3D-model van de Ikaria Wariootia
Volledig scherm
3D-model van de Ikaria Wariootia © via REUTERS

‘Unieke’ afdruk gevonden van 555 miljoen jaar oude voorloper mensen: wormpje kleiner dan rijstkorrel

Een team wetenschappers heeft in een kalksteenformatie in het zuiden van Australië fossiele afdrukjes gevonden van een nog onbekend, piepklein wezentje dat vermoedelijk 555 miljoen jaar geleden een organisme was waaruit de mens zou kunnen zijn ontstaan. Het druppelvormige ‘wormpje’ is ongeveer zo groot als een halve rijstkorrel en heeft een duidelijke voor- en achterkant. De naam van het dier is Ikaria Wariootia, genoemd naar een monument vlakbij de vindplaats.

Volgens expert en onderzoeker Scott Evans van het Smithsonian National Museum of Natural History in Washington gaat het om een unieke vondst. In een wetenschappelijk artikel, gepubliceerd in Proceedings of the National Academy of Sciences, steekt hij zijn enthousiasme niet onder stoelen of banken.

Hij noemt de Ikaria Wariootia ‘de oudste bilateraal die ooit is aangetroffen’. Een bilateraal is een symmetrisch organisme met een duidelijke linker- en rechterkant en een ‘kop’ en ‘staart’ met een opening voor bijvoorbeeld een darmkanaal. Mensen en andere zoogdieren zijn volgens de wetenschap bilateralen. Hetzelfde geldt voor insecten, zoals vlinders. Kwallen zijn juist geen bilateraal.

,,Omdat mensen bilateralen zijn, zou je kunnen stellen dat de Ikaria Wariootia een extreem vroege voorloper van de mens was”, aldus Evans. Het wezentje had, zo stelt hij, ‘een zacht lichaam’. Op de vindplaats zijn uiteindelijk ruim honderd afdrukjes van de wezentjes (tussen de twee en zeven millimeter groot) ontdekt. Eerder waren alleen hun kruipsporen getraceerd.

Evans typeert de vondst als ‘zeer belangrijk’. ,,Er wordt aangenomen dat bilaterale organismen zijn geëvolueerd tijdens de zogenoemde Ediacaran-periode van 571 tot 539 miljoen jaar geleden. Maar eerder bewijs voor dergelijke wezens was grotendeels gebaseerd op sporen zoals de holen die ze maakten. Nu we de Ikaria Wariootia echt hebben gevonden, is dat een wetenschappelijke doorbraak. Dit diertje kan de voorloper zijn geweest van alles op aarde met een kop en staart.”

Quote

Dit diertje kan de voorloper zijn geweest van alles op aarde met een kop en staart

Scott Evans

Organisch materiaal

Het onderzoeksteam stelt op basis van verdere analyses van de fossiele afdrukken dat het diertje zich als een regenworm door slib van ondiep water zal hebben voortbewogen. Dat deed de Ikaria Wariootia waarschijnlijk door spieren samen te trekken. Evans: ,,Bovendien zal het een mond en anus hebben gehad, verbonden door een darm, en zich hebben gevoed met dode dieren of organisch materiaal.”

De holen van de wezentjes tonen volgens de wetenschappers aan dat die wat plek betreft gericht waren op voedsel en zuurstof. ,,Daar leiden we uit af dat het diertje dingen in zijn omgeving kon voelen. Nog een bewijs van onze bilarerale voorouders.” Professor Simon Conway Morris van de Universiteit van Cambridge, die niet bij het onderzoek betrokken was, heeft de ontdekking ‘opwindend’ genoemd. In een schriftelijke reactie stelde hij dat de Ikaria Wariootia ‘de oudste bekende voorouder is van misschien wel alle geavanceerde dieren, zoals mensen’. ‘Wat dit nog intrigerender maakt, is dat dit diertje kennelijk kon denken en zelfstandig naar eten kon zoeken’, aldus Conway Morris.

Bekijk onze meest bekeken video's in onderstaande playlist:

  1. Experts ontdekken bacterie die zich kan voeden met giftig plastic

    Experts ontdekken bacterie die zich kan voeden met giftig plastic

    Wetenschappers hebben een bacterie ontdekt die zich voedt met de nu nog onafbreekbare kunststofsoort polyurethaan: een materiaal dat op grote schaal wordt gebruikt voor auto-interieurs, sportschoenen, luiers, keukensponzen, matrassen, verf en schuimisolatie. Het spul wordt meestal naar de vuilstort gebracht omdat het extreem lastig te recyclen is. De Duitse experts die de microscopisch kleine ‘plasticvreter’ traceerden, spreken van een doorbraak op het gebied van afvalverwerking.