Volledig scherm
Het Groot Malpieven in Valkenswaard. © Ronald Otter

Zonder bomen de hei zien, Malpie in Valkenswaard op de schop

VALKENSWAARD - Het Groot Malpieven wordt flink aangepakt voor algeheel herstel. De werkzaamheden in het natuurgebied duren tot januari 2018.

De kwaliteit van het Groot Malpieven op de Malpie in Valkenswaard wordt verbeterd, om het gebied ecologisch in evenwicht te brengen en te behouden. De eerste herstelactiviteiten zijn gestart. De afronding van het karwei staat gepland voor januari volgend jaar. Het is een gezamenlijk herstelplan van de gemeente Valkenswaard en de Bosgroep Zuid-Nederland, gefinancierd door de provincie.

Eerder is het westelijk deel van het ven met omgeving al aangepakt. Nu krijgt het stuk pal langs het Malpiefietspad de grote opknapbeurt. Het gebied rondom het ven wordt helemaal opengemaakt. Nienke de Kort, projectleider namens de Bosgroep: ,,Dat is nodig om de echte heideontwikkeling weer terug te krijgen. Compleet met heidevegetatie, vlinders, libellen, vogels enzovoorts."

Het begin is gemaakt. Flink wat bomen zijn al gekapt. De bovenste laag bosgrond wordt verwijderd om de originele zaadbank bloot te leggen, waardoor de heidevegetatie weer kan ontkiemen. De Kort: ,,Zo komen er ook weer berken en eiken. Maar die worden, met hulp van vrijwilligers, verwijderd. Anders zien we straks door de bomen de hei niet meer."

Een volgende fase is het droogleggen van het oostelijk stuk van het Groot Malpieven. Er ligt van oudsher een dammetje in het ven. Zo kan er een scheiding aangebracht worden waardoor twee compartimenten ontstaan. Dat dammetje moet nog wel enigszins verhoogd worden.

Alle waterdieren worden afgevangen en overgezet naar de westkant. Daarna kan begonnen worden met het droogleggen van het oostelijk deel. Ruim een week zal daarvoor een pomp gaan draaien. Dit water wordt afgevoerd naar de Dommel. ,,Zeer gedoseerd, om problemen op de Dommel te voorkomen. Het zijn immers tienduizenden kubieke meters water die overgeheveld moeten worden."

Vervuild slib

Vervolgens, maar dan is het al begin januari, moet een laag slib, variërend van tien tot zestig centimeter, uit het ven verwijderd worden. Dat zijn naar schatting vijfhonderd vrachtwagenladingen. Al dit vrachtverkeer wordt gedirigeerd in zuidelijke richting via Schaft naar de Maastrichterweg. Het vervuilde slib wordt getransporteerd naar Tilburg.

,,Het ven is vroeger gevoed door de Dommel. Zodoende zijn restanten van zware metalen in de sliblaag van het Groot Malpieven terechtgekomen. Niet ernstig vervuild, maar niet schoon genoeg om het te gebruiken op landbouwgronden."

Deze klus is eind januari geklaard. Daarna kan de dam in het ven teruggebracht worden tot zijn oorspronkelijk hoogte en kan het water weer overvloeien. Op een natuurlijke wijze (regenwater, grondwater) wordt het weer één gelijk niveau. ,,Naar verwachting is het water in de winter van 2018-2019 weer op peil. Het definitieve herstel van het gebied vergt daarna nog zeker vijf tot zeven jaar."

In verband met de werkzaamheden wordt de zandweg tussen de parkeerplaats aan de zuidkant van de Malpie en de Dorpsstraat in Borkel en Schaft enige tijd afgesloten.

Valkenswaard e.o.