Volledig scherm
In het Zuid-Afrikaanse Cradle of Humankind heeft de producent zelf een prefab-woning laten bouwen. Het interieur komt compleet uit de fabrieksband rollen en hoeft alleen nog maar in elkaar worden gezet. © Thorb

Woningcorporatie doet proef met prefab-woningen

Het lukt bouwbedrijven maar niet de grote vraag naar nieuwe huizen bij te houden. Alle aandacht gaat daarom uit naar prefab-woningen: in de fabriek geproduceerde huizen die je ter plaatse als een pakketje in elkaar zet. Het grootste bouwbedrijf van Nederland, BAM, investeert in een Zuid-Afrikaanse start-up die onlangs z'n eerste huizen verkocht aan woningcorporatie Eigen Haard in Amsterdam. Proefmodellen zijn onderweg.

De start-up Thorb zegt luxueus te kunnen bouwen met een prikkelende missie: 100 procent woongeluk, 50 procent betalen. In het begin nog iets te ambitieus, maar toch: ,,Voor de eerste woningen betalen we minimaal 15 procent minder dan voor vergelijkbare huizen”, zegt Danny Wijnbelt, directeur Ontwikkeling bij Eigen Haard. ,,Wie weet is dit wel hét antwoord op de grote vraag naar betaalbaar wonen.” Eigen Haard koopt 96 huizen als de proefmodellen bevallen en heeft alvast een optie voor nog eens duizend prefab-woningen van Thorb.

Het unieke van de huizen is dat ze grotendeels machinaal vanuit het interieur worden opgebouwd, zegt mede-oprichter van Thorb Rick van den Bos. ,,Over een paar maanden komen de eerste drie huizen per schip naar Nederland. De woonkamers, de slaapkamers en de keukens passen precies in zeecontainers. Hier worden ze uitgepakt en er hoeven alleen nog maar wat muren omheen. Binnen twee maanden zijn ze woonklaar.”

Quote

Testers kunnen er een paar dagen of een week slapen en zelfs een feestje geven

Rick van den Bos, Mede-oprichter Thorb

Drie proefhuizen, waar komen ze te staan?
Van den Bos: ,,In Delft. We kunnen de huizen vanaf een fundering van beton op elkaar stapelen en dan laten we zoveel mogelijk mensen de woonbeleving testen. Iedereen kan zich aanmelden. Geïnteresseerde huurders en medewerkers van woningcorporaties bijvoorbeeld. Ze kunnen er een paar dagen of een week slapen en zelfs een feestje geven. Laat ze maar kijken of ze dan geluidsoverlast veroorzaken. Van alle feedback die we krijgen, kunnen we alleen maar leren.”

Hoe zien de huizen eruit, zijn het een soort containers?
,,Nee, absoluut niet. Ze zijn veel luxer dan we in Nederland van sociale woningbouw gewend zijn en hebben ieder hun eigen unieke vorm en uitstraling. Dat komt puur door het proces. Ze worden grotendeels machinaal in elkaar gezet, maar het is geen massaproductie zonder keuzemogelijkheden. We geven afnemers de kans om zelf de kleuren en indelingen te kiezen. Als het aan mij ligt, komt die keuze zelfs van de huurders zelf. Voor de keuken kun je dan kiezen uit bijvoorbeeld vijf verschillende frontjes en drie printjes. Niet te excentriek trouwens, want de volgende bewoners moeten het ook nog leuk vinden.”

Volledig scherm
Rijtjeswoningen als voorbeeld, ontstaan vanuit de RAW Module van Thorb. © Thorb

Waarom moeten de huizen helemaal uit Zuid-Afrika komen?
,,Daar is het bedrijf begonnen, maar de afzetmarkt in Europa is veel interessanter. Als we hier afnemers krijgen, gaan we ze ook hier bouwen. De wc-potten en badkamertegels komen nu al uit Duitsland. Nogal onzin om ze eerst naar Zuid-Afrika te sturen en dan weer terug naar Europa - niet duurzaam ook. Het heeft niks met de lagere productiekosten daar te maken.”

U zegt dat de bouw vanuit het interieur ontstaat. Worden ze dus gestoffeerd opgeleverd?
,,Ja, van de tegels in de badkamer, de vloeren, het bad, de muren... alles is kant-en-klaar. We kunnen zelfs het bed meeleveren en werken ook aan een eenvoudige integratie van Ikea-producten. Dan zouden we kasten en andere meubels er al in kunnen zetten. Muren eromheen, ramen erin en je kunt erin wonen. Alles naar keuze van de huurder natuurlijk.”

Tekst loopt door onder de foto’s.

Volledig scherm
Thorb werkt eraan dat huizen zelfs gemeubileerd en al kunnen worden opgeleverd. Dit is in het huis van de producent in Zuid-Afrika. © Thorb
Volledig scherm
De afwerking is volgens mede-oprichter Rick van den Bos een stuk luxueuzer dan we gewend zijn van sociale woningbouw. © Thorb

Hoe groot zijn de huizen?
Die in Delft krijgen een oppervlakte van 60 vierkante meter, maar de Zuid-Afrikaanse producent heeft z'n eigen huis op dezelfde manier gebouwd in het beschermde gebied Wieg van de mensheid. Dat huis is ruim 600 vierkante meter groot. Dat is het mooie van dit systeem: je kunt eindeloos variëren en uitbouwen. Normaal gesproken stijgt de bouwprijs van een huis grofweg lineair mee met het aantal vierkante meters, maar omdat bij dit systeem de interieurmodules de kern vormen, geldt die vuistregel niet meer. Ik sluit dan ook zeker niet uit dat we in de toekomst luxere en grotere huizen gaan verkopen.”

Maar u begint met sociale woningbouw?
,,Ja, dan kunnen we het snelste met volumes werken. Één huis op deze manier neerzetten is duur, maar hoe meer je er verkoopt, hoe sneller de prijs zakt. Bovendien is het vanwege de hoge grondprijs nodig om te stapelen, oftewel huizen op elkaar te zetten. Tot 2022 werken we met een productiecapaciteit van 550 huizen per jaar. Doel is om binnen vijf jaar op een veelvoud daarvan te zitten en daarmee de prijs nog veel disruptiever te maken.”

Volledig scherm
Stapelwoningen (appartementen) als voorbeeld. © Thorb
Volledig scherm
© Thorb

Prefab-woningen

- Prefab is een verzamelnaam voor een industriële bouwtechniek voor huizen. Bijna elke bouwer maakt gebruik van technieken, zoals het produceren van complete muren in de fabriek.

- De revolutie moet komen van compleet opgebouwde, demonteerbare en dus zelfs verplaatsbare huizen. In 2017 werden er 1200 verplaatsbare woningen gebouwd, 6 procent van de nieuwe sociale huurwoningen. Vorig jaar zou dat aantal naar zo'n 6000 zijn gestegen. 

- De minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren ziet ook brood in prefab. In Rotterdam stimuleert ze de bouw van kant-en-klaarhuizen voor studenten en vluchtelingen.

- In vakblad Cobouw werden wat voordelen genoemd van prefab: minder afhankelijk van vakkrachten (er is te weinig bouwpersoneel), het is sneller te bouwen (dus minder lang wachten voor de klant, minder rente, minder last omwonenden), vrij van weersinvloeden (omdat binnen wordt gebouwd, ook geen verlet), de kosten zijn sneller inzichtelijk én er zijn minder variabele kosten.

- Naast grote bouwbedrijven als BAM en Heijmans zijn er ook kleinere specialisten bezig met prefab zoals Block2Build, Sustainer Homes en Kodasema (uit Estland).