoond. Daarbij wordt de begroeiing verwijderd. Met speciale aandacht voor het snelgroeiende riet. En verder moeten vissen afgevangen worden: de zonnebaars en de Amerikaanse hondsvis. ,,Het eitje van de kamsalamander is een snoepje voor ze."

En waar nodig worden ook nog kleine dijkjes aangelegd om te voorkomen dat de oude poelen gevuld worden met overstromend Dommelwater. ,,Anders haal je de vijandige vissen in de poelen terug."

Nieuwe poelen

De leefomgeving van de kamsalamander wordt in het Borkelse Dommeldal extra uitgebreid door verschillende nieuwe paddenpoelen aan te leggen. Zeven in getal. Zodat de kamsalamander zich van de ene poel naar de andere kan begeven, waardoor een genetisch gezonde groep ontstaat. Ook worden de nieuwe poelen, tegen opkomend water, iets hoger aangelegd dan de reeds bestaande.

Drie poelen komen in het gebied ten zuiden van de Peedijk. Twee zijn voorzien in de buurt van de Sportparkdreef nabij het centrum van Borkel. En nog een tweetal verschijnt in het zuidelijke deel van de Malpie. ,,Beschouw die nieuwe poelen maar als een tussenstop naar de volgende poel."

Winterslaap

Natuurmonumenten verricht de nodige de werkzaamheden in de maanden september en oktober. ,,Dan zijn de amfibieën veelal op het land. Op zoek naar een warm plekje voor de winterslaap. Beschut in de houtwallen. In maart en april trekken ze dan weer richting het inmiddels veilige water. Voor de salamanders dan, want in een goede, gezonde poel heerst een ecologisch evenwicht van eten en gegeten worden, zonder overlast van muggen."

De kamsalamander wordt in Nederland beschouwd als kwetsbaar en staat daarom op de Nederlandse Rode Lijst (amfibieën) van beschermde dieren. Hij is met een lengte tot twintig centimeter één van de grootste salamanders van Europa en de grootste watersalamander in Nederland. Hij kan wel vijftien jaar oud worden. En alleen de mannetjes worden getooid met een kam en dan alleen in de paartijd.